De overtuigende liefde van een geheime-dienst-beul

Het is voor de bezoeker van het Nederlands Film Festival dwalen in het overweldigende aanbod. Wat is nieuw en wat al oud, wat is televisie, en wat komt nog in de bioscoop?...

JUDITH KOELEMEIJER

Van onze verslaggeefster

Judith Koelemeijer

UTRECHT

Zegt de ene acteur tegen de andere: 'Hé in welke film zit jij vanavond?' 'Zebra', zegt deze. 'Zebra! Die serie is toch allang op televisie?' 'Ja, maar de delen acht en negen gaan hier in première.' Waarna besmuikt gegrinnik.

Ga dan naar Winter '89 van Danniel Danniel, die op het festival in première ging. Het begin is al ijzersterk: op oudejaarsavond 1989 in Rotterdam staat bij de mooie, rooie Maria een Oostblok-type in een slecht passend pak voor de deur. Haar ex-man Karol, een agent van de geheime dienst die op de vlucht is voor de nieuwe machthebbers in zijn land.

De film switcht vanaf dat moment behendig heen en weer tussen het grauwe, winterse heden in Rotterdam, waar Karol niet welkom is, en het - door filters - onwerkelijk lichtgekleurde verleden in een communistische dictatuur.

Strakke Karol en de progressieve, kunstzinnige Maria werden in dat (niet nader benoemde) land verliefd op elkaar, stapelverliefd, en probeerden er vergeefs een eigen 'eiland' te creëren, met hun dochter in een flatje, ver weg van de wrange werkelijkheid. Het knappe is dat die liefde, ondanks de grote verschillen tussen de twee, volstrekt overtuigend in beeld is gebracht.

Wie is er goed en wie niet? Danniel verkoopt geen waarheden en bouwt zijn film zo geraffineerd op dat je gaat geloven in de vele paradoxen. De geheime-dienst-beul is een geweldige minnaar en houdt oprecht van zijn vrouw, een ogenschijnlijke linkse held blijkt een laffaard, en of Maria haar foute ex-man zal wegsturen blijft ongewis, want zij zou haar hoofd willen leggen in zijn zachte hand.

Wie zegt dat de jaren negentig cynisch zijn? Nog nooit zoveel liefdesfilms gezien op één lange festivaldag. Maandagavond ontving Clara van Gool het Gouden Kalf voor de beste korte film voor haar dansfilm Nussin, waarin twee paren gepassioneerd de tango dansen tegen de achtergrond van een uitgewoond huis, grauwe industrie en grijze sneeuw. Van Gool speelt met het uitvergroten van details, vervreemdende geluiden en abrupte cuts, en weet zo een surrealistische sfeer te scheppen.

'Iedereen heel erg bedankt', stotterde zij drie maal in het volle festivalpaviljoen, het zware kalf onhandig in de hand, want wat moet je anders zeggen?

Ook in de nieuwe van Eddy Terstall draait alles om de liefde. In Babylon heeft hij verschillende relatieverhalen verweven, met de Amsterdamse Westertoren als middelpunt. Op z'n Terstalls, met een klein budget en veel vrienden.

Het resultaat is een luchtige losse-zeden-komedie vol borreltafel-grappen, die wordt bevolkt door vlakke typetjes als de Italiaanse macho, de Duitser-hater, de uitsloverige popster en de lesbische porno-actrice. Bij vlagen vermakelijk, maar niet meer dan dat.

Terstall heeft gezegd met Babylon het Nederlands liberalisme te willen promoten in het buitenland. Als het aan zijn jonge, commerciële sales-agent Sydney Neter (33) ligt, zal dat wel lukken. Op het saaie seminar 'De export van Nederlandse films' maandag maakte hij tussen de klagende geronten van de overheidsinstanties NOS-Sales en NIS Film Distribution een optimistische indruk.

Problemen met de verkoop van de Nederlandse film in het buitenland? Hoezo? Terstall verkoopt zeker, verklaarde Neter zelfbewust na afloop. Amsterdam, jong en hip: dat doet het altijd.

Meer over