De open blik van een zevenjarige

Millions..

Ronald Ockhuysen

Regie Danny Boyle.Met Alex Etel, Lewis McGibbon, James Nesbitt.In 8 zalen.

Wanneer wordt geld een machtsmiddel? Op welk moment verliezen biljetten hun magie, en krijgen ze hun afgemeten economische betekenis?

Scenarioschrijver Frank Cottrell Boyce voert in Millions twee jongens en 265 duizend Engelse ponden op. De 7-jarige Damian ziet de zak geld als een middel om wonderen te laten uitkomen. Zijn 10-jarige broer Anthony gebruikt de gevonden bankbiljetten om zijn vrienden te imponeren. Hij laat hen het kapitaal zien en vraagt ze vervolgens niemand over dit geheim te vertellen. In ruil daarvoor krijgen ze enkele tientjes zwijggeld.

Danny Boyles Millions is een aanval op het kapitalisme. Een zoete aanval, wel te verstaan. Met de ogen van een kind dat in heiligen en mirakels gelooft, kijkt Boyle naar een maatschappij waarvan geld de centrale motor vormt. De broers, plotseling rijk door de vondst van een tas met geld, moeten zich haasten om hun uiteenlopende dromen te verwezenlijken: Groot-Brittannië staat op het punt het pond in te ruilen voor de euro.

Boyle neemt met Millions de nodige risico’s. In een alledaagse omgeving laat hij heiligen opdraven, die als vanzelfsprekend een dialoog aangaan met de kleine Damian. Franciscus van Assisi kan elk moment komen binnenlopen.

Met deze magisch-realistische terzijdes neemt Boyle afstand van de koude welvaart in de nieuwbouwwijk waar de broers na de dood van hun moeder opnieuw hun draai moeten zien te vinden. Met de dozen van de nieuwe televisie en keukenapparatuur schept Damian zijn eigen plek, in de tuin vlak naast de spoorrails. Daar, in zijn uitkijktoren, praat hij met heiligen, denkt hij hardop na over armoede en ziet hij treinen voorbijflitsen.

De Engelse regisseur Boyle, doorgebroken met Trainspotting, is net zo’n kameleon als zijn collega Michael Winterbottom, niet toevallig de regisseur waarmee schrijver Cottrell Boyce doorgaans samenwerkt; na opgefokte heroïnehumor (Trainspotting) en post-apocalyptische horror (28 Days Later) zoekt hij nu zijn heil in de zachte krachten. Millions is een pleidooi voor tederheid én een portret van een door cijfers gedomineerde maatschappij; zelfs de ascetische woongroep bij Damian om de hoek valt voor de magnetron-oven en de elektrische sapcentrifuge nadat het joch bij de gelovigen duizenden ponden in de brievenbus heeft gepropt.

Millions, heen en weer schakelend tussen familie-amusement, engagement en spanning, is met het grote gebaar gemaakt. In de door Boyle en Cottrell Boyce gecreëerde wereld kan een ontmoeting met Sint Nicolaas vanzelfsprekend worden gevolgd door de opkomst van een boef, op zoek naar het geld dat na een overval uit een trein is geworpen.

Millions is een aanstekelijke, ideeënrijke onderneming, met personages en inzichten die prikkelen. Dat maakt de film niet meteen tot een geslaagde exercitie – de makers grijpen net iets te vaak naar clichés, en hun boodschap blijft te veel in brokstukken opgedeeld.

Het is een ijzeren wet: wie inzet op naïviteit, komt al snel dicht in de buurt van kinderachtige strapatsen..

Ronald Ockhuysen

Meer over