De nieuwste deal: mailtjes voor overuren

Het heet 'blurren' en iedereen doet het: werken in de eigen tijd en privézaken regelen in werktijd. De werknemer mailt met zijn vrienden in de tijd van de baas, maar is dan ook niet te beroerd om langer te werken....

Werk en privéleven lopen steeds meer in elkaar over. De grenzen verschuiven en vervagen. In goed Engels heet dat blurren en iedereen wordt er beter van, stellen deskundigen in koor. 'Het is geven en nemen in een economie waarin de combinatie van werk en zorgtaken gemeengoed wordt', zegt K. Breedveld van het Sociaal Cultureel Planbureau.

Werd de werknemer vroeger voor elk overuur extra betaald, tegenwoordig dient hij bij nacht en ontij voor zijn baas klaar te staan. Uit onderzoek van de FNV bleek deze week dat het overwerk daarmee is opgelopen tot gemiddeld 4,5 uur per week.

Tegelijk stelde de Registratiekamer dat werknemers zo'n 5 procent van hun werktijd besteden aan het internetten voor privé

doeleinden. Werkgevers zouden dit niet durven te verbieden omdat ze vrezen de privacy te schenden. Maar ook vanwege de krappe arbeidsmarkt: een goede werknemer heeft zo een andere baan.

Hoogleraar Vrijetijdswetenschappen W. Knulst aan de Katholieke Universiteit Brabant herinnert zich dat hij privé-telefoontjes apart moest melden: 'Tot in de jaren zeventig werden privé-gesprekken bijna overal van je salaris afgetrokken.' Inmiddels wordt het gebruik van internet gezien als een soort secundaire arbeidsvoorwaarde. Evenals flexibiliteit van de werkgever ten aanzien van werktijden, hoognodig voor wie huishouden en kinderen wil combineren met een uitdagende baan.

Daar staat tegenover dat de werkgever ruimere beschikking eist over de tijd van de werknemer.

Volgens de vakcentrale FNV dreigt de werknemer hier de dupe van te worden. 'Het is de klassieke vraag van de goede en de slechte bazen', stelt een woordvoerder. Hij vreest dat nog lang niet bij alle bedrijven goede afspraken worden gemaakt over de werktijden, waardoor veel mensen onder te hoge druk staan. 'Dat los je niet op door ze de mogelijkheid te geven op hun werk te mailen.'

De meeste deskundigen stellen evenwel dat er niks mis is met blurren. 'Maar het kan alleen als de werknemer het gevoel heeft dat er een goed evenwicht is tussen privé en werk aan de ene kant, en als er vertrouwen is van de werkgever aan de andere kant', zegt L. Boelens, organisatie-adviseur op het gebied van werk en privéleven. 'Werknemers willen verantwoordelijkheid hebben.'

Toch is uit onderzoek van de Organisatie voor Strategisch Arbeidsmarktonderzoek in Tilburg gebleken dat werknemers het vermengen van werk en privé niet prettig vinden. Breedveld: 'Wat dat betreft zijn Nederlanders een beetje hypocriet. Het is een wederzijdse verantwoordelijkheid dat het werk niet in de soep loopt en je kunt niet volhouden dat werkgevers daar meer van profiteren dan werknemers.'

Overigens hebben ook sommige werkgevers moeite met het blurren. Volgens de onderzoekers is een overmaat aan controle evenwel overbodig. 'Nederlanders hebben over het algemeen een hoog arbeidsethos en een grote mate van betrokkenheid. Het is niet te verwachten dat er op grote schaal misbruik van gemaakt wordt', denkt Breedveld.

Niet iedereen gelooft trouwens dat er de laatste jaren zoveel meer wordt geblurd dan vroeger. 'Er was vroeger dan wel weinig overwerk, maar in zelfstandige beroepen was er ook geen goede afbakening tussen werk en privéleven', zegt hoogleraar Knulst. Als voorbeeld wijst hij op de voetbaltoto die in de jaren vijftig uitgebreid op het werk werd besproken. 'Ogenschijnlijk lagen de grenzen vroeger vaster, maar een vermenging van privé en werk is er altijd geweest.'

Meer over