De nieuwe paus is een knuffelpaus

Paus Franciscus wordt door zijn aanhangers omhelsd en geaaid. Zaterdag begon hij een charmeoffensief richting zijn 'lieve vrienden' van de pers en grapte hij over het conclaaf.

VATICAANSTAD - Met flinke vaart gooit een kardinaal zijn hoofd naar beneden en zoent de hand van de paus. Een ander zakt plots door zijn knieën. Weer een ander knijpt de oude hand stevig vast. De kardinalen, de pelgrims, de mensen op straat: wie paus Franciscus ontmoet, krijgt ineens de drang hem vast te grijpen, te zoenen, te aaien en te omhelzen.

De nieuwe paus is een knuffelpaus. Gisteren ging hij voor zijn zondagse gebed eerst de straat op om de 300 duizend pelgrims te begroeten. Met een verlegen glimlachje onderging hij de vele aanrakingen. Soms aait hij zelf een arm.

Maar pelgrims met hartjesspandoeken aan het juichen krijgen, is een thuiswedstrijd. Na het juichende Sint-Pietersplein en zijn zoenende kardinalen begint Paus Franciscus aan een ingewikkelder charmeoffensief. Hij richt zich op de journalisten, die gulzig over zijn omstreden verleden berichten, sappig opschrijven hoe documenten worden gelekt en alles willen weten over de schandalen binnen de kerk.

Voor dat publiek van duizenden, deels ongelovige, journalisten schuifelt de Argentijnse paus zaterdag een podium op. Hij wiebelt wat heen en weer, gaat dan zitten en begint met de woorden 'lieve vrienden' een dankbetoog voor de grote mediaproducties van de afgelopen dagen. Onder de ogen die hem aanstaren hangen wallen. De paus kijkt op van zijn papier. 'Jullie hebben gewerkt hè?!', zegt hij, met glunderende ogen. De zaal begint te schateren.

Paus Franciscus wil de journalisten voor zich winnen. In een lege kerk kun je je boodschap niet verspreiden en de Rooms Katholieke kerken raken steeds leger. Ook het bereik van de Vaticaanse krant en radio zijn laag. De duizenden journalisten die nu rond zijn ministaat cirkelen, kan de paus goed gebruiken.

'De kerk is zeker een menselijk en historisch instituut, met alles wat dat met zich meebrengt', zegt paus Franciscus daarom tegen de journalisten. 'Alleen heeft het geen politieke aard, maar een spirituele: het gaat over het heilige volk van God dat richting de ontmoeting met Jezus Christus wandelt. Alleen wie dat perspectief gebruikt, kan in zijn volheid begrijpen hoe de katholieke kerk opereert.'

Zachte, warme stem

Het politieke perspectief dat de journalisten vaak gebruiken, bevalt niet zo goed. Het levert berichten op over machtspelletjes, over corruptie en witwassen binnen de bank van Vaticaanstad of over de omstreden rol van Franciscus tijdens de militaire dictatuur in Argentinië. De paus zegt er zaterdag niks over en de journalisten mogen niks vragen. Hij nodigt ze alleen uit voortaan die andere bril te gebruiken: 'de spirituele motivaties te kennen die de kerk sturen.'

Dat is geen nieuwe boodschap, maar de paus weet ook wat journalisten willen. Hij laat zijn papier zakken. 'Ik ga jullie een verhaal vertellen', zegt Franciscus. Met zachte, warme stem opent hij de deur van de voor de buitenwereld zo gesloten Sixtijnse Kapel. Terwijl over het conclaaf alleen anonieme verhalen naar buiten komen, vertelt de paus ineens hoe hij in de kapel zat. Naast hem zijn goede vriend kardinaal Claudio Hummes. Op de achtergrond het geluid van het tellen van stemmen.

'Toen de zaken een beetje gevaarlijk begonnen te worden, stelde hij me gerust', vertelt Franciscus over Hummes. 'En toen tweederde van de stemmen bereikt waren, kwam het gebruikelijke applaus, want er was een paus gekozen. Hij omarmde me, kuste me en zei: 'Vergeet de armen niet!' En die woorden kwamen hier binnen.' Franciscus wijst op zijn hoofd. 'De armen, de armen. Daarna dacht ik onmiddellijk aan Franciscus van Assisi.'

De witgeklede man zit met hangende schouders in zijn stoel. 'Voor mij is hij de man van de armoede', zegt hij en zucht. 'Ach, hoe graag zou ik een arme kerk willen voor de armen!'

Dan gaat hij grappen. 'Maar, je zou je Adrianus moeten noemen, want Adrianus VI was een hervormer en er moet worden hervormd', zei een kardinaal tegen hem. 'Een ander zei: Nee, nee: je naam zou Clemens moeten zijn', vertelt de paus. 'Clementus de vijftiende: zo neem je wraak op Clemens de veertiende die de Sociëteit van Jezus heeft onderdrukt!'

De paus glimlacht en de journalisten schateren. Ze klappen, joelen en scanderen zijn naam alsof hij een voetballer is. Voor dit soort verhalen hebben zij de paus nodig. En wie hem even later mag begroeten, grijpt hem stevig vast.

undefined

Meer over