'De moeders van 9/11' willen niets minder dan de waarheid

Naam: Mary Fetchet Leeftijd: 53 Nationaliteit: Amerikaanse Beroep: Voorzitter Voices of September 11, belangengroep voor nabestaanden van de aanslagen in New York....

Vindt: dat eerst de waarheid over 9/11 moet worden achterhaald als de regering-Bush de VS wil beveiligen tegen nieuwe aanslagen.

Alles veranderde voor Mary Fetchet om vijf over tien op de stralende morgen van 11 september 2001. Haar zoon Brad, een 24-jarige aandelenhandelaar in de zuidelijk toren van het World Trade Center in New York, kwam om in de vuurzee, het gebouw vergruisde.

Plotsklaps werd Fetchet politiek activiste, media-woordvoerster en een verwoed regelaar. Het was even wennen, zegt ze. 'Ik kon voorheen niet eens de computer aanzetten.'

De moeder van nog twee zoons leerde snel. Sinds oktober 2001 leidt ze met passie 'Voices of September 11' in New Canaan, een welvarend stadje in Connecticut een uur rijden van New York.

Deze groep biedt nabestaanden financi en morele steun, advies en een politiek platform. Dat laatste was cruciaal voor de totstandkoming en effectiviteit van de commissie die de aanslagen onderzoekt. De regering lag lang dwars en ook het Congres was niet enthousiast over een onafhankelijk onderzoek.

Jammer dan, liet een clubje vrouwen weten, dat bekend kwam te staan als 'the moms'. De moeders, onder wie Fetchet, bleken gezegend met scherpe tanden en een groot politiek-tactisch gevoel. Fetchet was maatschappelijk werkster geweest en had nog nooit een toespraak gehouden. 'En toen stond ik opeens op Capitol Hill de president uit te dagen.' De druk werd opgevoerd, de onderzoekscommissie kwam er en betrokken politici werden gedwongen mee te werken.

Vorige week hield deze National Commission on Terrorist Attacks Upon the United States openbare hoorzittingen in Washington, waarbij voormalige en huidige ministers en andere hooggeplaatsten werden gehoord. Het ging er hard aan toe.

Dat werd tijd, vindt Fetchet. 'Het was zo frustrerend. Wij hebben als families twee jaar lang informatie verzameld en duizenden dossiers aangelegd. Op basis daarvan hadden we waslijsten met vragen en verzoeken.'

Maar de eerste openbare zittingen, vorig jaar, waren 'een academische exercitie waar je gek van werd en waar niets uit kwam'. Dus werd de pressie verder opgevoerd. De fanatiekste nabestaanden trokken opnieuw naar de hoofdstad om de commissie aan te zetten tot openheid.

Fetchet was er ook vorige week. 'Zelfs nog tijdens deze bijeenkomsten werd weer met een wijde boog om de te kwestie heengelopen: wie wist wat wanneer?'

Voor Richard Clarke, de opgestapte regeringsadviseur die het antiterrorismebeleid van president Bush fel bekritiseert, heeft ze bewondering. Dis wat de weduwen en moeders willen: iemand die zijn verantwoordelijkheid op zich neemt, iemand die excuses aanbiedt, iemand die de waarheid wil vinden.

De waarheid, dat is waar het allemaal om draait, zegt Fetchet meerdere malen. 'De elfde september was een aanval op ons allemaal, op ons hele land. Als het de bedoeling is om de Verenigde Staten veiliger te maken, dan is een systematisch onderzoek nodig. Hoe is het mogelijk dat Bush en Rice (de Nationale Veiligheidsadviseur, die van de president niet onder ede mag verschijnen voor de onderzoekscommissie, red.) zo dwarsliggen?'

Ze krijgt zelf de rillingen wanneer ze vertelt wat de familieleden van alle deskundigen te horen krijgen: 9/11 zal zeker nog een keer gebeuren, luidt de eenstemmige inschatting. Fetcher praat zacht en lacht veel, maar nu verheft ze haar stem. 'We moeten het weten. De mensen lopen een groot risico. Jij, ik, iedereen. Hoe kun je een probleem oplossen als je niet bereid bent om het eerst in te schatten?'

Al die vragen ze wordt er wel eens gek van. Maar nooit wanhopig. Sinds de dood van haar zoon Brad is ze ondersteund door haar gezin, door vrienden en door volstrekte vreemden die 'iets' wilden doen. Haar organisatie loopt en heeft miljoenen dollars ingezameld voor de getroffen gezinnen.

Bovendien heeft ze nog twee zoons van 23 en 16, een man, een hond en een kat. Ze lacht dapper. 'We gaan door, altijd.'

Brad belde nog met zijn vader, moeder en vriendin vanaf de 89ste verdieping, vlak boven de plek van de inslag. Mensen sprongen hun dood tegemoet uit de andere toren, maar tegen Brad Fetchet en zijn collega's was gezegd dat alles in orde was. Evacuatie was niet nodig.

'Hoe kan dat?', zegt zijn moeder fel. 'Hoe kdat? Niemand in dat gebouw had hoeven sterven. Er was nog tijd om te ontsnappen.'

Ze weet hoe eenzaam het kan zijn, niet alleen voor direct betrokkenen, maar ook voor mensen die een vriend, collega of ver familielid verloren. Zulke mensen zijn er ook in Nederland, denkt ze. Haar groep kan hulp bieden. Daarom spelt ze het adres van haar website nog maar even: www.voicesofsept11.org.

Meer over