De moederlijke emotie van een rolmaat

Boven deze bladzijde staat een rood verkeersbordje met een wit woord er in. Smaak. Dat betekent dat er iets niet in orde is....

Maar we moeten het eerst even over een slijptolletje hebben. En over een halfjaar geleden. Toen ging het in deze krant over gereedschap en over een modern probleem. Je weet niet meer wie je hoe belazert. Je had goed en slecht gereedschap en lange tijd hebben we gedacht dat dure merken in elk geval goed waren en goedkope soms wel en soms niet goed. Maar de grote gereedschapmakers zijn aan het sjoemelen gegaan. Ze laten spullen maken in lagelonenlanden en plakken er hun dure merknaam op. Of ze kopen een hele fabriek waar een beroemd duur soort gereedschap wordt gemaakt, om vervolgens die fabriek te sluiten. Het gaat ze niet om de fabriek maar om het merk.

Het is zoals Unilever dat doet met bijvoorbeeld ijsfabrieken. Een paar jaar geleden werd de ongelooflijke goede roomijsfabriek Hertog opgekocht door Ola. De fabriek werd om zeep gebracht en Ola-ijsfabrieken mochten het merk Hertog op hun bakken ijs plakken.

Precies zo gaat het met zaagmachines. Je hebt (had) hele goede. Zoals die van Elu en die van DeWalt. Oude merken voor de timmerman. En je hebt Black & Decker. Rammelkasten voor de amateur. Black & Decker kocht zowel Elu als DeWalt en nu weet geen mens meer wat ie koopt, want de machines worden nu overal gemaakt waar het Black & Decker goed uitkomt. De merknaam is handel geworden, niet de kwaliteit van het gereedschap doet het hem nog.

We schreven het en kregen brieven. Van mannen met sterke verhalen over gereedschap. En van vrouwen die schreven dat ze ook wel eens een plank doorzagen en niet voor vol (voor man) worden aangezien in de gereedschapwinkel.

Een paar keer per jaar doet de wonderlijkste kruidenier van Nederland (en Duitsland), Aldi, een stuk elektrisch gereedschap in de aanbieding. Meestal onwaarschijnlijk goedkoop. Vorige maand bijvoorbeeld een slijptolletje voor nog geen vier tientjes.

Een slijptol is een gevaarlijke, maar reuzehandige machine. Een motorblok zoals van een elektrische boor, waarop een dunne schijf is vastgezet die met grote snelheid ronddraait. Er zijn slijpschijven die metaal doorslijpen, ze zijn er voor steen, ze zijn er voor het afslijpen van oneffenheden en er kunnen op een slijptol ook borstels worden vastgezet, hele zware staalborstels bijvoorbeeld. Een goede slijptol kost een paar honderd gulden. Dus eentje van 39 gulden bij de Aldi kan niks zijn.

Nee? Een paar jaar geleden al kocht ik zo'n tol bij de Aldi, uit nieuwsgierigheid. Het ding maakt ongelooflijk lawaai. Net als een dure. Maar hij slijpt en slijpt en slijpt maar door, een muur doormidden, een schip doormidden, niet kapot te krijgen. De brieven over gereedschap blijven komen. En deze, van een Nederlander uit Portugal, geeft de Aldi-kopers groot gelijk.

'Ik was tot dit voorjaar, vele jaren werkzaam in de scheepsbouw in Portugal en was verantwoordelijk voor de gereedschappen. In het bedrijf hadden we regelmatig dezelfde klachten over elektrisch gereedschap. We besloten met een aantal bekende merken volledig te kappen en bestelden gereedschappen van het merk Wurth, dat absoluut niet kapot te krijgen zou zijn. Toen de eerste bestelling binnenkwam, viel mij direct op dat de machines identiek waren aan die van Bosch. Alleen, een boormachine van Bosch kostte 200 gulden en deze 600! Door de jaren heen had ik alle bruikbare onderdelen van defecte gereedschappen in het magazijn bewaard. Ze pasten precies op die van Wurth. Einde van de relatie met Wurth. We zijn voor de gewoonste elektrische gereedschappen overgestapt op de allergoedkoopste die we konden vinden, een boormachine van 500 Watt voor 39 gulden, een vlakschuurmachine voor 30 gulden, een decoupeerzaag voor 35 gulden. De levensduur van deze machines was nagenoeg dezelfde als die van de dure, maar ging zo'n goedkope kapot, dan gooiden we hem weg en kochten we een nieuwe. Zo waren we elke keer honderden guldens goedkoper uit. Bovendien kwam voor die tijd soms werk stil te liggen omdat een defecte machine gerepareerd moest worden. Dat kon oplopen tot wel vijf hele manuren. Dus reken maar uit. Nu, met een voorraadje goedkope machines, lag het werk soms maar een kwartiertje stil tot een kapotte vervangen was.'

De brief is veel langer en kankert gedetailleerd heel wat af over een paar ons welbekende merken - behalve dan Makita, nooit problemen mee gehad op de werf in Portugal. Makita is heel duur gereedschap. De gewone man (m/v) die het fietsslot door moet slijpen omdat het sleuteltje kwijt is, kan, met goedkeuring van de Portugese scheepswerf, gerust een slijptolletje van de Aldi kopen. Maar een rolmaat ook?

Hier spreekt weer eigen ervaring. Tientallen rolmaten gehad, meestal relatiegeschenken, soms rommelmarkt, een enkele keer een Hema tussendoor, maar allemaal troep. Een rolmaat is een dun stalen lint, of glasvezelversterkt plastic, met een maatverdeling, opgerold in een doosje, meestal van zwart plastic. Een veer trekt een uitgeschoven meetlint na gebruik terug het doosje in. Als het goed is, maar dat is het na twee keer meten meestal niet meer.

Als je een rolmaat koopt moet je een goeie nemen, zei de timmerman, en dat is de Stanley. We kochten het nieuwste model, met geel met zwart en moederlijke ronde vormen, lekker gevoel in de hand (goede smaak!) en een knop om het lint vast te zetten zodat het niet terug in de doos schiet als je nog niet klaar met meten bent. Nooit gedacht dat het kon, maar welzeker, je kunt genieten van een rolmaat. Van deze. En wat een zuiver meten dat deze doet! Kan dat nog, Sinterklaas, een correctie op de verlanglijst?

Meer over