nieuwsRusland

De middelvinger van Poetin naar westerse leiders: Navalny met ongekend flitsproces voor de rechter gezet

Nog geen etmaal na zijn terugkeer in Rusland is oppositieleider Aleksej Navalny veroordeeld tot een celstraf van 30 dagen in afwachting van een strafzaak die kan aflopen in jarenlange opsluiting. Met een flitsproces liet president Poetins regering zien dat ze geen boodschap heeft aan oproepen tot vrijlating van Navalny door de Verenigde Naties en westerse regeringen.

Navalny en zijn vrouw arriveerden zondag in Moskou. Kort daarop werd de oppositieleider aangehouden. Beeld AP
Navalny en zijn vrouw arriveerden zondag in Moskou. Kort daarop werd de oppositieleider aangehouden.Beeld AP

Navalny’s veroordeling vond maandag niet plaats in een rechtbank, maar in een politiebureau vlakbij het Moskouse vliegveld waar de politicus zondagavond gearresteerd werd. Navalny kreeg geen kans om zijn advocaten te zien voorafgaand aan het proces. Journalisten werden niet toegelaten tot de zitting – in het zaaltje zaten enkel medewerkers van Poetins veiligheidsdiensten en propagandakanalen.

‘Dit is de uiterste vorm van wetteloosheid’, zei Navalny in een video vanuit de geïmproviseerde zitting. ‘Ik heb vaak gezien hoe de rechtsstaat belachelijk gemaakt is, maar die opa in zijn bunker (Poetin, red.) is zo bang, dat hij demonstratief het hele wetboek strafrecht verscheurt en in de prullenbak gooit.’

Het flitsproces is een middelvinger van het Kremlin naar de VN, de EU en Amerikaanse regering die Rusland opriepen om Navalny vrij te laten. Het VN-departement voor mensenrechten is ‘diep verontrust’ over Navalny’s arrestatie. EU-president Charles Michel omschreef de opsluiting als ‘onacceptabel’. 

Belediging

De nationale veiligheidsadviseur van aantredend Amerikaans president Joe Biden noemde de arrestatie ‘niet alleen een schending van mensenrechten, maar een belediging voor de Russen die willen dat hun stem wordt gehoord.’ De drie Baltische EU-lidstaten hebben opgeroepen tot sanctieoverleg in Brussel.

De vraag is of de regeringen het ditmaal eens worden over harde sancties. Dat was niet het geval toen vier Europese laboratoria in augustus vaststelden dat Navalny vergiftigd was met zenuwgif dat alleen in handen is van de Russische veiligheidsdiensten. Duitsland speculeerde kort over gevolgen voor Nord Stream 2, maar harde sancties bleven uit.

Sergej Lavrov, Ruslands minister van Buitenlandse Zaken zei zich maandag geen zorgen te maken over imagoschade voor Rusland door de vervolging van Navalny. ‘We zijn geen jonge dames die voor het eerst naar een bal gaan.’

Tekst gaat verder onder tweet.

De rechter op het politiebureau bepaalde dat Navalny vast moet blijven in afwachting van de eerste in een reeks van strafzaken die de oppositieleider tegemoet gaat. Ruslands penitentiaire dienst stelt dat Navalny met zijn verblijf in Berlijn – waar hij herstelde van een vergiftiging met zenuwgif – de voorwaarden geschonden heeft van een voorwaardelijke celstraf. 

Navalny werd in 2017 in hoger beroep veroordeeld tot een celstraf van 3,5 jaar voor oplichting van een cosmeticabedrijf. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens concludeerde dat het proces oneerlijk verliep, maar Rusland trekt zich niets aan van het oordeel van het internationale gerechtshof.

Russische staatsrechtgeleerden sloegen het proces hoofdschuddend gade. Jelena Loekjanova, een hoogleraar staatsrecht die onlangs ontslagen werd bij een Moskouse universiteit na kritiek op Poetins autoriteiten, sprak op Facebook van ‘een politiek proces’ dat in strijd is met de Russische grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Buiten het politiebureau demonstreerden aanhangers van Navalny bij 20 graden onder nul tegen zijn arrestatie. Navalny heeft zijn aanhangers via een videobericht opgeroepen om te gaan demonstreren. ‘Wees niet bang. Ga de straat op. Niet voor mij, maar voor jezelf, voor je eigen toekomst.’ 

Navalny’s team heeft landelijke demonstraties aangekondigd voor komende zaterdag.

Interview De jonge Navalny-medestander Roeslan Sjaveddinov moest voor straf naar Nova Zembla en vroor zowat dood: ‘Het was een boodschap aan alle jongeren: dit gebeurt er met lastige politici’

Analyse Het steekspel rond de voltooiing van een grote Russische gasleiding

Meer over