De man is het zwakke geslacht in nieuwe Strindberg-bewerking

THEATER..

De lengte van Terlingens voorstelling zit 'm in het decor. Dat is zo uitgestrekt dat de blikken van de toeschouwers in het midden van de tribune heen en weer schieten als bij een tenniswedstrijd. Vlak voor het catastrofale einde van het stuk trekt een van de acteurs sprintjes over volle lengte van de Amsterdamse Schram Studio's; een paniekerige poging om de kloof tussen de strijdende partijen te dichten.

Links in de hoek bij de eettafel: het vrouwenteam uit Strindbergs battle of the sexes. Dat zijn moeder Laura en dochter Berthe, met als verzorgster de oude Greet. Bij de piano uiterst rechts de mannen: vader Hans, huisdominee Albert en eigenlijk ook de bevriende dokter die om de één of andere reden is blijven plakken. Drie tegen drie had het kunnen zijn, als de dokter niet voortdurend op de vrouwenhelft te vinden was.

Net als veel stukken van Strindbergs tijdgenoot Ibsens gaat De Vader over de emancipatie van de vrouw, rond de eeuwwisseling een hot item in intellectuele kringen. Maar in tegenstelling tot Ibsen kiest Strindberg partij voor de man. Hij schildert de geëmancipeerde vrouw af als een machtswellustige heks die erop uit is de heer des huizes te vernietigen. Strindbergs 'vader' verliest de controle over de huiselijke financiën, de zeggenschap over z'n dochter en uiteindelijk de macht over zijn eigen verstand.

Een actueel stuk, laat Jules Terlingen in zijn voorstelling zien. Het gaat namelijk over de moderne man in crisis. Die zichzelf is kwijtgeraakt in de tegenstrijdige eisen die de vrijgevochten vrouw aan hem stelt. Barbara Gozens als moeder Laura is geen enge feeks. Ze is kattig en afstandelijk, neemt haar echtgenoot niet erg serieus en trekt zijn vaderschap in twijfel alsof ze dat dagelijks doet.

Terlingen speelt zelf vader Hans. Een verongelijkt lulletje dat maar één weerwoord heeft op de zelfverzekerde dames in huis: naar z'n kamer verdwijnen om luid klassieke muziek te draaien. Hij is op een grappige manier neurotisch, net als de andere twee mannelijke figuren in deze voorstelling. De drie vrouwen steken daar nogal flets bij af, alsof Terlingen ze niet extreem durft te maken.

Het einde is bij Terlingen tegengesteld aan dat van Strindberg. Hier wreekt vader Hans zich op de vrouw die zijn vaderschap probeert te ontkennen. Hij doet dat met de woede van de onderdrukte. Want ondanks zijn veel sterkere spel is de man in deze voorstelling het zwakke geslacht.

Meer over