ProfielPeter Berdowski

De man die het Suezkanaal heeft ‘gered’ is een controlfreak en een fan van Gummbah

null Beeld Hollandse Hoogte / Rias Immink
Beeld Hollandse Hoogte / Rias Immink

Peter Berdowski zwaait al vijftien jaar de scepter bij Boskalis, het Papendrechtse bedrijf dat een vastgelopen containerschip in het Suezkanaal wist vlot te trekken. Portret van een man die een ‘baggerbedrijf’ omvormde tot een mondiale maritieme veelkunner.

Peter Berdowski is óók een Volkskrant-lezer. De 63-jarige topman van Boskalis is al meer dan veertig jaar een ‘loyale abonnee’. ‘Er was één moment dat ik erover dacht mijn abonnement op te zeggen. Dat was toen columnist Jan Blokker wegging.’ Zijn huidige favoriet is de tekenaar Gummbah.

Het zakenblad Management Scope verbaast zich er in 2007 over dat een ondernemer een ‘van huis uit toch min of meer links dagblad’ raadpleegt. Het is bij gebrek aan beter, stelt Berdowski. Van de pers heeft de gepromoveerde scheikundige geen hoge pet op: ‘De journalistiek is inderdaad wat kortademiger en slordiger geworden. Maar binnen dat gegeven willen we toch graag onze boodschap naar buiten brengen.’

Die boodschap is al vijftien jaar hetzelfde, sinds Berdowski in 2006 op het hoogste pluche bij Boskalis belandde. Iedereen die ook maar iets op zee wil beginnen – van simpele vaargeul tot offshorewindpark – moet niet om het Papendrechtse concern heen kunnen. Van een baggeraar, opgericht in 1910, heeft Berdowski een toonaangevende, mondiale maritieme veelkunner gemaakt.

In Berdowski’s optiek was het dan ook onvermijdelijk dat de Egyptenaren vorige week bij hem zouden uitkomen om het Suezkanaal te ‘ontstoppen’, nadat daar vorige week het containerschip Ever Given tussen de twee oevers klem kwam te zitten. Dat varkentje zou Boskalis wel snel wassen, was de teneur in de pers. Berdowski voelde de plicht om de wereld te voorzien van feitelijke informatie. ‘In berichtgeving leek het schip vorige week al vlot getrokken. Dat soort nonsens probeer ik tegen te gaan.’

Maar maandag was het toch zover. Eerst dobberde de achtersteven al los van de oever, later ook de boeg. ‘Het meesterplan’ van Berdowski, zoals een Britse krant jubelde, had gewerkt.

Dat Boskalis als reddende engel staat vermeld in plaats van Smit Salvage zal hier en daar wrevel opwekken. De bergingsspecialist kwam in 2010 na een onvriendelijke overnamestrijd in handen van Boskalis. Er zijn nog steeds mensen in de maritieme wereld die dat Berdowski niet vergeven.

Twee jaar eerder, in 2008, had Berdowski een bod gedaan op de divisie terminals van Smit Internationale. Dat viel de toenmalige topman van het slepers- en bergingsbedrijf rauw op het dak. ‘Je krijgt op maandagmorgen een telefoontje met de mededeling dat je binnen een uur een bod krijgt’, vertelde Ben Vree in AD. ‘Ik heb nog gevraagd of het zin had om langs te komen, maar dat hoefde niet. Dat noem ik allesbehalve vriendschappelijk.’

Een jaar later gingen de Rotterdammers alsnog door de knieën voor hun belager uit Papendrecht, nadat Boskalis aandelen van zijn prooi was gaan opkopen. Volgens Berdowski vormen de baggeraar en de sleper een gouden combinatie. Hun mentaliteit komt ook zo mooi overeen: ‘Niet lullen maar poetsen.’

Bedrijven inlijven

De methode-Smit heeft Berdowski vaker toegepast om bedrijven in te lijven, zoals met de specialist in zwaar zeetransport Dockwise in 2012 en bodemonderzoeker Fugro in 2014. Die laatste wist uiteindelijk met succes de aanval af te slaan, maar niet zonder een gevecht waarin harde woorden vielen.

‘Fugro doet net alsof er een tank voor de deur staat’, meesmuilde Berdowksi. Fugro’s advocaat zei daarop dat die tank ‘wel om de hoek staat geparkeerd. En als het Boskalis zint, zal die wel degelijk door de heer Berdowski door de poort worden gereden.’

De beschermingsconstructies die Fugro had opgeworpen, bleken toch te sterk. Zelfs voor Berdowski, die sindsdien met bijnamen als de Zonnekoning wordt aangeduid, en Peter de Veroveraar, Peter de Grote en The Big Berdowski, naar de koppige antiheld uit de legendarische film The Big Lebowski.

Er zijn ook bewonderaars, al willen ze niet worden geciteerd. Berdowski is ‘misschien wel de beste bestuurder van Nederland’, zeggen ze, ‘een strategisch denker die op meerdere borden tegelijk kan schaken’. De kiem, zeggen ingewijden, is gelegd bij Krekel van der Woerd Wouterse, een consultancybureau waar Berdowski in 1983 begon en dertien jaar werkte.

In 1997 treedt hij toe tot de raad van bestuur van Boskalis. Met zijn 40 jaar is hij een ‘jonkie’, maar dat is geen bezwaar. Zijn gebrek aan vakkennis was wel een punt van discussie. Toch is hij aangenomen. Toenmalig topman Leendert Verstoep zou gezegd hebben: ‘We hebben al 2000 mensen met verstand van baggeren.’

Volgens een fan die wel met zijn naam in de krant durft, heeft Boskalis zijn recente beursgroei grotendeels te danken aan Berdowski. Haveneconoom Bart Kuipers van de Erasmus Universiteit: ‘Wereldwijd zijn alle ogen op hem gericht. Zijn charismatische leiderschap en realistische inschattingen doen het goed bij beleggers.’

Berdowski mag dan aan het hoofd van een onderneming staan met een jaaromzet van 2,5 miljard en een orderboek van 5 miljard, hij bemoeit zich met de kleinste details. Zoals een vakbondsbestuurder in 2016 aan Het Financieele Dagblad vertelde. Hij kreeg van de receptie te horen dat hij zijn auto niet op de plek mocht parkeren waar de directieauto’s stonden, zoals voorheen. ‘Toen ik vroeg waarom, werd mij verteld dat meneer Berdowski dat had bepaald.’

DRIE KEER PETER BERDOWSKI IN HET NIEUWS

Over klimaatverandering: ‘Ik kijk niet met een moralistische bril naar hoe de wereld eruit moet zien. Je moet geen olie meer rondpompen, zeggen sommige groeperingen. Maar dan ontzeg je armere landen welvaartsgroei. Je kunt dit niet eendimensionaal benaderen. De VN vindt dat ook’, zegt Berdowski in AD in 2020.

Over de geschiedenis van Boskalis: ‘Het is toch prachtig om te werken voor een bedrijf met historie? Onze roots gaan terug tot 1910, en we zitten hier nog steeds bij Sliedrecht. Trots is een bindende factor. Daar worden bedrijven beter van’, aldus Berdowski tegenover de Volkskrant in 2012.

Over diversiteit binnen het bedrijf: ‘Wij hebben er oog voor. Maar diversiteit zit volgens mij tussen de oren. Wij hebben een complementair directieteam. Dat het drie mannen zijn, doet niet ter zake. Je krijgt binnen het bedrijf respect als je presteert’, vertelt Berdowski in 2017 tegenover het blad Management Scope.

Meer over