De maat is vol voor hoofdzuster Sana Khalfa

De Palestijnse oppositiepartij Fatah moedigt stakingen tegen de Hamas-regering aan. Het steekt rauw af bij de berichten over het op handen zijn van een eenheidsregering....

Van onze correspondent Alex Burghoorn

‘Velen hebben geen geld meer om met de bus naar het werk te komen. Anderen kunnen de schoolkosten van hun kinderen niet meer betalen. Vrijwel iedereen vraagt zich af hoe de feestelijkheden van de ramadan straks moeten worden betaald.’

Zes maanden heeft hoofdzuster Sana Khalfa geen salaris gekregen van het ministerie van Gezondheidszorg. Net als trouwens de andere vierhonderd verpleegsters, artsen, secretaresses, laboranten en röntgentechnici van het Rafidia-hospitaal in Nablus op de Westelijke Jordaanoever – en net als de 175 duizend andere Palestijnse ambtenaren.

Lang heeft Khalfa de tanden op elkaar gezet en doorgewerkt. Maar de maat is vol. ‘We bieden de patiënten onze excuses aan’, staat op een brief aan de ingang van de eerste hulp. ‘Maar na zes maanden zonder geld kunnen we er niet meer tegen.’

De hoofdzuster en haar collega’s in Nablus staken. Met de armen over elkaar zit ze woensdag in haar kantoortje. Alleen bevallingen, hersenbloedingen en andere levensbedreigende aandoeningen worden nog in behandeling genomen. De gordijntjes op de zalen zijn opengeschoven, vrijwel alle bedden staan leeg.

‘Tegen een baby kun je niet zeggen: blijf even zitten en probeer het over twee weken nog eens’, zegt Husam Jawhari, directeur van het Rafidia die zich in het weekeinde na lang aarzelen achter de staking heeft geschaard. ‘Maar verder zijn alle afspraken afgezegd. Normaal doen we 30 tot 35 operaties op een dag. Sinds zaterdag hebben we er gemiddeld twee gedaan. De staking gaat door tot alle salarissen zijn betaald.’

Alle overheidsziekenhuizen op de Westelijke Jordaanoever hebben het werk stilgelegd. Ook de scholen van de Palestijnse Autoriteit zijn er dicht. Zo lijkt toch te gebeuren waarvoor al lang wordt gevreesd: dat de financiële boycot door Europa, Amerika en Israël de openbare voorzieningen onderuit haalt. ‘Internationale ervaring met “zwakke staten” heeft geleerd dat de afbraak van basisvoorzieningen moeilijk is terug te draaien’, schreef de Wereldbank in mei in verband met de toestand in de Palestijnse gebieden. ‘Complexe structuren als schoolsystemen zijn geen machines die aan en uit kunnen worden gezet.’

Het is Fatah, de oppositiepartij in het parlement van president Mahmoud Abbas, die achter de staking zit, zegt Abdul Sattar Kassem, hoogleraar politicologie aan de Najah-universiteit in Nablus. Aan het begin van het nieuwe schooljaar probeert Fatah de regering van de islamistische Hamas-beweging verder onder druk te zetten. ‘Ze willen de regering dwingen af te treden. Dan kan het geld uit het Westen weer komen. Maar de staking leidt vermoedelijk nergens toe. Wat heeft het voor zin van een regering die failliet is nog geld te eisen?’

Het is waar, zegt directeur Jawhari van het Rafidia-hospitaal tot zijn spijt. ‘Fatah moedigt de staking uit alle macht aan en Hamas probeert die even gedreven te breken.’

Twee voorbeelden. ‘De minister van Gezondheidszorg van Hamas heeft vrijdag tijdens een videoconferentie vanuit Gaza-Stad alle artsen op de Westoever beloofd de salarissen zaterdag te betalen. Hij hoopte ons zo van staken te weerhouden. Maar zaterdag wist mijn bank van niks. Anderzijds hebben we hier een 9-jarige jongen geopereerd aan schotwonden. De Al Aqsa-brigaden van Fatah probeerden hem deze week te verbieden naar school te gaan.’

Het steekt rauw af bij de berichten over het op handen zijn van een eenheidsregering. Politicoloog Kassem lacht. ‘Fatah en Hamas liegen momenteel voor hun eigen bestwil.’

De onderminister van Gezondheidszorg, Anan al-Masri, is nog benoemd in de tijd dat Fatah aan de macht was en weet hoe moeizaam de samenwerking met Hamas verloopt. ‘De minister neemt nooit contact met mij op. Zijn plannen steekt hij in bij een paar ambtenaren die hij vertrouwt. Pas veel later hoor ik er van.’

De verpleegsters, artsen en ambtenaren hebben groot gelijk dat ze staken, zegt Al-Masri in zijn kantoor in Nablus dat er verder verlaten bijligt. De noodtoelages die de Europese Unie sinds kort uitkeert aan ambtenaren in de gezondheidszorg schieten tekort, zegt hij. ‘Het is alsof je iemand bloed afneemt en daarvoor in de plaats een neutraal infuus toedient.’

Maar toch maakt hij zich zorgen. Over het vaccinatieprogramma voor kinderen, dat ook stilligt. ‘Wij hebben polio uitgebannen, maar als we niet oppassen krijgen we het nu weer terug.’

De vaccinaties van het Rafidia-hospitaal zijn overgebracht naar het ziekenhuis dat de VN bemannen in Balata, het aan Nablus grenzende vluchtelingenkamp. Vijftig paar ouders hebben zich daar woensdag gemeld, in plaats van de gebruikelijke twee of drie. ‘Ze kunnen het nu nog aan’, zegt Al-Masri. ‘Maar op den duur hebben ze te weinig onderlegd personeel om het te blijven doen.’

Meer over