ReportageBakfietsers in Londen

De lockdown zorgt voor een bakfietsrevolutie in Londen (met hulp uit Amsterdam)

De straten van Londen, zeker die in de binnenstad, zijn tijdens de lockdown vrijwel het exclusieve domein van koeriers en klussers. Beeld Carlotta Cardana
De straten van Londen, zeker die in de binnenstad, zijn tijdens de lockdown vrijwel het exclusieve domein van koeriers en klussers.Beeld Carlotta Cardana

Tijdens de lockdown valt het nog meer op dan daarvoor. Het goederenvervoer per fiets wint in Londen snel terrein, aangemoedigd door de burgemeester. ‘Op een fiets met trailer kunnen we evenveel vervoeren als in een busje.’

De kantoren zijn verlaten, de cafécultuur is tijdelijk verdwenen en lege forensentreinen rammelen station London Bridge binnen, maar onder de gewelven van het spoor wordt hard gewerkt. Drie mannen in roze jasjes zijn drukdoende met het installeren van een verwarming onder een fietszadel. Niet het zadel van de fietser zelf, maar dat (van kussens) waarop de passagiers zitten. ‘In deze ijskoude dagen willen we onze klanten zoveel mogelijk comfort bieden’, zegt Ben Knowles, oprichter van het Londense fietskoeriersbedrijf Pedal Me dat druk bezig is een ‘Uber op twee elektrisch voortgedreven wielen’ te worden.

De straten van Londen, zeker die in de binnenstad, zijn tijdens de lockdown vrijwel het exclusieve domein van koeriers en klussers. Gewoon verkeer is er amper, terwijl Uber en Black Cabs zware tijden beleven. Op een weiland aan de noordelijke rafelrand van de hoofdstad staan zelfs een paar honderd werkloze Black Cabs. De vrees voor covid heeft echter ook een kans geboden voor Pedal Me, dat oorspronkelijk goederen vervoert: vooral het transport van mensen kreeg een boost. ‘Regelmatig fietsen onze koeriers naar het ziekenhuis, met mensen die wegens virusvrees niet met bus of gewone taxi willen reizen’, zegt de 40-jarige Knowles.

Het is een verrassende wending in het vijfjarige bestaan van de coöperatie Pedal Me. De fietsen zijn ontworpen door het Amsterdamse bedrijf Urban Arrow. ‘Het contact kwam indertijd tot stand via een berichtje dat ik via Twitter stuurde’, zegt Knowles, een fietsfanaat die voorheen op de transportafdeling van het stadsdeel Camden werkte. ‘Niet veel later werd de eerste fiets in Londen afgeleverd. We mochten het gratis uitproberen. Sindsdien is er sprake van een vruchtbare samenwerking, waarbij we elkaar voeden met ideeën. Ik vraag me af of deze relatie nu, met Brexit, zo makkelijk tot stand had kunnen komen.’

Café Harwich

Inmiddels telt de vloot 56 bakfietsen, plus zes trailers van een meter of vijf. ‘Elke fiets wordt door ons persoonlijk van Amsterdam naar Londen gereden’, zegt medeoprichter Chris Dixon (40), ‘dat is een traditie geworden, compleet met een bezoek aan havencafé Harwich in Hoek van Holland.’

Dixon vertelt over de heroïsche fietstransporten die ze hebben gedaan. ‘De zwaarste klus was een complete verhuizing waar we met zeven man elf uur mee bezig zijn geweest. In principe vervoeren we alles met onze fietsen, behalve bouwmaterialen, al hebben we een keer een cementmixer vervoerd. We hebben ook een begrafenis per fiets georganiseerd.’

Zijn maat Knowles voegt eraan toe dat hij vorig jaar een koelkast naar Downing Street heeft gereden. In een voorwoord van een beleidsdocument had Boris Johnson eens geschreven dat je ‘natuurlijk geen ijskast per fiets kunt vervoeren’. We wilden bewijzen dat dat wel kan, zegt Knowles. ‘Op een fiets met een trailer kunnen we evenveel vervoeren als in een busje, met het voordeel dat we flexibeler zijn en minder milieuschade veroorzaken.’

10.000 dozen

De grootste opdracht kreeg Pedal Me tijdens de eerste lockdown toen het namens het stadsdeel Lambeth 10.000 dozen en kisten met eerste levensbehoeften bezorgde bij kwetsbare Londenaren. Maar de lockdown heeft voor de onderneming ook een tijdelijke stagnatie van de groei met zich mee gebracht. Het grootste deel van het werk betrof bulkzendingen voor bedrijven, bijvoorbeeld restaurants en cateraars. En juist die tak is hard getroffen in de coronacrisis. Pedal Me heeft daarop ingespeeld door een soort distributiebedrijf te worden. Ze zijn onlangs verhuisd naar ruimten onder de spoorweg waar Extinction Rebellion dansfeesten placht te organiseren. Dickson wijst op honderden dozen met bloemen. Die zijn met de fiets bij een groothandel nabij Heathrow opgehaald en worden nu verder gedistribueerd.

De kaart van Londen met de meest afgelegde routes op de telefoon van een van de oprichters van Pedal Me.  Beeld Carlotta Cardana
De kaart van Londen met de meest afgelegde routes op de telefoon van een van de oprichters van Pedal Me.Beeld Carlotta Cardana

Het past bij het streven van de burgemeester om van Londen een fietsstad te maken. Dat gaat makkelijk in progressieve stadsdelen, maar wordt actief tegengewerkt in het chique Kensington & Chelsea en de Square Mile, het zakencentrum. Daar is de strijd tussen de strijd tussen pedal and petrol nog niet gewonnen. ‘Maar wij laten zien wat er allemaal mogelijk is’, zegt Dixon, die in het verleden fietscursussen gaf aan vrouwen uit minderheidsgroepen en nu verantwoordelijk is voor de training van nieuwe koeriers. Over belangstelling daarvoor geen gebrek. Op elke vacature komen tientallen sollicitanten af, gelokt onder meer door het vooruitzicht dat ze de felbegeerde bakfiets mogen houden.

De lockdown heeft vooral de passagiersdienst, waarmee de onderneming eind 2019 begon, gestimuleerd. ‘We kunnen twee volwassenen vervoeren of vier kinderen’, zegt Knowles, ‘het is goedkoper en leuker dan een Uber. En sneller als het gaat om ritten in het centrum. Proefrit?’ Even later zit uw correspondent, met een poncho tegen de kou, op een nog niet verwarmd lederen bankje. Op zwierige wijze fietst Knowles, die dit jaar het uurrecord bakfietsrijden wil aanscherpen, met een snelheid van zo’n 20 kilometer per uur door de stille straten van Southwark.

‘Dit is het stadstransport van de toekomst’, zegt hij na de rit, ‘maar dat hoef ik een Nederlander niet uit te leggen.’

Meer over