DE LETTER G IS 'DE GIRAFFE VAN HET ALFABET'

Over waar zich de beste boekwinkel van Amsterdam bevindt, zullen de meningen uiteenlopen, maar wie in dezelfde stad op zoek gaat naar de mooiste boeken, mag een boekwinkel in de galerij van de Sint Anthoniebreestraat niet overslaan....

HUB. HUBBEN

In de etalages verschijnt wekelijks het nieuwste aanbod en een kleine opsomming van wat er dezer dagen zoal wordt uitgestald, typeert het assortiment: een zojuist in Frankrijk verschenen en kostbaar boek over geschiedenis en techniek van de Franse boekband; de herziene zevende editie van ABC for Book Collectors, het standaardwerk van John Carter; Reaching Rose, een niet eerder gepubliceerde tekst van James Purdy, die door de Avalon Pers van Jan Keijser werd ondergebracht in twee prachtige dieprode banden. Een beetje terzijde staat het al oudere, maar tevens fraai uitgevoerde Alfred Kubin als Buchillustrator, geschreven door Abraham Horodisch, de legendarische antiquaar die tientallen jaren zijn werelwijde handel dreef aan het Spui.

Naast boeken over boeken in de breedste zin bestaat de voorraad uit talrijke bibliofiele uitgaven, vervaardigd door Nederlandse margedrukkers dan wel afkomstig van fameuze buitenlandse private presses. Boeken die doorgaans in kleine oplagen verschijnen en waarbij de verschijningsvorm prioriteit geniet: verfijnde papiersoorten, hoogwaardige typografie en doorgaans met loden letters op handpersen gedrukt; de prijzen kunnen oplopen tot vele honderden guldens.

Boekverkoper Nol Sanders heeft zo zijn adressen en heeft daarbij een voorkeur voor Franse edities; in steden als Parijs en Nice doet hij regelmatig opzienbarende vondsten. Sanders: 'Mijn eerste liefde gaat uit naar de livre d'artistes, waarbij teksten gecombineerd worden met illustraties van grote kunstenaars. Helaas is daar geen markt voor in Nederland. Zulke boeken zijn te duur en daarom worden ze hier dan ook nauwelijks gemaakt.'

De steeds voller rakende winkel heeft onlangs het vloeroppervlak verdubbeld door verwerving van het aanpalende pand. Zondag wordt de winkel feestelijk heropend en dat gaat gepaard met de presentatie van een boek van Gerard Unger. Deze typograaf en grafisch ontwerper publiceerde in 1989 en 1990 in het dagblad Trouw wekelijks een rubriek onder de titel 'De letter'. Een keuze van 26 afleveringen is gebundeld in Letters (De Buitenkant; ¿ 34,90). Omslagontwerp en typografie zijn eveneens van Unger's hand en de ontwerper koos voor de Swift, een van de lettertypen die hij zelf ontwierp, en door hem ooit omschreven als 'een elegante racefiets met terreinbanden'. Laat een expert als Gerard Unger over letters schrijven en hij is nu eens lyrisch, zoals over de uit boomtakken samengestelde letters op een winkelpui in het Yellowstone Park, dan weer afwerend ('een letter als een rookworst met rozegeur'). Maar wat hij vooral doet is kijken. Unger filosofeert, analyseert, stelt vragen en gaat soms zelfs in gesprek met een letter. Ieder stukje wordt gelardeerd met een illustratie uit Unger's immense archief.

Zijn favoriete letter is de onderkast van de g: 'Een vergelijking: een van de wonderlijkste wezens uit het dierenrijk is de giraffe. Zeker een dravende giraffe: lange knokige poten die in ruime zwaaien gekruist en ontkruist worden - zonder in de war te raken. (. . .) Bovendien heeft een giraffe mooie ogen en en een mooi vel. De g is de giraffe van het alfabet: een wonderlijk teken tussen alledaagse viervoeters.'

Aan het slot van een van zijn altijd exact 22 regels tellende stukjes stelt Unger de vraag: 'Zouden letters gelukkig zijn?' Als de letters in Letters dat ontkennen, zijn het verwende blagen.

Hub. Hubben

Meer over