AnalyseReddingsplan KLM

De KLM-soap kent straks alleen nog maar verliezers

null Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Zolang de piloten weigeren een langer loonoffer te slikken, houdt minister Hoekstra (Financiën) verdere overheidssteun voor KLM tegen. De rol die de KLM-top heeft gespeeld in deze kwestie roept vragen op.

Harde woorden vlogen dit weekeinde heen en weer tussen tussen minister van Financiën Wopke Hoekstra en de piloten van KLM. Ze beschuldigen elkaar ervan de redding voor KLM uit de coronacrisis op losse schroeven te zetten. Het resultaat: twee partijen die zichzelf in een hoek hebben geverfd.

Het jongste conflict spitst zich toe op de vraag hoelang het personeel, piloten incluis, de broekriem moet aanhalen. Tot 2022, als de cao’s aflopen, vindt de Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers (VNV). Daarna zien we wel verder. Dacht het niet, zegt de bewindsman. Hij verlangt loonmatiging tot 2025, het jaar waarin de luchtvaartmaatschappij haar leningen naar verwachting heeft terugbetaald. Of tot wanneer KLM van het staatsinfuus afgaat.

Dat kan zomaar tot sint-juttemis duren, klaagt de VNV. Daar hebben we niet voor getekend, toen we begin oktober met KLM afspraken om 20 procent loon in te leveren.

De vraag is nu: wie zet de eerste stap?

De minister speelt de kaart van de ‘belastingbetaler’ die de afgelopen twee jaar al twee miljard euro heeft gedokt voor het behoud van KLM. Hoekstra telt bij de deellening en bankgaranties die de KLM in augustus al kreeg de 774 miljoen euro op die het kabinet vorig jaar stak in aandelen Air France-KLM. Dat geld was toch vooral bedoeld om Franse strapatsen met Schiphol te voorkomen. De nationale luchthaven is van belang voor de Nederlandse economie, ook al is dat belang misschien minder groot dan de luchtvaartlobby wil doen geloven.

Douceurtjes

Wat Hoekstra parten speelt, is dat hij om Schiphol te redden KLM moet redden. Zonder KLM geen reizigers uit Ålesund of Poznan die in Amsterdam overstappen op het vliegtuig naar Atlanta of New York. En als hij KLM redt, schiet hij ook de piloten met hun hoge salarissen en goudgerande arbeidsvoorwaarden te hulp. Dat valt niet uit te leggen aan de kiezer, die volgens het nieuwe verkiezingsprogramma van het CDA ‘in de regio woont’: de habitat van de hardwerkende Nederlander.

Nou hebben de piloten de ‘pech’ dat ze inderdaad tot de bestbetaalden horen van hun beroepsgroep in Europa. Wereldwijd zelfs, roepen sommigen, maar dat is appels met peren vergelijken. Een piloot die in dienst is van Etihad of Qatar Airways krijgt misschien minder overgemaakt elke maand, maar houdt dankzij de lage belastingdruk meer over.

De VNV heeft zich in de voet geschoten door in de bezuinigingsbesprekingen met KLM allerlei douceurtjes te bedingen, zoals een extra personeelsticket met forse korting. Daaruit moest ‘de waardering blijken voor onze inzet’. Handige pr is het niet geweest.

Bedenkelijke rol

Minister Hoekstra wees dit weekeinde het aanbod voor een gesprek van de VNV af. Ik heb zaken gedaan met de KLM, dus vecht het daar maar mee uit, was zijn boodschap. De bewindsman gaat daarmee voorbij aan de bedenkelijke rol die de KLM-directie heeft gespeeld. Het bedrijf wekte vorige week de indruk dat de minister een langer loonoffer als een konijn uit een hoge hoed had getoverd, vlak voor hij de zegen zou geven aan de redding van KLM.

Minister Hoekstra maakte met die suggestie korte metten: de eis staat in de voorwaarden waaronder het kabinet KLM een reddingsboei van 3,4 miljard euro toewerpt. Dat kan voor niemand een verrassing zijn geweest, aldus Hoekstra. Waarom is KLM dan akkoord gegaan met loonoffers die in 2022 aflopen? KLM lastte zondag een mediastilte in, zodat het die vraag in elk geval niet hoeft te beantwoorden. Zo verandert de dialoog tussen doven in een soap, met aan het einde straks alleen maar verliezers.

Lees verder

FNV stemt alsnog in met eis minister voor langer loonoffer bij KLM, alleen piloten liggen dwars
Vakbond FNV is alsnog akkoord gegaan met een langere duur van het loonoffer bij KLM, zoals minister Wopke Hoekstra van Financiën eist. ‘Alle medewerkers gaan een bijdrage leveren voor de volle looptijd van de overheidssteun’, zegt campagneleider Joost van Doesburg. Dat is tot zeker 2025.

Aantal passagiers Nederlandse luchthavens ligt ruim driekwart lager dan vorig jaar
Na een complete crash in passagiersaantallen door de eerste wereldwijde golf aan corona(maatregelen), komt het vliegverkeer van en naar Nederland weer heel voorzichtig van de grond. Al is het nog verre van wat het geweest is, blijkt uit maandag gepresenteerde CBS-cijfers.

Column: In plaats van pilootje pesten moet Wopke Hoekstra KLM en Schiphol flink afschalen
Dreigt de nationale trots failliet te gaan? Bert Wagendorp ziet het niet gebeuren: een failliet KLM betekent ook het einde van Schiphol als superhub, dus een dezer dagen gaat de pilotenvakbond VNV mokkend akkoord.

Meer over