NieuwsVaccinatiestrategie

De Jonge overschat hoeveelheid beschikbare vaccins (en dat had hij kunnen weten)

Nederland beschikt op korte termijn over minder vaccins dan minister Hugo de Jonge maandag aankondigde in zijn Kamerbrief over de vaccinatiestrategie.

Afdelingshoofd IC Diederik Gommers van Erasmus MC (links) en Hugo de Jonge, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (rechts).  Beeld ANP
Afdelingshoofd IC Diederik Gommers van Erasmus MC (links) en Hugo de Jonge, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (rechts).Beeld ANP

Zowel de NOS als NRC deed navraag bij farmaceuten over de te leveren hoeveelheden en kwamen op andere aantallen uit dan De Jonge maandag nog schreef. Op het moment van versturen van de Kamerbrief hadden veel van die lagere aantallen al bij het ministerie bekend moeten zijn.

Volgens de NOS gaat het om zeker 1,1 miljoen vaccins die later komen dan De Jonge schrijft, goed voor 550 duizend ingeënte personen. Zo gaat de minister nog dit eerste kwartaal uit van 600 duizend vaccins van farmaceut Curevac. Maar Curevac levert op z’n vroegst in het tweede kwartaal. Of het bedrijf dan ook de 1,6 miljoen verwachte vaccins kan leveren in dat kwartaal is nog maar de vraag.

Ook bij Pfizer kloppen de getallen niet. De Europese Commissie heeft een extra bestelling van 100 miljoen vaccins geplaatst. Daarvan zouden er 500 duizend al in maart onze kant op komen, schrijft de minister. Klopt niet, zegt een woordvoerder tegen de NOS, het wordt op z’n vroegst april. Volgens de Europese Commissie wordt het zelfs pas juli.

Rommelig

En dan zijn er nog grote onzekerheden over de vaccins van AstraZeneca en Sanofi. AstraZeneca (het ‘Oxford-vaccin) zou al volgende maand moeten gaan leveren, maar het bedrijf heeft rommelige onderzoeksresultaten ingeleverd bij het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Al sinds 1 oktober is het EMA bezig met een zogeheten rolling review: het bestuderen van de data op het moment dat ze uit de verschillende onderzoeksfasen beschikbaar komen.

In januari moeten daar nog data bijkomen uit de laatste testfasen en vervolgens moet AstraZeneca een toelatingsverzoek indienen. Pas dan kan het EMA een besluit nemen. Ook daarbij is vertraging dus een reële mogelijkheid. Al schrijft De Jonge dat hij ‘optimistisch (is) dat we zo snel als verantwoord is, ook in de EU over dit vaccin kunnen beschikken'.

Het vaccin van Sanofi loopt ook al vertraging op. Dat is al sinds vorige maand duidelijk, toen de farmaceut tegenslagen meldde bij de ontwikkeling ervan. De eerste testfasen lieten onvoldoende immuunrespons zien bij ouderen, waardoor nieuwe grootschalige proeven moeten worden opgezet. Sanofi’s vaccin is nu op z’n vroegst eind 2021 gereed. In zijn brief gaat De Jonge nog uit van een mogelijke levering in het derde kwartaal.

Concurrentie

In zijn brief schrijft De Jonge overigens meerdere keren dat de leveringsschema's niet in beton gegoten zijn: ‘Ik blijf hier benadrukken dat het gaat om verwachte leveringen. In de praktijk blijven wijzigingen op het leveringsschema tot het laatste moment mogelijk. Alle landen in de Europese Unie worden hiermee geconfronteerd.’ En ook in het Kamerdebat dinsdag hamerde De Jonge er continu op dat alle leveringen met veel onzekerheden omgeven zijn, hoezeer Kamerleden ook vroegen om een specifieke vaccinplanning.

Het zou overigens ook anders kunnen uitpakken. De Europese Commissie is met farmaceuten in onderhandeling over de levering van méér vaccins. En de Groningse hoogleraar Jochen Mierau is ervan overtuigd dat de concurrentie tussen de farmaceuten hun productie zal doen opdrijven, waardoor er mogelijk eerder dan verwacht meer vaccins beschikbaar komen. De Franse farmaceut Sanofi kondigde bijvoorbeeld gisteren aan concurrenten te willen helpen met de productie van hun vaccins, nu het eigen vaccin tegenvalt.

Correctie: In een eerdere versie stond dat AstraZeneca nog deze maand vaccins zou moeten leveren. Dat moet volgende maand zijn en is verbeterd.

Bureaucratie belemmert snelle vaccinatie verpleeghuisbewoners
Ook de geleverde doses van het tweede goedgekeurde vaccin, dat van Moderna, zullen tot in februari in de koelcel liggen. De bewoners van de verpleeghuizen voor wie dit middel is bestemd, krijgen nog geen inenting.

Eerste vaccinatie in Nederland is een historisch moment
De spuiten gaan naar het museum

Wie mag wanneer een prik? Zes vragen over de komende vaccinatiegolf
Zorgmedewerkers van de verpleeghuizen vormen – naast hun collega’s in de acute ziekenhuiszorg die afgelopen weekeinde voorrang hebben gekregen – de eerste groep die in Nederland in aanmerking komt voor een vaccinatie.

Dit gebeurt er in jouw lijf als de prik is gezet
De eerste coronavaccins zijn gebaseerd op een sciencefictionachtige techniek waaraan wetenschappers tientallen jaren sleutelden. Hoe werkt die techniek, en wat gebeurt er precies in het lichaam zodra het vaccin is ingespoten?

In Assen zijn ze er helemaal klaar voor, en het maakt niet uit wie ze het eerst prikken
Terwijl beroepsgroepen dringen om vaccinatievoorrang, maken ze zich in het uit de grond gestampte XL test- en vaccinatiecentrum in Assen drukker om de plek van de vuilnisbak. ‘Prikken is prikken, het maakt ons niet uit wie.’

Nederland traag? Ook in andere EU-landen is er onvrede over het tempo van de coronavaccinaties
Als allerlaatste EU-land start Nederland komende week met het vaccineren van de bevolking tegen corona. Volgens CDA-minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) zou elders vooral symbolisch worden geprikt. Dat klopt niet. Toch is er ook onvrede in de buurlanden. Een overzicht.

Zo raakte Nederland achterop bij het vaccineren
‘Zorgvuldigheid’. Dat is het argument van Hugo de Jonge waarom Nederland pas weken later dan Duitsland begint met vaccineren. Een reconstructie van de Volkskrant toont een ander beeld.

Meer over