De honing- en azijnaanpak op Schouwen-Duiveland

Een vakantie op het strand van Renesse en Burgh-Haamstede begint tegenwoordig al in het Recreatie-Transferium, het eerste in Nederland. Plaats voor negenhonderd auto's, met veel groen en Zeeuwse minilandschapjes....

E TOERIST die deze zomer zijn vertrouwde dagje uit naar de stranden bij Renesse en Burgh-Haamstede maakt, kan daar met de traditionele lijnbus, een elektrische shuttle, een leenfiets, een Disney-treintje, of een Camel Trophy-achtige vierwieler naar toe. Voor de kinderen is het misschien leuker om een ouderwetse paardentram te nemen.

Bijna alle vervoer is gratis, net als parkeren op het eerste Recreatie-Transferium van Nederland: een goed bewaakte megastalling voor negenhonderd auto's enkele kilometers achter de zee. De gemotoriseerde statussymbolen en hun passagiers worden er in de watten gelegd.

Het Transferium heeft een landelijke uitstraling door het veelvuldig gebruik van groen, de futuristische verlichting en de aanleg van Zeeuwse minilandschapjes. De recreanten ontbreekt het aan niets. Ze kunnen zich op het Transferium verfrissen, geld chippen en alvast uitstapjes boeken. Er staan stewards klaar die de bezoekers wegwijs maken, en de weg naar het zilte water wordt gemarkeerd door clowns en straatartiesten.

De boodschap is duidelijk: die auto moet zoveel mogelijk uit de duingebieden worden geweerd, maar de gemeente Schouwen-Duiveland zal nooit vergeten aan welke kant haar boterham gesmeerd wordt. Vandaar de nationale primeur van het eerste lokale openbaar-vervoerssysteem dat grotendeels gratis is.

'De meeste strandgasten komen uit het Roergebied in Duitsland. Die hebben honderden kilometers gereden en moeten het gevoel krijgen dat op dat Transferium hun vakantie al begint. Omdat ze ook geen tijd willen verliezen, laten we in de piekmaanden bus, trein en tram praktisch nonstop rijden. In voor- en naseizoen passen we het systeem op het aanbod aan', zegt ir. C. Veerhoek, wethouder van de gemeente Schouwen-Duiveland.

Met meer dan drie miljoen overnachtingen is West-Schouwen ná Amsterdam het drukst bezochte toeristisch gebied in het land. Ter vergelijking: Valkenburg boekt elk jaar anderhalf miljoen overnachtingen. Deze jaarlijks terugkerende invasie heeft tot gevolg dat Renesse en Burgh-Haamstede steeds meer met hun eigen profiel in de knoop zijn geraakt. Renesse is stilaan uitgegroeid tot een centrum van plat vertier en is van juni tot september verstopt met stappende discogangers en toeterend blik. Daarnaast vormt het oprukkende verkeer een steeds grotere bedreiging voor de duinen en de natuur in de omgeving.

'Uit alle onderzoeken blijkt dat het gros van de toeristen hier komt voor de natuur en het vriendelijke platteland. Dat kapitaal is de afgelopen decennia steeds meer onder druk komen staan. Daar willen we iets aan doen. Wij kennen geen zakelijk, maar wel recreatief verkeer. Dat willen we terugdringen', aldus Veerhoek. Om Schouwen-Duiveland autoluw te maken wordt een 'honing- en azijnmethode' gebruikt, zoals de wethouder het typeert. Het Recreatie-Transferium wordt zo aantrekkelijk gemaakt dat het haast fun is om daar je auto achter te laten. Verder wordt parkeren bij zee onbetaalbaar en wordt het de automobilisten onmogelijk gemaakt om de kernen Burgh-Haamstede en Renesse als jachtgebied te gebruiken.

De gemeente wil aldus in twee jaar tijd het totaal aantal autokilometers met 15 procent terugdringen en streeft in de twee genoemde vakantiedorpen een reductie van 40 procent na. 'Ik verwacht dat de eerste effecten snel zullen optreden', aldus Veerhoek. 'We belonen goed gedrag van de automobilist. Dat heeft het psychologisch effect dat je je sociaal niet zo op je gemak voelt wanneer je dan toch met die auto zo dicht mogelijk bij strand en duinen probeert te komen.'

De gemeente heeft meer maatregelen op stapel staan om het gekoesterde imago van schoon, rustig en vriendelijk weer zoveel mogelijk in ere te herstellen. Campings die te dicht bij de natuurgebieden liggen, zullen worden verplaatst. Dat biedt de mogelijkheid om de ecologische structuur in de streek te versterken. Ook zullen de stranden bij de westkust van Schouwen voortaan worden 'getypecast' voor aparte doelgroepen. Door verschillen in inrichting wordt een onderverdeling in gezinsstrand, natuurstrand, sport- en spelstrand en luxe-strand tot stand gebracht. 'Je weet als recreant dan dat je voor het Veronica-gevoel naar het sport- en spelstrand moet en voor je rust naar een natuurstrand', zegt de wethouder.

Met de herpositionering van Schouwen is een investering van tachtig miljoen gulden gemoeid. Een deel van dat bedrag komt van de provincie, van verschillende ministeries en uit Europese fondsen. Het grootste deel leggen gemeente en vakantie-industrie zelf op tafel. Veerhoek: 'Het is ons antwoord op de concurrentie van de stranden aan de Oostzee. De enige manier om je goede positie op de toeristenmarkt te handhaven is een verbetering van de kwaliteit over een breed front. Wij hopen dat tot stand te brengen door een combinatie van een feel good-concept en versterking van de natuur. Het is onze indruk dat vooral de Duitsers daar erg gevoelig voor zijn.'

Meer over