De hele nacht volpraten? Martin van Rooijen ziet geen probleem

Uw politieke nieuwsbrief

null Beeld anp
Beeld anp

Goedemiddag. Mits de coalitie niet ingrijpt, keert het filibusterwapen dinsdag terug in de Tweede Kamer.

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Regel het heel eenvoudig hier.

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

GESPREK VAN DE DAG
Filibusteren!...

'Vooraf goed eten', raadt Martin van Rooijen (75) zichzelf aan, 'en vanavond op tijd naar bed.' Het 50Plus-Kamerlid, ook in de jaren '70 al actief in de landspolitiek, staat voor het langste debat van zijn leven. Dinsdagavond hoopt hij liefst 900 minuten vol te praten in het debat over de afschaffing van de Wet Hillen. Dat doet hij beslist niet voor zijn plezier, bezweert hij, maar omdat hij geen andere mogelijkheden ziet. 'De coalitie heeft er zelf om gevraagd.'

Ruim vijf jaar lang leek de lol er vanaf, maar morgen is het toch weer eens zover: er wordt gefilibusterd in de Tweede Kamer. Naast Van Rooijen staat ook PVV-Kamerlid Edgar Mulder op de lijst. Hij denkt zelfs 1200 minuten vol te kunnen praten. Op het spel staat het kabinetsplan om met spoed de Wet Hillen af te schaffen. Daardoor gaan huiseigenaren die hun hypotheek hebben afgelost in de toekomst weer belasting betalen over de bijtelling voor hun eigen woning.

Dat roept fel protest op van een deel van de oppositie - PVV en 50Plus voorop. Getalsmatig zijn zij kansloos, maar nu proberen zij het plan te torpederen langs de praktische weg. De afschaffing moet per 1 januari 2019 van kracht zijn, maar is ingewikkeld voor de Belastingdienst. Als die het op tijd wil kunnen regelen moet het plan uiterlijk eind deze week door de Tweede Kamer zijn goedgekeurd.

Martin van Rooijen (50Plus). Beeld anp
Martin van Rooijen (50Plus).Beeld anp

...desnoods een hele nacht

Dat is precies wat Van Rooijen en Mulder hopen te voorkomen: als zij er daadwerkelijk in slagen samen 35 uur te spreken, loopt het hele vergaderschema van de Kamer deze week in het honderd en is het de vraag of het plan op tijd wordt goedgekeurd. Een jaar uitstel ligt dan in het verschiet.

Daarmee volgen de twee het Amerikaanse voorbeeld. Het record in de VS staat op naam van senator Strom Thurmond, die in 1957 een betoog van 24 uur en 18 minuten hield tegen de burgerrechtenwet. Om de tijd door te komen, las hij onder meer de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring en de afscheidsrede van president George Washington voor.

In Nederland is die tactiek zeldzaam. Na 1910, toen het SDAP-Kamerlid Schaper negen uur lang sprak, bleef het ruim honderd jaar rustig tot SP en PVV in 2012 een poging deden in hun verzet tegen de zorgbezuinigingen. Dat werd geen onverdeeld succes. Om de tijd vol te krijgen las de SP onder meer 98 boze-emails voor en daarna een boek, waarna PVV-Kamerlid Fleur Agema een schier oneindige reeks Kamervragen stelde aan het kabinet. Maar zelfs daarmee kwam de aangevraagde spreektijd niet vol. Bij de hervatting van het debat de volgende dag, bleek dienstdoend minister Schippers 250 vragen al schriftelijk te hebben beantwoord en werd het debat alsnog in sneltreinvaart afgerond.

Hoe zal dat dit keer gaan? Mogen Mulder en Van Rooijen hun gang gaan? Een woordvoerder van Kamervoorzitter Arib wil maandag niet op de zaken vooruit lopen. Om te beginnen moet de Kamer zelf dinsdagmiddag beslissen hoe hiermee wordt omgegaan. De coalitie kan bij meerderheid afdwingen dat de spreektijden worden ingeperkt. Maar zelfs als het mag, wacht Van Rooijen en Mulder een uithoudingsproef: het debat begint dinsdagavond pas rond 19.00 uur. Als de twee doorzetten, zullen zij dus om te beginnen een nacht lang overeind moeten blijven.

Van Rooijen ziet geen probleem en denkt zijn vijftien uur moeiteloos vol te kunnen praten. Ook zonder dat hij naar het telefoonboek hoeft te grijpen. 'Hier past een inhoudelijk, lang en breed verhaal bij over de onbetrouwbare overheid en over de kloof tussen burger en politiek die door dit soort maatregelen bepaald niet kleiner wordt. Dat ga ik vertellen.'

Edgar Mulder (PVV) Beeld ANP
Edgar Mulder (PVV)Beeld ANP

DEBUTANT VAN DE WEEK
Sigrid Kaag

Het zijn de weken van de debuterende bewindslieden in de Tweede Kamer. Deze week is het aan Sigrid Kaag, D66-minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Ze is onbekend met de mores van het Binnenhof en werd nog voor haar beëdiging beschimpt als 'Palestijnenvriendje'. Moet het Israëlminnende deel van de Kamer zich zorgen maken? Geenszins, betoogt onder anderen Haim Devon, tot vorig jaar ambassadeur van Israël in Den Haag: 'Ik heb het grootste vertrouwen in haar oordeel. Ze weet precies wat er gebeurt in het Midden-Oosten. Ik denk niet dat de mensen die dit soort commentaren leveren, haar ooit hebben ontmoet.'

Dat, en nog veel meer, tekent verslaggever Frank van Zijl op in een groot profiel van de minister.

Minister Kaag. Beeld photo_news
Minister Kaag.Beeld photo_news

Waarschuwing van de dag
'Blijf progressief'

Is D66 de zwakke schakel in de coalitie die Rutte III de komende jaren overeind moet gaan houden? Het is veel te vroeg om dat te concluderen, maar op het partijcongres, zaterdag in Leeuwarden, viel toch op hoezeer de leden zich zorgen maken over de positie van hun partij in deze constellatie. De ervaringen uit Balkenende II (2003-2006), toen D66 roemloos tenonder ging in een centrumrechtse coalitie met CDA en VVD, zijn niet vergeten.

Met dit verschil: een gewaarschuwde partij telt voor twee. En dat leken de leden duidelijk te willen maken aan de partijtop in Den Haag. Verslaggever Ariejan Korteweg: 'Zowat alle moties in progressieve richting werden aangenomen. Zo moet er een minister voor Klimaatzaken komen, het vluchtelingenbeleid moet humaner, de vreemdelingendetentie moet beter gewaarborgd. Ja zelfs: de Tweede Kamer-fractie moet uitgaan van een positief mensbeeld.'

En dan dient de fractie ook nog met een voorstel voor een nieuwe referendumwet te komen. CDA-leider Buma zal er gemengde gevoelens bij hebben.

Alexander Pechtold spreekt het congres toe. Beeld anp
Alexander Pechtold spreekt het congres toe.Beeld anp

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Wilt u deze per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.

Meer over