De hand als zandzeef, wapen en instrument

Introdans Kerstgala..

ARNHEM Wat blank is, oogt plots donker, alsof Introdans tien zwarte dansers in dienst heeft (in plaats van geen enkele). Terwijl hun witte balletpakken fluorescerend oplichten onder black light-lampen, verschiet hun huid van kleur. In de choreografie Squares (1969) speelt Hans van Manen veelvuldig met de transformatie van licht, ruimte, (minimale) kleur en sobere bewegingen. Het is een compositie waarin sierlijkheid en spierkracht hand in hand moeten gaan, letterlijk uitgemeten op de vierkante meter. Dat blijkt voor de dansers van Introdans nog een behoorlijke krachttoer. Het samenballen van spanning in subtiel verspringende passen is niet hun sterkste kant.

Veel meer voelen ze zich op hun gemak in het lyrische werk van die andere grootmeesters, Jirí Kylián, Paul Lightfoot en Sol León. Ook het werk van Introdans-oprichter Ton Wiggers zit deze jonge Introdansers nog steeds als gegoten, blijkt uit de opening Gilles (1994) op de aangrijpende klanken van het Requiem van componist Jean Gilles.

Voor het jaarlijkse Kerstgala koos artistiek directeur Roel Voorintholt uit het repertoire van Introdans en Introdans Ensemble voor de Jeugd zes balletten in het contrast zwart–wit of zwart–andere huidskleur. Goed zichtbaar is hoe rijk bovengenoemde choreografen alleen al de handen inzetten in hun choreografie. Als muziekinstrumenten bijvoorbeeld, op dijen en borstkast, in het ritmische Stamping Ground (Kylián, 1983). Of als zeef om zand te filteren in het speelse en beeldende Susto (Lightfoot en León, 1994). Prachtig verstuivende fonteinen veroorzaken ze door de straal te doorbreken uit de hoog opgehangen trechter.

In het meer folkloristische en gedragen Evening Songs (Kylián, 1987) haken de handen ineen of dragen ze rokpunten (de mannen bij de vrouwen). En in het korte, visuele groepsstuk Het Debat XXL (Wiggers, 2000) zijn de handen de ‘wapens’, waarmee vijftien in slagorde opgestelde mannen het opnemen tegen een dito leger van vrouwen.

In dit Kerstgala wordt afwisselend gedanst door dansers van Introdans én van de jeugdafdeling. Daarbij valt op hoe zeer de kwaliteit van Introdans Ensemble voor de Jeugd aan precisie, kracht en interpretatie de laatste jaren heeft gewonnen. Zwaardere thema’s worden niet geschuwd. De dansers, ook van Introdans, vormen een stevig contrapunt voor de gekozen muziek, vaak sterk in het geheugen gegrifte composities als de Vijfde Symfonie van Ludwig van Beethoven (Susto) en de Gymnopédies van Erik Satie (Squares).

De live koorzang bij Evening Songs door het Overijssels Kamerkoor geeft dit Kerstgala nog een extra stemmig accent. Ook bij dans kan de hand van de dirigent wonderen verrichten.

Annette Embrechts

Meer over