De grote plannen van Karpov

Voor de tweede maal in korte tijd heeft Anatoli Karpov gedreigd met juridische stappen tegen de FIDE. Hij vindt dat de bond onvoldoende rekening houdt met zijn belangen als wereldkampioen en contractueel vastgelegde afspraken niet nakomt....

Dat kon niet, vond Karpov. Hij had in januari 1998 zijn wereldtitel met succes verdedigd en in het reglement stond dat hij daar een jaar lang onbekommerd van mocht nagenieten.

Het was frappant dat het FIDE-bestuur Karpov zonder morren zijn zin gaf en het WK-toernooi tot nader order uitstelde. Waarom de FIDE zo weinig weerstand bood, is niet helemaal duidelijk geworden. Was men echt onder de indruk van Karpovs dreigementen of kwam het vanwege financiële of organisatorische problemen niet slecht uit om het toernooi uit te stellen?

Toen de FIDE een paar weken geleden aankondigde dat het toernooi in augustus zou worden gehouden, kwam Karpov opnieuw in opstand. Hij hoorde het nieuws tijdens zijn match met Piket in Monaco en prompt dreigde hij opnieuw met juridische maatregelen, ditmaal omdat hij niet over de data van het toernooi was geconsulteerd. Augustus schikte Karpov slecht, in die periode was hij verplichtingen aangegaan met organisatoren van toernooien in Dortmund en Polanica Zdroj.

Niemand weet wat er nu gebeuren gaat. Publieke discussie met de FIDE is de laatste jaren onmogelijk. Af en toe maakt de bond belangrijke beslissingen bekend om daarna weer grote zwijgzaamheid te betrachten. Soms worden persconferenties aangekondigd die vervolgens op het laatste moment weer worden afgelast.

Het zou interessant zijn als een rechter zich over het conflict tussen de FIDE en Karpov zou buigen, al was het maar om te zien of het eigenlijk wel mogelijk is de FIDE aan te klagen. Bij mijn weten is slechts eenmaal een rechtszaak tegen de FIDE gevoerd. Kortsjnoi diende in 1978 na zijn verloren WK-tweekamp tegen Karpov een klacht in bij de Amsterdamse rechtbank. Hij vond dat hij in de beslissende partij gehinderd was door Karpovs parapsycholoog Zoekhar die tegen eerder gemaakte afspraken in op een van de eerste rijen in de zaal was gaan zitten. Kortsjnoi kreeg geen gelijk, de rechter verklaarde zich onbevoegd.

Karpov heeft grote plannen voor 1999. Na een verloren jaar waarin hij te weinig en vooral te matig speelde, gaat hij op zoek naar rehabilitatie. De oefenmatch met Piket verliep met acht remises nog stroef maar in het rapid- en blindtoernooi in Monaco gaat het al beter. Binnenkort begint het echte werk. Karpov heeft uitnodigingen geaccepteerd voor toptoernooien in Dos Hermanas, Dortmund en Pomanica Zdroj.

Over de acht remises in de match Karpov - Piket werd wat lacherig gedaan. 'Bij een 4-4 eindstand behoudt Karpov zijn titel', merkte Kasparov op. Toch gebeurde er van alles. In de laatste twee partijen kreeg Karpov tweemaal de kans de match te winnen.

Zie diagram 1

Zo stond het in de zevende partij Piket - Karpov na de 37ste zet van zwart. In grote wederzijdse tijdnood volgde:

38. De3-e1??

Natuurlijk had wit de dames moeten ruilen waarna niet veel aan de hand zou zijn geweest. De tekstzet geeft een toren weg.

38 ... Dd4-d3+??

Sterker is 38 ... Dxa7. Karpov gaf een verklaring die alleen door hem bedacht had kunnen worden. 'Ik had nog maar twee seconden en was bang de tijd te overschrijden. Daarom koos ik een korte zet.'

39. Kb1-a1 Dd3-d4 40. Ta7-c7 Dd4-d3 41. e4-e5 Td6-d4 42. f4xg5?

De tijdnood was inmiddels voorbij maar de rust was nog niet teruggekeerd. Met 42. Tc8! Df3 43. Tg8+ Kxh6 44. Txg5 Pf8 45. Dc1 had wit kunnen winnen. Nu eindigde de partij na 42 ... b5-b4 in remise.

Ook niet mis was het slot van de achtste partij:

Zie diagram 2

Stelling na de 35ste zet van wit in de achtste partij Karpov - Piket. Wit staat wat beter maar met de in tijdnood lastig te vinden zet 35 ... Df5 (36. Dxf5 Pexf5 37. Pxd4 Lxd4) kan zwart zich handhaven. In opnieuw zware wederzijdse tijdnood volgde:

35 ... Pe3-g4? 36. Kh1-g2?

Winnend is 36. Txa7! Pf2+ 37. Kg2 Dxa7 38. Dxd4.

36 ... Pg4-e3+ 37. Kg2-h1 Pe3-g4? 38. Kh1-g2? Pg4-e3+

Met remise door zethaling.

In de eerste ronde van het toernooi in Monaco bleek Karpovs spel nog niet geheel roestvrij. Tegen Boris Gelfand kwam hij snel in grote moeilijkheden:

Zie diagram 3

Karpov - Gelfand na de 32ste zet van wit. Bij het zien van deze stelling ben je geneigd medelijden met wit te krijgen. Hij is volledig overspeeld en na 32 ... Pc3 33. Lxc3 Txd1+ 34. Dxd1 bxc3 zou hij het niet lang hebben droog gehouden. Gelfand kwam op het onzalige idee dameruil aan te bieden.

32 ... Db5-d3? 33. Ld2-e3 Dd3xb1 34. Ta1xb1 Pe2-c3

Sterker is 34 ... Tc2. Gelfand blijkt helemaal op hol te zijn geslagen.

35. Td1xd8+ Le7xd8 36. Tb1-c1 Tc8-b8 37. Pf3-d4 Pc3-d5 38. Le3-d2 h7-h6 39. Pd4-c6 Tb8-c8 40. Tc1-c4

Acht zetten heeft zwart nodig gehad om zijn stelling te verwoesten. Hij verliest nu een pion en de partij.

40 ... Kg8-h7 41. Pc6xb4 Tc8-b8 42. Pb4-c6 Tb8-a8 43. g2-g3

En wit won gemakkelijk.

Na deze meevaller raakte Karpov op stoom. In de derde ronde versloeg hij Piket in een uitstekende partij.

Piket - Karpov

Monaco rapid 1999

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pg1-f3 b7-b6 4. a2-a3 Lc8-b7 5. Pb1-c3 d7-d5 6. c4xd5 Pf6xd5 7. Lc1-d2 Pb8-d7 8. Dd1-c2 c7-c5 9. Pc3xd5 e6xd5 10. d4xc5 b6xc5 11. e2-e3 Lf8-e7 12. Lf1-d3 g7-g6 13. h2-h4 Dd8-b6 14. h4-h5 Le7-f6 15. Ke1-f1 Lb7-a6 16. Ld3xa6 Db6xa6+ 17. Kf1-g1 0-0 18. Ta1-d1 Ta8-b8 19. h5xg6 f7xg6 20. Ld2-c1 Da6-e6 21. Th1-h3 Tf8-d8 22. Th3-g3 De6-e4 23. Dc2-d2 Pd7-e5 24. Dd2-a5 De4-c2 25. Td1-f1 Pe5-d3 26. Pf3-e1 Pd3xe1 27. Tf1xe1 Td8-d7 28. Da5-a6 Kg8-g7 29. Da6-c6 Tb8-d8 30. Tg3-f3 Td7-d6 31. Dc6-c7+ Td8-d7 32. Dc7-c8 Td7-f7 33. Te1-f1 c5-c4 34. Dc8-c5 Tf7-d7 35. Dc5-c8 h7-h5 36. Tf1-e1 Td7-f7 37. Dc8-c5 Td6-d7 38. Dc5-b5 Dc2-e4 39. Db5-c6 Td7-c7 40. Dc6-a6 g6-g5 41. Te1-f1 h5-h4 42. a3-a4 Lf6-e5 43. Tf3xf7+ Tc7xf7 44. f2-f3 De4-d3 45. Da6-e6 Le5-f6 46. f3-f4 Dd3-e4 47. De6xe4 d5xe4 48. f4xg5 Lf6xg5 49. Tf1-d1 Lg5-f6 50. Td1-d5 Tf7-b7 51. Td5-c5

Zie diagram 4

51 ... c4-c3 52. b2-b3 Tb7xb3 53. Kg1-h2 Tb3-b1 54. Lc1-a3 Tb1-e1 55. Kh2-h3 Te1xe3+ 56. Kh3-g4 Kg7-g6 57. Tc5-c6 Te3-g3+ 58. Kg4-f4 Tg3xg2 59. Kf4xe4 h4-h3 60. Ke4-f3 Kg6-f5 61. Tc6-c5+ Lf6-e5 62. Tc5-a5 Tg2-d2 63. Ta5xa7 h3-h2 64. Ta7-h7 Td2-d1

Wit geeft op.

Meer over