'De gouverneur? Dat is een louche type'

Minister Bot wil hem weghebben, maar vooralsnog is de woeste krijgsheer Jan Mohammed Khan nog altijd de baas in Uruzgan....

Hij is krijgsheer, politieagent en rechter in één. Een heldhaftigeverschijning met een imposante witte baard, een groen gewaad en eenkalasjnikov op de rug. Maak kennis met Jan Mohammed Khan, gouverneur vande zuidelijke provincie Uruzgan.

Maar de vraag is hoe lang hij nog de baas mag zijn in deze gewelddadigeen bergachtige streek vol Taliban-strijders en Al Qa'ida-terroristen.Vooral nu de Nederlandse regering het voornemen heeft uitgesproken volgendjaar ruim 1200 militairen naar Uruzgan te sturen.

Minister Bot van Buitenlandse Zaken drong in een gesprek met deAfghaanse president Karzai onlangs aan een aantal lokale bestuurders inUruzgan te vervangen. Ze zouden een belemmering zijn voor de terugkeer vanveiligheid en stabiliteit. Voornaamste hinderpaal: Jan Mohammed Khan.

De gouverneur zou zich schuldig maken aan zelfverrijking en drugshandel.Hierdoor zou het aantal opiumvelden in de provincie in een jaar tijd haastzijn verdubbeld. Daarnaast zou hij slechts in actie komen om zijntegenstanders en die van zijn clan met geweld aan te pakken.

Het gevolg: Mullah Abdul Wali, een voormalige Taliban-minister en zwagervan de beruchte Taliban-leider Mullah Omar, zou de bevolking kunnenterroriseren. De Amerikaanse troepen in Uruzgan haast ongestoord methinderlagen, zelfgemaakte bommen of boobytraps kunnen bestoken.

Jan Mohammed Khan ontkent alle beschuldigingen. Graag wijst hij op devele boeren die opium verruilen voor landbouwzaden. En anders op de veleopstandelingen die zijn privé-leger heeft gevangengenomen of gedood.

De zoveelste bloedige aanslag langs de weg naar de Uruzgaanse hoofdstadTarin Kut? Volgens de gouverneur is hem dat niet aan te rekenen. Het is deschuld van de autoriteiten van het naburige Kandahar. 'Die doen te weinigtegen bandieten.'

Maar ook de documentaire Taliban Country van de Australischefilmmaakster Carmelia Baranowska laat een heel andere Jan Mohammed Khanzien: een corrupt en woest type aan het hoofd van een gewelddadigeprovincie die zich niet zomaar laat wegjagen.

'De gouverneur? Dat is een louche type', zeggen de Amerikaansemilitairen steevast. 'We betalen hem om onze vriend te zijn.' Een Afghaanvertelt over een willekeurige aanval van het privé-leger van Jan MohammedKhan op zijn dorp. Domweg omdat ze tot een andere clan behoren.

Of Bot de documentaire ook heeft gezien, is onduidelijk. Maar hij zalvast te horen krijgen dat Jan Mohammed Khan en de Afghaanse president eeninnige vriendschap hebben.

Het was tenslotte Karzai zelf die Jan Mohammed Khan, na een harde tijdals gevangene van de Taliban, tot gouverneur van Uruzgan benoemde.

Meer over