'De gebroken beloftes van de PVV'

Een jaar na de verkiezen laat de PVV zijn standpunten ineens vallen.

Thomas von der Dunk
null Beeld anp
Beeld anp

Laat ik mij voor de verandering eens verplaatsen in het wereldbeeld en de wensen van Wilders en zijn aanhang. Dat vergt weliswaar soms een wasknijper op de neus, en soms eveneens op het verstand, maar goed.

Hoe staat het exact een jaar na de verkiezingen van 2010 met de beloftes die de Grote Geperoxideerde zijn kiezers heeft gedaan?

Geloofwaardigheid
Aan zijn belangrijkste programmapunt, minder islam en minder moslims, houdt hij nog steeds stug vast. Dat moet hij ook wel om nog een minimum aan geloofwaardigheid te behouden, want alle andere punten geeft hij feitelijk stuk voor stuk op. Daarover zo meer.

Dat verklaart, dat hij aan dat ene strijdpunt destemeer hecht. Nog na de Eerste Kamerverkiezingen liet hij dreigend weten, dat de afgesproken halvering van de immigratie voor hem het ijkpunt vormde: zou Leers niet leveren, dan had het hele kabinet een probleem. Of het ook daadwerkelijk lukt die halvering te realiseren, is een tweede - de meeste deskundigen, zowel binnen als buiten links kerkverband, achten het streven volslagen kansloos - maar Wilders staat verbaal in elk geval pal.

Verloochening
Ook Leers doet in dat opzicht, onder totale verloochening van zijn eigen prekabinetsverleden, zijn best. Alleen levert het tot dusverre weinig op. Het behoorde niet, zoals ze zelf zei, tot de prioriteiten van de Zweedse euro-commissaris Cecila Malmström om in Nederland aardig gevonden te worden, en dus hield zij onverkort aan de Europese rechtsorde, die ook Nederland ooit in pre-Rutte-tijdperk enthousiast onderschreven had, vast.

Hier staat dus de wil van Brussel tegenover de wil van Den Haag, en dat gaat Den Haag, zolang het geen substantieel deel van de andere hoofdste¬den achter zich weet te krijgen - quod non - niet winnen.

De xenofoben onder de Henk-en-Ingrids uit het PVV-electoraat vissen hier dus straks achter het net.

Op andere punten hebben velen hunner allang achter het net gevist, omdat Wilders herhaaldelijk zijn verkiezingsbeloftes op achteloze wijze breekt. Dat begon al, een unicum in de Nederlandse parlementaire geschiedenis, vorig jaar 9 juni op de verkiezingsavond zelf.

Schaamteloos
Meestal duurt zoiets tot de formatie begint, alvorens er ingeleverd wordt, maar Wilders verklaarde ook zonder onderhandelingen al een belangrijke toezegging van hem tot een vodje papier. Nee, niet in de achterkamertjes, toegegeven, maar gewoon schaamteloos in het openbaar.

Nauwelijks waren de stembussen gesloten, of Wilders deed een boekje over zijn komende kiezersbedrogmethodes open. De AOW-leeftijd op 65 jaar, eerst nog tot ononderhandelbaar axioma verklaard, werd meteen ingeleverd - nog voor er door VVD en CDA zelfs maar om was gevraagd.

Hij kwam er voorlopig mee weg, en uiteindelijk zelfs inderdaad virtueel mee in het kabinet. Het was ongetwijfeld de verbluffende schaamteloosheid van Wilders zelf, waardoor hij daarmee wegkwam: als iemand essentieel moreel besef ontbeert, is hij daarop ook niet door de pers aanspreekbaar.

Draaikonten
Andere politici voelen zich altijd erg onbehaaglijk als ze een toezegging moeten inslikken, en gaan dan draaien - zo niet Wilders. Die zegt gewoon: anderen bewijzen met hun voortdurende gedraai dat het geboren draaikonten zijn, maar als ik van standpunt verander is dat geen punt.

Waar hij al minder makkelijk mee weg kwam, was met de privatisering van de Haagse tram. Voor de verkiezingen was de PVV fel tegen, na de verkiezingen was de PVV probleemloos voor. Het kwam Richard de Mos, raadslid én kamerlid, op de woedende hoon van bij het beslissende debat aanwezige buschauffeurs te staan: 'Lul, daarom had ik op je gestemd'.

Onbetrouwbaar
Volgende keer niet meer doen dus, zou ik zeggen, want PVV-ers blijken notoir onbetrouwbaar, ook zonder hun cv op te leuken met dingen die ze niet hebben gedaan maar wel gedaan zouden hebben als ze in een vorig bestaan wat meer ambitie hadden gehad, zoals De Mos.

En dan heb ik het nog niet over de drankkast die beter gesloten kan blijven of het dringende advies om de brievenbus binnen te halen zodra Hero Brinkman c.q. Eric Lucassen in de wandelgangen wordt gesignaleerd.

Hoe notoir onbetrouwbaar PVV-ers zijn, kunnen intussen hun medeparle-mentariërs van andere partijen verhalen. Niet alleen Fred Teeven verklaart luchtig een VVD-handtekening onder een motie van hem over godslastering van nul en generlei waarde voor zijn opvolger, sinds hijzelf aan de andere zijde van de regeringstafel is beland.

Handtekeningen

De NRC kwam op 21 mei met een heel lijstje van niet door de PVV nagekomen afspraken: handtekeningen onder moties die weer worden ingetrokken, toezeggingen die niet gestand worden gedaan.

Tot de slachtoffers behoren inmiddels Henk de postbode en Ingrid de politieagent. Tijdens een eerste debat, met veel postbodes op de tribune, was de PVV voor de bühne voor een betere rechtspositie. Tijdens een tweede, toen de postbodes weer naar huis waren, stemde ze de voorstellen van PvdA en GroenLinks dienaangaande af.

Bange kiezer

Meer politie? De PVV roept dat er duizenden agenten extra bijmoeten, maar wijst dan een motie van de oppositie die dat bepleit op het laatste moment van de hand.

De twee meest recente voorbeelden? In het gedoogaccoord stond dat het persoonsgebonden budget voor chronisch zieken een 'wettelijk recht' was. Nu wordt het patsboem afgeschaft. Wilders maakt - zie zijn eigen proces - in zijn jacht op de bange kiezer ook graag een nummertje van homofobie onder moslims. De PVV was voorheen dan ook voorstander van verplichte voorlichting op school. Ook dat standpunt laat zij nu plots vallen.

Thomas von der Dunk is cultuurhistoricus en publicist.

Meer over