De geboorte van baby Palermo

Maandenlang heeft touroperator Holland International in stilte gewerkt aan een nieuwe zonbestemming: het Noord-Siciliaanse badplaatsje Cefalù. De concurrenten mochten geen lucht krijgen van het plan....

SICILIE-kenners beschouwen de badplaats Cefalù als de parel van de Tyrrheense Zee. Het stadje is zo authentiek, zo Italiaans, zeggen ze, met zijn stadsmuren, het vissersstrand en de allesoverheersende rots van bijna driehonderd meter hoog.

En op die rots staat dan nog de kathedraal die een Normandische koning ooit liet bouwen. Het is een verhaal apart: als zijn tijd was gekomen, moesten ze hem begraven in zijn eigen kerk. Maar de dood nam een voorsprong van ruim een eeuw op de bouwmeesters. De koning kreeg zijn graf zeventig kilometer westwaarts, in de kathedraal van Palermo.

Cefalù hoort bij Palermo. Ze vormen een twee-eenheid. De welgestelden in Palermo hebben in Cefalù hun tweede huis of appartement. Het is er rustig. Meestal. Een massa Italianen strijkt er neer in de eerste drie weken van augustus. Veel langer duurt het hoogseizoen niet in Cefalù en Palermo.

Maar er zijn andere vakantiegangers in aantocht. In Rijswijk, op het hoofdkantoor van Holland International, werd de bestemming Palermo maanden geleden intern al aangeduid als 'de nieuwe baby'.

Holland International heeft Noord-Sicilië een paar jaar geleden verkend. Geleidelijk groeide het idee om Cefalù in het programma op te nemen. Het zal nooit een massabestemming worden, maar voor een vrij brede groep vakantiegangers is de plaats aantrekkelijk. Dat komt door de huizen en appartementen van de rijken uit Palermo. Appartementen zijn schaars op Sicilië, maar niet in Cefalù.

Annelies van Turenhout van Holland International: 'Anders dan Duitsers of Belgen zit ongeveer 70 procent van de Nederlanders het liefst in een appartement, uiteraard met faciliteiten als een zwembad en een restaurant. Maar ze vinden het prettig om zelf hun ontbijt te maken. Ze willen niet gebonden zijn aan vaste tijden.'

De culturele kant van Palermo en Cefalù was ook een argument om door te zetten. Nieuwe bestemmingen trekken nieuwsgierige vakantiegangers. In Cefalù en Palermo zijn schatten en gebouwen bewaard van al die Sicilië-gangers die er niet voor vakantie kwamen: Phoeniciërs, Grieken, Romeinen, Arabieren en ook die Normandische koning en zijn nazaten.

'Dat culturele erfgoed weegt zwaar mee', zegt Turenhouts collega Annemiek Hoes, die in Cefalù onderhandelde met hotels en huiseigenaren. 'En wat de aantrekkingskracht nog vergroot, zijn de prijzen', zegt Hoes. 'Het is er relatief goedkoop. Voor een cappuccino betaal je niet meer dan in Amsterdam.'

Het komt in de praktijk zelden voor dat een touroperator nog een echt nieuwe bestemming vindt in het Middellandse-Zeegebied. Van Turenhout en Hoes bekennen dat ze het zweet wel eens in hun handpalmen hebben gevoeld toen de plannen vorm kregen. Van de operatie mocht niets uitlekken naar de concurrentie, terwijl steeds vaker moest worden onderhandeld, met chartermaatschappijen bijvoorbeeld.

'Die kregen op het hart gedrukt alles binnenskamers te houden. De ene keer lukt dat, de andere keer niet. Dit keer lukte het wel', zegt Van Turenhout. Dat was een opluchting want Holland International zette hoog in.

Van Turenhout: 'Vaak begin je voorzichtig aan een bestemming. Je boekt wat stoelen op een lijndienst. Maar nu was het alles of niets. Het werd alles. Met ingang van april vliegt elke week een toestel van Air Holland naar de luchthaven van Palermo.'

Weer was het spannend. Een plan dat strikt geheim was gehouden, moest ineens maximale bekendheid krijgen. Een filmploeg reisde naar Sicilië en maakte er een videoband die in een forse oplage werd verspreid onder de reisbureaus.

Voor medewerkers van reisbureaus is een studiereis op stapel gezet. Journalisten gaan eind april in Cefalù en Palermo kijken op kosten van Holland International. Er is flink geadverteerd en er werden in januari flyers uitgedeeld op de Vakantiebeurs in Utrecht.

'Het aantal boekingen is heel bevredigend', zegt Van Turenhout. Maar een zekere spanning blijft. Bestemmingen hebben hun cyclus. Soms komen ze aan een voortijdig einde door een externe oorzaak. De aanslag in Luxor is een voorbeeld. 'Wij hadden onze nek ver uitgestoken. We proefden in de markt dat er steeds meer vraag was naar Egypte. En dan voltrekt zich zo'n drama.'

De cultuurrijke Bulgaarse stad Burgas aan de Zwarte Zee deed het twee jaar prima en ineens was het afgelopen, terwijl honderd kilometer verderop Varna nog altijd prima draait. 'Ik denk dat Burgas toch een wat bedompt imago had', zegt Van Turenhout.

Ze heeft het op Kreta meegemaakt dat de cultuurzoekers ('de zon was pakweg achttien jaar geleden echt bijzaak') na de televisieserie Wie betaalt de veerman plaatsmaakten voor 'de zonzoekers met de Avro-petjes.' Soms leidt die massaliteit tot prijzen die het publiek niet slikt en dan gaat het plotseling bergafwaarts.

Dat toeristen zouden wegblijven omdat ze in het maffiose Palermo iets ernstigs zou kunnen overkomen, sluit Holland International uit. Hoes: 'Gevaarlijk is het er absoluut niet. Je staat als toerist volstrekt buiten dat wereldje van onderlinge vetes. En als touroperator hoef je echt geen zak geld mee te nemen voor beveiliging.'

Het enige gevaar voor de vakantieganger vormen de zakkenrollers van Palermo. En voor Holland International de concurrentie, al zijn er exclusieve contracten gesloten.

Eigenaars van hotels en appartementen in Cefalù mogen volgens hun contract dit jaar geen zaken doen met andere Nederlandse touroperators. Veel accommodatie is er trouwens niet over voor concurrerende touroperators. 'Niet genoeg om er een charter tegenaan te zetten', zegt Hoes.

Maar dat concurrenten een poging zullen doen met oog op volgend jaar, is waarschijnlijk. Van Turenhout en Hoes zouden hetzelfde doen. Van Turenhout: 'Je gaat niet bewust op pad om een concurrent een hak te zetten.'

Hoes: 'Maar als je toch ergens bent, ga je wel kijken bij een leuk hotel of appartementencomplex dat een concurrent heeft gehuurd. Wie weet, kan je de concurrent er uit krijgen. Of je schuift erbij. Dan is het exclusieve van het contract af.' Van Turenhout: 'Ja, natuurlijk. Dat doe je wel.'

Meer over