De ganzen

Als politici zich met cultuur gaan bemoeien, moet de boer op z'n ganzen passen...

Jan Blokker

Zolang Balkenende predikt dat kinderen hun onderwijzer beter meneer dan Janjaap kunnen noemen, dat mannen niet in de openbare gracht moeten wateren en dat men goedemorgen! zegt bij het binnenkomen of verlaten van de tram, spreekt hij als premier vaderlijke woorden die iedereen eventueel ter harte mag nemen.

Als de preoccupatie met wat hij 'normen en waarden' noemt maar niet te veel afleidt van zaken als zorg, onderwijs en veiligheid waarvan je wel eens hoort vertellen dat die misschien nog wel belangrijker zijn.

Ik vond het eigenlijk ook wel een goed idee van 'm om een balletje op te gooien over een mogelijke normen & waarden-show, dus iets licht verstrooiends met toch een heel behoorlijk marktaandeel.

Des te eigenaardiger dat hij kennelijk was vergeten dat we zoiets al heel lang hen.

Zeskamp heette het vroeger, en ik kan me nog levendig herinneren dat in een spannende finale, die tussen Kapelle en een Gronings dorp ging, een jongeman met een grote leeuwenkop op z'n hoofd via een vliegend tapijt en een zeephelling, en onder aanmoedigend geroep van Dick Passchier, zijn zogenaamde welpen in veiligheid moest brengen uit een ravijn waar zogenaamd brand was uitgebroken, en dat de deelnemer uit Kapelle, die volgens mij op Harry Potter leek, hoewel de boeken en de films toen natuurlijk nog niet bestonden, twaalf boerenwelpenmeisjes uit het vuur sleepte, en daarmee Zeeland de overwinning bezorgde.

Zoiets vergeet je toch niet?

Zeskamp was onvervreemdbaar van de NCRV, de omroep die straks, als Balkenende en Donner de absolute macht hebben gegrepen, staatsomroep zal worden, zoals de contraremonstranten in 1619 de theocratie van Calvijn in Nederland probeerden te vestigen.

Kan Balkenende het hebben verdrongen omdat Spel zonder Grenzen intussen in handen van de TROS is geraakt?

Maar weet hij wel dat de show, getuige z'n naam, helemaal Europees is geworden, en dat het allang niet meer gaat om inheemse dorpen en provincies, maar dat Frankrijk, Hongarije, Griekenland en Litouwen om de eer strijden, en dat de organisatie binnenkort een volksraadpleging houdt over de vraag of er ook een Anatolische gemeente mag meedoen?

Dan zijn we toch eigenlijk klaar? Dan hoeven we toch meteen niet meer bedenkelijke filosofen uit Amerika te laten overvliegen voor een dure waardenconferentie over 'het idee' Europa, en hoeft het voorzitterschap toch niet langer in smartelijk Engels te doen alsof het behalve over Nederlandse wildplassers ook mag meepraten over hoe Finnen en Slovenen met elkaar moeten omgaan?

Het dagblad Trouw had vorige week iets aardigs gedaan. In de televisierubriek van vrijdag hadden ze het transcript afgedrukt van een ongeveer vier minuten durend gesprek dat in Netwerk was uitgezonden met de minister-president. Onderwerp: normen en waarden.

'Lees', riep Trouw z'n lezers op. 'Er staat niets. Lees nog eens. Er staat nog steeds niets. Dit is een schrikbarende tekst.'

Dat laatste leek me zeker als je de premier een paar jaar hebt gevolgd aan de overdreven kant. Maar ik begreep wat ze bedoelden: boer pas op je ganzen.

Zaterdag publiceerde NRC Handelsblad trouwens een interview waar geen transcript van gemaakt hoefde te worden omdat het al een pagina in een krant was: alle gemeenplaatsen en driestuiversvisioenen over begrip, respect en verdraagzaamheid alsof het gedrukt stond.

De historicus in Balkenende hield z'n interviewer nog een wijze les voor uit de vaderlandse geschiedenis. 'Toen ik jong was', zei hij, 'beschouwde ik Philips II op grond van mijn geschiedenisboek als een dictator. Later bezocht ik het klooster waar hij woonde. Toen zag ik de andere kant van het verhaal. Een vrome Philips die op zijn manier het beste voor had met mensen in de Lage Landen.'

En los van het feit dat Filips nooit in een klooster heeft gewoond: boer pas op je ganzen.

Meer over