De enige die Donald Trump kan stoppen, is Donald Trump

Sinds Donald Trump zich vorige maand kandidaat stelde, bepaalt hij het debat bij de Republikeinen. En hij steelt de show. Het nachtmerrie-scenario voltrekt zich voor de andere kandidaten: ze komen niet aan bod, hun boodschap krijgt geen aandacht en 'The Donald' blijft maar stijgen in de peilingen. Is de miljardair een eendagsvlieg? En kan hij gestopt worden? Vijf vragen over Trumps kandidatuur.

Stieven Ramdharie
null Beeld reuters
Beeld reuters

Waarom scoort Trump zo goed in de peilingen?

De opzienbarende en gestage stijging in de peilingen heeft zelfs de 'pundits', de opiniemakers, in de VS verrast. Kon zijn kandidatuur tot dinsdag nog worden geridiculiseerd, na de jongste peiling van The Washington Post/ABC is dat moeilijker geworden. Bijna een kwart van de stemmen, in amper een maand, is niet niks. Trump (69) lijkt met zijn kandidatuur en opmerkelijke optreden toch een gevoelige snaar te hebben geraakt onder veel Republikeinse kiezers.

Trump is in alle opzichten de tegenpool van zijn 15 concurrenten. Allemaal doorgewinterde politici die zo presidentieel mogelijk proberen over te komen. Trump daarentegen zegt waar het op staat, hij hakt er flink op los, als hij wordt aangevallen slaat hij keihard terug en excuses is een woord dat hij totaal niet kent.

'Hij zou liever de Iraakse grens willen beschermen dan die van Arizona', zei hij zondag over Arizona-senator John McCain. Trump bevond zich op dat moment in een politieke storm nadat hij de gemartelde Vietnam-veteraan 'geen held' had genoemd. Excuses aanbieden? Onzin, vond hij. 'Ik zal blijven zeggen wat ik wil zeggen. Misschien is dat de reden waarom ik leid in de peilingen. Want de mensen zijn het zat om politici te horen. Ze zijn het zat dat opiniepeilers politici voorzeggen wat ze moeten zeggen.'

undefined

Tijdens een verkiezingsbijeenkomst in New Hampshire poseert Donald Trump met twee tieners voor een selfie. New Hampshire is begin 2016 de tweede staat waar voorverkiezingen worden gehouden. Beeld ap
Tijdens een verkiezingsbijeenkomst in New Hampshire poseert Donald Trump met twee tieners voor een selfie. New Hampshire is begin 2016 de tweede staat waar voorverkiezingen worden gehouden.Beeld ap

Hij is toch niet meer dan een eendagsvlieg?

Dat is waar Republikeinse favorieten, zoals Jeb Bush, en het partij-establishment op hopen. Trump zou niet meer dan de 'flavour of the month' zijn waarmee Republikeinse kiezers kortstondig hebben geflirt. Uiteindelijk vinden ze hem toch te licht en te raar om een supermacht te leiden. Iemand die in de winter van 2016, als de kiezers tijdens de Iowa-caucus voor het eerst gaan stemmen, al lang weer is vergeten.

Trump wordt nu vergeleken met Howard Dean, de Democraat die in 2004 lange tijd aan kop stond in de peilingen maar slechts derde werd in Iowa. Dat scenario is reëel. Maar wat als Trump, als niet-politicus, nu een uitzondering op de regel wordt? Onder arbeiders, ook onder Democraten, vinden zijn uitspraken over Mexicaanse immigranten een gewillig oor. Ook al blijkt uit The Washington Post-peiling dat maar liefst 66 procent van de Republikeinen immigranten beschouwt als 'eerlijke mensen.'

Een ander verschil is bovendien dat Dean geen miljardair was. Het succes van Trump als zakenman is een van de redenen nu voor zijn snelle politieke opkomst. Een deel van de kiezers heeft daar bewondering voor. Als je een miljardenimperium kan opbouwen, kun je toch ook de USA leiden? Trump maakt daar handig gebruik van. 'Velen zijn mislukte politici of figuren die niet zouden slagen in het zakenleven', schreef hij zondag bits over zijn concurrenten in een opiniestuk in USA Today.

In Hot Springs, Arkansas maakt Trump zich op om Republikeinen toe te spreken. Beeld ap
In Hot Springs, Arkansas maakt Trump zich op om Republikeinen toe te spreken.Beeld ap

Heeft Trump zijn graf gegraven met de harde kritiek op McCain?

Het is een politieke doodzonde voor elke kandidaat: kom niet aan Amerika's oorlogshelden. Zeker als je zelf alles hebt gedaan, zoals Trump, om niet te hoeven te vechten in Vietnam. Alle concurrenten van Trump hopen nu vurig dat de aanval op McCain het begin van het einde is van Trumps kandidatuur. Ze putten hoop uit The Washington Post-peiling. Op de laatste dag van het onderzoek, toen de Trump-tirade al bekend was, verloor de miljardair namelijk plotseling veel aanhangers.

De komende dagen moeten duidelijk worden hoe dodelijk deze 'gaffe' (blunder) is. Of zullen zijn aanhangers hem vergeven? Trump op zijn beurt kan hoop putten uit een nieuwe peiling in Iowa, waaruit blijkt dat dit laatste het geval is: hij staat nog steeds tweede met 13 procent, beter dan Bush. Als deze trend zich doorzet, heeft Trump een nieuwe bijnaam erbij: 'Teflon Donald'. Want net als Ronald Reagan in de jaren tachtig, is Trump dan onkwetsbaar voor de politieke blunders die hij begaat en glijden ze gewoon van hem af.

Oorlogsheld John McCain schudt in 1973 president Richard Nixon de hand. McCain, marine-piloot,werd in 1967 neergeschoten tijdens een bombardementsmissie. Hij werd gemarteld tijdens zijn vijf jaar durende gevangenschap. Beeld ap
Oorlogsheld John McCain schudt in 1973 president Richard Nixon de hand. McCain, marine-piloot,werd in 1967 neergeschoten tijdens een bombardementsmissie. Hij werd gemarteld tijdens zijn vijf jaar durende gevangenschap.Beeld ap

Zelfs als Trump het goed blijft doen, hij wordt toch nooit de Republikeinse kandidaat?

Hij heeft een dikke portemonnee, dus Trump kan het nog heel lang volhouden. Veel van de andere kandidaten kunnen dat niet zeggen. Na Iowa en New Hampshire, zal een deel afhaken. Maar geld is niet alles. Je organisatie en steun van de partijbonzen, is ook cruciaal. Goed scoren in peilingen is één ding, maar kan Trump straks ook staten winnen in de voorverkiezingen die na de Iowa-caucus zullen volgen? Met name belangrijke staten, waar veel gedelegeerden zijn te winnen.

Trump heeft nog een ander belangrijk voordeel: hij weet alle media-aandacht te trekken. Met als gevolg dat kandidaten die het twee maanden terug nog goed deden, zoals Rand Paul, nu slechts een paar procent scoren. In de debatten die in de komende maanden zullen volgen, kan Trump dit flink uitbuiten. Het eerste debat is al op 6 augustus in Ohio. Wie stopt dan de man die als een bokser in de ring tekeer gaat, elke seconde hopend op de knock out?

Trump heeft toch nog een laatste troef: meedoen in de presidentsverkiezingen als onafhankelijke kandidaat?

Dit is hét nachtmerrie-scenario van de Republikeinen. Trump maakt als outsider geen kans bij de Republikeinen, waarna hij meedoet in een race tussen bijvoorbeeld Hillary Clinton en Jeb Bush. Mede-miljardair Ross Perot deed het in 1992 en haalde 19 procent van de stemmen.

In het Bush-kamp is The Washington Post-peiling vandaag goed gelezen. Want in zo'n race zal Trump ervoor zorgen dat Amerika zijn eerste vrouwelijke president krijgt. De vastgoedmiljardair trekt dan veel kiezers weg van Bush: Clinton krijgt 46 procent, Bush 'slechts' 30 procent en Trump 20 procent.

'OMG!', moeten Bush' campagne-adviseurs hebben geschreeuwd, net al de top van de Republikeinse Partij in het hoofdkantoor in Washington. Want in een directe race tussen Clinton en Bush doet de Republikein het aanzienlijk beter en heeft hij nog een kans: Clinton 50 procent tegen 44 procent voor Bush.

Op 6 augustus wordt het eerste Republikeinse debat gehouden. Verwacht wordt dat Trump, net als het geval is met zijn campagnebijeenkomsten, alle aandacht van de media zal trekken. Beeld reuters
Op 6 augustus wordt het eerste Republikeinse debat gehouden. Verwacht wordt dat Trump, net als het geval is met zijn campagnebijeenkomsten, alle aandacht van de media zal trekken.Beeld reuters
Miss Texas Ylianna Guerra, van latino-afkomst, maakt zich op voor de verkiezing van Amerika's mooiste vrouw in Baton Rouge. De Miss USA-verkiezing, die wordt georganiseerd door Donald Trump, werd overschaduwd door Trumps omstreden uitspraken over Mexicaanse immigranten. Beeld ap
Miss Texas Ylianna Guerra, van latino-afkomst, maakt zich op voor de verkiezing van Amerika's mooiste vrouw in Baton Rouge. De Miss USA-verkiezing, die wordt georganiseerd door Donald Trump, werd overschaduwd door Trumps omstreden uitspraken over Mexicaanse immigranten.Beeld ap
Meer over