Column

De eerste vrouw biedt geen garanties voor goed presidentschap

 

Bert Wagendorp
null Beeld ap
Beeld ap

Hillary Clinton wil de 45ste president van de Verenigde Staten worden, en de eerste vrouwelijke. Tevens wil ze de eerste voormalige First Lady worden die de rollen omdraait en van haar man de First Gentleman maakt. Daarmee zou Bill Clinton de eerste man zijn in die rol en ook nog eens de eerste ex-president worden die zijn vrouw in zijn voetsporen ziet treden.

Als Clinton de democratische nominatie binnenhaalt, wordt haar tegenstander mogelijk de republikein Jeb Bush. Die gaat proberen de eerste president te worden met een vader en een broer onder zijn voorgangers. De kans dat Jeb de tweede Bush wordt die door een Clinton wordt geklopt - na zijn vader in 1992 - lijkt groter. Maar hij is dan dus wel weer de eerste die sneeft tegen een vrouw.

Er zitten tot november 2016 veel primeurs aan te komen.

In haar eerste campagnefilmpje laat Hillary Clinton weten dat gewone Amerikanen een kampioen nodig hebben, en dat zij die kampioen wil zijn. 'I'm hitting the road', zegt Clinton, 'to earn your vote.' Zij kijkt trouwhartig in de camera.

Sinds House of Cards kan ik niet meer onbevangen naar zulke filmpjes kijken. Ik wist altijd al dat ze in elkaar waren gestoken door gewiekste campagnemanagers die elk woord eerst hadden getest op een kiezerspanel. Maar door House of Cards zijn ze nu van hun laatste restje geloofwaardigheid ontdaan - het zou interessant zijn te onderzoeken hoe die serie het cynisme jegens de politiek heeft versterkt.

Wij mogen hier helaas niet meestemmen bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen - wat jammer en ook wel een beetje onterecht is, want de president van de VS heeft mogelijk een grotere invloed op ons welbevinden dan onze eigen premier. Bovendien steken we er geld in. De site van de Clinton Foundation meldt dat onze Postcode Loterij tot de zeven grootste donateurs behoort en inmiddels meer dan 25 miljoen dollar aan de stichting schonk - nooit een lot gekocht, die Bill, maar wel de hoofdprijs gewonnen.

Onze regering heeft trouwens ook tussen 5 en 10 miljoen gedoneerd. Dat is natuurlijk allemaal voor een betere wereld, maar we mogen aannemen dat we er straks toch ook wel iets voor terugkrijgen als Hillary aan de touwtjes trekt - Mark Rutte op de thee in het Witte Huis is wel het minste.

Via mijn Amerikaanse broer sta ik niet helemaal langs de kant: de Wagendorps hebben een vote en die zullen wij in onderling overleg gebruiken ook. Aangezien de helft van de stemgerechtigde Amerikanen niet stemt, en van de overigen iets minder dan de helft op de verliezende kandidaat, mag onze invloed niet worden onderschat - het is daar regelmatig too close to call, dus mogelijk hebben wij zelfs de sleutel in handen en geeft onze kiesman de doorslag.

Toen haar echtgenoot in 1993 de 42ste president van de VS werd, was hij 46 en de eerste babyboomer die de machtigste man op aarde werd. Wordt Hillary straks gekozen, dan is ze 69 en vermoedelijk de laatste van de naoorlogse babyboomgeneratie die het ambt gaat bekleden. Dat tekent haar tragiek: haar man stond voor een nieuwe tijd en een nieuwe generatie, Hillary hoort bij het verleden en de bijna has-beens.

Haar uitverkiezing is van belang omdat die zou aantonen dat ook het hoogste politieke ambt in de machtigste natie op aarde door een vrouw kan worden bekleed - misschien volgt dan zelfs het achterlijke Nederland. Maar de eerste vrouw biedt verder geen garanties voor een goed presidentschap - zoals de eerste zwarte dat ook niet deed. Hoewel velen, onder wie ikzelf, dat in de euforie van 2008 wel even dachten.

Meer over