Bellen metCharlotte Huisman en Michiel van der Geest

De eerste vaccinaties in het verpleeghuis: ‘Het bakje werd gedragen alsof het de heilige graal was’

Onze verslaggevers waren vandaag bij het begin van de vaccinaties in een verpleeghuis en een gehandicaptenzorgorganisatie. ‘Het toekijkende personeel kon de tranen bijna niet inhouden.’

Jamiel Ramzam krijgt zijn prik tegen Covid-19 in het verzorgingshuis.
 Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Jamiel Ramzam krijgt zijn prik tegen Covid-19 in het verzorgingshuis.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Hallo Charlotte en Michiel. Vandaag is Nederland begonnen met het vaccineren van ouderen en kwetsbaren met een verstandelijke beperking. Waar zijn jullie precies?

Charlotte: ‘Ik was bij Zorgbalans. Dat is een zorgorganisatie voor ouderenzorg in Noord-Holland met dertien woonzorglocaties. Ik was bij het revalidatiecentrum Zuiderhout in Haarlem. Met alle locaties opgeteld gaat Zorgbalans deze week 1.200 ouderen vaccineren.

Michiel: ‘Ik ben vandaag bij Middin, een grote gehandicaptenzorgorganisatie in de regio’s Den Haag en Rotterdam. Hier worden vandaag de eersten van de zeshonderd bewoners van de zorginstellingen van Middin gevaccineerd.’

Wat was je eerste indruk?

Charlotte: ‘Een zeer emotioneel moment. Het personeel kon de tranen bijna niet inhouden. Tenminste, het personeel dat toekeek, niet de prikkers hoor. Die waren natuurlijk hartstikke koelbloedig. Veel verpleeghuizen hebben het heel zwaar gehad met corona. Bij deze organisatie zijn tientallen ouderen overleden aan het virus. Voor de ouderenzorgorganisaties is het een manier om weer op de weg terug te komen. Naar een normale manier van doen zonder angst. Een heel bijzondere dag dus.’

Michiel: ‘Mijn eerste indruk is dat iedereen heel blij is om een prik te krijgen. Er is een soort vrolijke, georganiseerde chaos waarbij iedereen vooral ontzettend liefdevol met alle cliënten omgaat die het natuurlijk best wel spannend vinden. Mensen lopen de verkeerde kant op of beginnen te zingen en iedereen moet even zoeken naar welke vaccinatiekamer ze precies moeten. Ze krijgen dan een brief met een kleurtje zodat ze weten bij welke kamer ze moeten zijn. Af en toe lopen ze dan de verkeerde kant op en begeleiders moeten ze dan tot de orde roepen en laten zien waar ze precies moeten zijn.’

Hoe ervoeren de mensen het zelf? Was er spanning?

Charlotte: ‘Wij mochten aanwezig zijn bij de vaccinatie van twee mannen. Dat was wel heel grappig. Een van die mannen was 91 en die was gewoon superlollig. Die maakte grappen als ‘Jullie zouden het wel leuk vinden als ik nu zou gaan schreeuwen, hè?’ Hij brak zo een beetje de spanning door grappen. De andere man zei dat hij hoopt dat hij na zijn tweede vaccinatie weer vaker naar buiten mag en zijn familie meer kan zien.’

Michiel: ‘Er was wel wat spanning, maar daar werd goed mee omgegaan. Er was iemand die op zijn step de vaccinatieruimte binnen kwam rijden en luid meezong met André Hazes op zijn telefoon om maar niet de angst te voelen. Het prikje is natuurlijk zo gebeurd, maar iedereen was heel blij als het prikje erin zat. De begeleiders zeggen dan dingen als: ‘Goed gedaan jongen, ik ben trots op je.’ Een man beende echt de vaccinatieruimte uit op weg naar zijn koffie, want er was hem koffie beloofd na zijn vaccinatie als beloning.’

In Noorwegen zijn er een aantal ouderen overleden na een vaccin. Heeft dat invloed gehad op de ouderen?

Charlotte: ‘Dat hebben ze wel gezien, maar dat is niet van invloed geweest op deze vaccinatie. Ze waren niet bang.’

Hoe werd het vaccin ontvangen? Hebben veel mensen toestemming gegeven?

Charlotte: ‘Er zijn hier veel dementerende ouderen. Er moet dan toestemming gevraagd worden aan de familie. Volgens de bestuurder heeft binnen achtenveertig uur 97 procent van de familie ja gezegd. Dat was echt een ongekende snelheid. Er was ook veel opluchting bij de familieleden, omdat hun kwetsbare moeder of vader eindelijk gevaccineerd konden worden. Ook de ouderen die wilsbekwaam zijn hebben veelal toestemming gegeven.’

Michiel: ‘Bij veel mensen wordt er toestemming gevraagd aan de familie, maar er zijn ook mensen die het zelf mogen beslissen. Ik begreep ook dat als de cliënt zelf en de familie het niet eens waren, er op een later moment wordt besloten. Nu moest alles namelijk onder hoge druk gebeuren, want ze hoorden pas afgelopen maandag dat ze konden beginnen met vaccineren.

Er was 85 procent bereidheid onder de mensen die een prik aangeboden kregen.

Michiel: ‘Je moet niet vergeten dat voor deze mensen hun hele dagelijkse leven overhoop ligt. Ze mogen veel minder naar de dagbesteding of het begeleid werken. Ze knuffelen heel veel met begeleiders en hebben veel nabijheid nodig. Dus voor deze mensen is hun hele routine en hun dagelijkse leven enorm in de war geschopt. Er was een jongen die net gevaccineerd werd die allemaal brieven naar Mark Rutte heeft gestuurd heeft om te vragen wanneer dit nu eigenlijk allemaal voorbij was.’ 

Hebben jullie nog bijzondere dingen gezien?

Charlotte: ‘Wat ik wel mooi vond is de manier waarop de vaccins naar binnen werden gedragen. Er kwam een zorgmedewerker naar binnen lopen met een papieren bakje met daarin de spuiten voor de twee heren. Het bakje werd gedragen alsof het de heilige graal was. De vloeistof mag niet te hard schudden en de prikken mogen niet vallen. Het was even alsof er heilige objecten naar deze mensen toe werden gedragen. Dan zie je toch wel hoe serieus iedereen hier nu mee bezig is. Er wordt niets aan het toeval overgelaten. Alles moet perfect gaan.’

Michiel: ‘Toen de vaccins vanmiddag aankwamen was het wel een beetje een deceptie, vertelde een medewerker. Het is echt een heel klein doosje met maar een paar flesjes. Ze hebben nog de ziekenhuisapotheker gebeld, omdat ze dachten dat ze te weinig hadden gekregen. Toen bleek er nog een bodem onder te zitten, met meer flesjes. Maar het belangrijkste, zegt iedereen, is dat ze eindelijk zijn begonnen.’

Lees ook

Verslaggever Charlotte Huisman was bij de vaccinatie van Jamiel Ramzam (74). Hij is maandag een van de eerste verpleeghuisbewoners in Nederland die het coronavaccin krijgt. Voor verzorgenden is het een emotioneel moment. Brengt dit eindelijk de ommekeer?

Ook de eerste bewoners van gehandicaptenzorginstellingen kregen maandag hun vaccinatie. Zoals bij zorginstelling Middin in Den Haag. Er heerst een liefdevolle chaos, zag verslaggever Michiel van der Geest.

De eerste coronavaccins zijn gebaseerd op een sciencefictionachtige techniek waaraan wetenschappers tientallen jaren sleutelden. Hoe werkt die techniek, en wat gebeurt er precies in het lichaam zodra het vaccin is ingespoten?

Meer over