De eerste dag van Noord-Ierlands 'gouden kans'

Het was zo'n dag waarop politici extra hun best doen; een dag waarop ze in speciaal gepolijste zinnen spreken, om een historisch moment extra cachet te geven....

De dag der dagen begon in Dublin, waar om negen uur 's ochtends de Britse minister voor Noord-Ierland, Mandelson, en de Ierse minister van Buitenlandse Zaken, Andrews, een nieuw Anglo-Iers verdrag ondertekenden. Daarin is samenwerking vastgelegd op ministerieel niveau, tussen Ierland en Groot-Brittannië én tussen Ierland en Noord-Ierland.

'Allen hier aanwezig', zei Andrews, 'zullen en mogen dit moment nooit vergeten.' 'Voor het grootste deel van deze eeuw', zei Mandelson, 'hebben grondwettelijke zaken het volk verdeeld, voor barrières gezorgd en geweld gevoed. Maar nu het Goede Vrijdag-akkoord echt in werking is getreden, kunnen we al die geschillen oplossen.'

Even later schrapte Ierland, middels een handtekening van premier Ahern, de uit 1937 daterende artikelen 2 en 3 uit de grondwet. Daarin legde het land een claim op de zes graafschappen in het noorden. De 74 woorden van de oude, harde claim werden vervangen door een vreedzaam getoonzet nieuw credo, dat verklaart dat niet het grondgebied, maar de identiteit van haar bewoners de Irishness bepaalt.

'Wat we nu in handen hebben', zei Ahern, 'is waarlijk een gouden kans, waarvan velen dachten dat we hem nooit zouden krijgen, om te bouwen aan een toekomst die ons allen met trots kan vervullen.'

'We hebben nu minstens de hoop dat de hand der geschiedenis eindelijk de last van terreur en geweld verwijdert', zei premier Blair in Londen. 'Het is nu mogelijk om te geloven dat de dagen van het geweer en de bom voorbij zijn', verklaarde president Clinton in Seattle. Zelfs Buckingham Palace deed mee: de Britse vorstin lunchte met de Ierse president Mary McAleese.

Om drie uur begon vervolgens in Parliament Buildings in Belfast het echte hoogtepunt van de dag. Daar, in kamer 21, kwam voor het eerst in de Noord-Ierse geschiedenis een eigen kabinet van unionisten, nationalisten én republikeinen bijeen. De vice-premier, Seamus Mallon, sprak van de geboorte 'van een nieuwe era in onze levens' en van 'de geboorte van iets verbeeldingsvols, creatiefs en nieuws'.

Niet in kamer 21, maar even verderop, zaten de twee ministers van de DUP. Zij boycotten de eerste kabinetszitting, uit protest tegen de aanwezigheid van Sinn Fein. Hun woorden klonken als een vermoeide echo uit het verleden. 'Hier vindt deze middag het grootste verraad van de afgelopen dertig jaar plaats', zei minister Dodds.

Een ware calvinist bracht vervolgens alle opwinding terug tot hanteerbare proporties. 'Ik weet niet of dit een historische dag is', zei premier Trimble. 'Dat zal de historie moeten uitwijzen.' Trimble beseft dat de Noord-Ierse droom in februari alweer uiteen kan spatten, als de IRA geen begin maakt met ontwapenen.

Maar donderdagavond was er zelfs wat dat laatste betreft reden voor optimisme. Want toen wees de IRA een vertegenwoordiger aan die gaat onderhandelen over het inleveren van zijn wapentuig.

Meer over