REPORTAGE

'De druk is eraf, dit doe ik omdat ik het echt leuk vind'

Ze hebben er soms wel 40 jaar gewerkt, maar 35 gepensioneerde Schiphol-medewerkers kunnen geen afscheid nemen van de luchthaven. Ze wijzen nu reizigers de weg in de terminals.

Rik Kuiper
Vrijwilliger Eddy Conijnenberg rolt op Schiphol Plaza een plantenbak op een klodder gemorste yoghurt. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Vrijwilliger Eddy Conijnenberg rolt op Schiphol Plaza een plantenbak op een klodder gemorste yoghurt.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

's Ochtends rond half negen ziet Eddy Conijnenberg (66) een kledder roze yoghurt op de vloer van Schiphol Plaza liggen, ergens tussen een lift en een roltrap naar de perrons, op een plek waar tientallen reizigers per minuut passeren.

Hij pakt zijn telefoon en belt om een melding te maken, maar het is al te laat. Een vrouw met een rolkoffer glijdt uit over de vlek. Conijnenberg, die een grijs hesje draagt, kijkt in het rond en ziet voor een winkel een verrijdbare plantenbak staan. Die rolt hij tot boven op de yoghurt, zodat niemand erdoorheen loopt tot de schoonmaker er is.

Zo, dat is ook weer opgelost.

Extra service

Eind december stopte Conijnenberg na 37 dienstjaren bij de luchthaven, waar hij als bouwopzichter werkte. En toch loopt hij er deze zomer weer twee dagdelen per week rond, als vrijwilliger bij het Welcome@Schiphol-team, dat werd opgericht vanwege het 100-jarig bestaan van de luchthaven.

Het team bestaat uit 35 gepensioneerde Schipholmedewerkers die passagiers wegwijs maken in de terminal. Daarbij verrichten ze andere taken dan de overige medewerkers. 'Onze floormanagers leiden de passagiersstromen in goede banen', zegt Elsbeth Bouman, die het welkomstteam coördineert. 'En de passenger assistants zorgen dat een rij linksom of rechtsom gaat en kijken of mensen de juiste boarding pass hebben. Maar de vrijwilligers bieden nog wat extra service voor de reizigers.'

Natuurlijk wijzen ze mensen ook naar de juiste balie of gate, maar daarnaast begeleiden ze oude dametjes naar een betrouwbare taxi, nemen ze een dwarse peuter bij de hand als een moeder veel bagage heeft en assisteren ze passagiers die vergeten zijn hun bagage van de bagageband te halen. 'Die brengen we naar deur 16', aldus Conijnenberg. 'Daar staat iemand om ze verder te helpen.'

Briefing

Conijnenberg heeft vandaag gezelschap van de 68-jarige Rien van Roon en de 72-jarige Hans Kiele ('de helft van kiele-kiele'). Deze ochtendploeg werkt van zeven tot elf uur. Een middagploeg loopt tussen drie en zeven door de terminal.

De vrijwilligers beginnen met een briefing, waarin ze horen op welke plekken het druk wordt. 'Vandaag verwachten we bijna tweehonderdduizend passagiers', zegt coördinator Bouman. 'In Vertrekhal 1, 2 en 3 komen in de ochtend rond de vijfhonderd, zeshonderd passagiers per 15 minuten. En op de Holland Boulevard verwachten we rond 7 uur en 9 uur een piek van ongeveer vierduizend mensen per 15 minuten. Dat is een mooie plek om straks te gaan staan.'

Even later trekken de heren hun hesjes aan en vliegen uit. Hans Kiele, die vroeger namens de storingsdienst onder meer roltrappen in de terminal repareerde en lampen langs de landingsbaan verving, begint in Vertrekhal 3. Hij wandelt op zijn gemak door de hal en kijkt van links naar rechts of hij iemand kan helpen.

En ja hoor, daar voor een balie van Aero Mexico staat een bleke Spanjaard met een baardje. Hij weet niet waar hij heen moet. Kiele kijkt op het A4'tje dat de man hem laat zien, tuurt dan even in het rond, pakt zijn telefoon erbij waarop de Schipholapp en het Zakboek terminal zijn geïnstalleerd.

Nee, dat vluchtnummer is onvindbaar. En dus sleept hij de Spanjaard naar de schermen met vertrekinformatie, naar de inlichtingenbalie en vervolgens naar check-inbalie 17, waar een strenge medewerkster van British Airways zegt dat de vlucht al vertrokken is. Helaas, dan kan Kiele ook niets meer doen.

Gepensioneerd storingsdienstmedewerker Hans Kiele helpt een Spaanse reiziger wiens vliegtuig al vertrokken blijkt te zijn. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Gepensioneerd storingsdienstmedewerker Hans Kiele helpt een Spaanse reiziger wiens vliegtuig al vertrokken blijkt te zijn.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Jenever

Verderop in Vertrekhal 2 staat Rien van Roon onder de schermen met vertrekinformatie. Hij werkte bijna veertig jaar op Schiphol, waarvan de laatste vijftien jaar bij de facilitaire dienst. Pas als mensen wat langer naar de schermen turen, stapt hij op ze af. 'Ik wil ze eerst de gelegenheid geven om het zelf te ontdekken', zegt hij.

Deze dan maar, deze jongeman met rastahaar en rode rolkoffer. Waar moet hij heen?

'Genève', zegt hij.

'Jenever?' grapt Van Roon. 'Is het daar niet wat vroeg voor?

De man lacht. En slaat een arm om hem heen.

Rond negen uur gaan de vrijwilligers aan de koffie - 'meestal op een plek waar ze de consumptiebonnen accepteren', aldus Conijnenberg. Dan wordt duidelijk waarom deze heren hier zijn, terwijl ze ook zouden kunnen uitslapen of een boek lezen.

Hart voor de luchthaven

Allereerst valt op dat ze hart hebben voor de luchthaven. Het is een dynamisch bedrijf, zegt de een. De mensen zijn hier vrolijk, omdat ze met vakantie gaan, zegt de ander. Al gauw volgen de verhalen. Over 'de oude Bernard-pier, waar je nog over het dak heen mocht lopen', over 'bruggen over de wing' en over '300 duizend vierkante meter glaswas'.

Maar er is meer. Deze mannen weigeren achter de geraniums te gaan zitten. Zo rijdt Kiele nog in touringcars, bijvoorbeeld bij werkzaamheden van de spoorwegen. En Van Roon werkte de laatste vijf jaar vrijwillig als toneelmeester in een theater. 'Het voelt wel anders', zegt hij. 'De druk is eraf, dit doe ik omdat ik het echt leuk vind.'

En dan is de koffie op, ze trekken allemaal hun hesje weer aan. Het is weer tijd om mensen te helpen.

Werkverdrukking?

Verdringen vrijwilligers betaalde krachten? Het is een vraag die de laatste jaren in verschillende sectoren speelde. Zo was er vorig jaar commotie over vervoersmaatschappijen die onrendabele buslijnen in stand hielden door met vrijwillige chauffeurs en WW'ers te gaan rijden. Bij de politiebonden schoot het in het verkeerde keelgat dat voormalig minister Opstelten van Veiligheid en Justitie in 2013 meer politievrijwilligers wilde werven, terwijl twee jaar eerder was aangekondigd dat tweeduizend ondersteunende medewerkers moesten verdwijnen.

Komen door de inzet van vrijwilligers op Schiphol ook bestaande banen in het gedrang? 'Het Welcome@Schiphol team is opgezet omdat we vaak van gepensioneerde medewerkers horen dat ze na hun pensioen betrokken willen blijven bij de luchthaven', zegt een woordvoerder. 'Het team vervangt geen betaald werk. De luchthaven is voor de inzet van het team afhankelijk van de beschikbaarheid van de vrijwilligers. Heeft men geen tijd, dan wordt deze service niet aangeboden.'

Meer over