De dokter en het woonlandbeginsel

Verzekeraars vinden het geen probleem dat ze medische zorg in het buitenland moeten vergoeden. Maar het Europese Hof eist dat ze betalen wat ze in Nederland gewend zijn....

Elk jaar worden bijna vierduizend patiënten uit Zeeuws-Vlaanderen door Belgische artsen behandeld in ziekenhuizen te Brugge of Gent, omdat de noodzakelijke hulp niet geboden kan worden in Oostburg of Hulst. Het Nederlandse ziekenfonds CZ betaalt de kosten. Duizend Limburgse ziekenfondsverzekerden werden het afgelopen jaar medisch behandeld in Duitsland (Aken) of België (Genk, Hasselt). Hun ziekenfonds, VGZ of CZ, betaalt.

Omgekeerd kwamen dertienhonderd zieke Belgen naar Maastricht op kosten van de Mutualiteit, het Belgische ziekenfonds. In het Radboud-ziekenhuis in Nijmegen ondergaan jaarlijks honderden Duitsers gecompliceerde behandelingen als hartoperaties en niertransplantaties, die worden vergoed door de Krankenkasse.

Ondanks dit medisch grensverkeer heeft de recente uitspraak van het Europese Hof in Luxemburg, dat ziekenfondsen de medische hulp móeten vergoeden die in een andere Europese lidstaat werd verleend, voor heel wat opwinding gezorgd. Na vele uren juristerij kwam de branche-organisatie van ziekenfondsen en particuliere verzekeraars tot de conclusie dat

ziekenfondsen ook contracten moeten sluiten met buitenlandse hulpverleners. De verzekerden gedragen zich immers steeds vaker als burgers van Europa, die zich niets van grenzen aantrekken.

Theo Paulus, commissaris bij CZ, en belast met de grensoverschrijdende zorg aan Zeeuwen en Limburgers, wijst op een belangrijk verschil tussen de huidige situatie en de uitspraak van het Europese Hof. De rechter in Luxemburg besliste dat ziekenfondsen de buitenlandse hulp moeten vergoeden volgens het tarief dat geldt in het land waar de patiënt vandaan komt, net als het zo door Den Haag gewenste 'woonlandbeginsel' voor kinderbijslag. In het Zeeuwse geval dus het hogere Nederlandse tarief. Maar de Zeeuwse regeling houdt juist in, dat het ziekenfonds het lagere Belgische tarief betaalt. Inclusief de hoge eigen bijdrage die patiënten in België moeten betalen.

Het tarief in België en Duitsland is vaak lager dan dat in Nederland, omdat de overheid daar de kosten voor de instandhouding van het ziekenhuisgebouw voor haar rekening neemt. In Nederland zijn rente, aflossing en exploitatie in het tarief verwerkt.

Bart Berden, directeur medische zorg van het Radboud Ziekenhuis, verwacht dat de Duitse en Belgische overheid bij 'hun' ziekenhuizen de verstrekte subsidie zullen terugvorderen.

De twintig jaar oude regeling in Zeeuws-Vlaanderen zal ondanks de uitspraak van het Europese Hof gewoon blijven bestaan, verwacht Paulus. 'Ik denk dat wij straks met twee systemen te maken krijgen. Het Zeeuwse voor onze verzekerden in ZeeuwsVlaanderen, en het Europese voor onze andere verzekerden.'

Paulus erkent dat dat een ongelukkige situatie zou zijn. Hij verwacht ook eigenlijk niet dat heel veel patiënten hulp zullen zoeken in een buurland. 'Het is de verantwoordelijkheid van de verzekeraar om de patiënt goed voor te lichten. Als alleen het Nederlandse tarief vergoed wordt, zou de patiënt wel eens duur uit kunnen zijn in het geval de het buitenlandse tarief hoger is dan het Nederlandse. Er zijn artsen die aan een buitenlandse patiënt het particuliere tarief in rekening brengen.'

Toch kijkt Paulus met enige jaloezie naar de Belgische regeling: 'Als een Belg niet meer dan 15 kilometer van de grens woont en daar niet het ziekenhuis van zijn keuze kan vinden, mag hij naar een buitenlands ziekenhuis, indien dat niet meer dan 25 kilometer over de grens ligt.'

VGZ, net als CZ actief in Brabant en Limburg, en de Twentse zorgverzekeraar Amicon staan niet te trappelen om afspraken te maken met Duitse ziekenhuizen. In een enkel geval vergoedt Amicon spoedeisende hulp wel, maar de verzekeraar wil voorkómen dat de Nederlandse zorg wordt uitgehold doordat opname in een Krankenhaus voor Twentse patiënten al te gemakkelijk wordt.

Meer over