RECONSTRUCTIE

De dealer die in de Amerikaanse val werd gelokt

Oud-militair Marc Willems boert goed met de verkoop van hasj, wiet en lsd via internet. Totdat hij wordt 'verraden' door zijn oude legermaatje - en wordt uitgeleverd aan de VS. 'Justitie had me gewoon hier moeten straffen.' Een reconstructie.

null Beeld Monique Bröring
Beeld Monique Bröring

Als Marc Willems in het voorjaar van 2009 geld op zijn privérekening gestort krijgt, weet hij dat het mis is. Hij heeft het zo vaak gezegd: 'Nooit naar mijn privérekening overmaken. Niet doen. We moeten geen sporen achterlaten.' En nu heeft Attila F. het toch gedaan, vanuit Boedapest via Western Union. Willems weet dat hij er ingeluisd is. 'Verraden', door iemand die hij vertrouwde.

Overzichtelijk

Hij denkt terug aan 1996, wanneer ze samen in Bosnië zitten, bij de luchtmobiele brigade. Kameraden zijn ze. Hij laadt de 120 mm mortier, Atilla is de stukscommandant en mag vuren. Maar echt schieten doen ze alleen tijdens oefeningen. In Bosnië hoeft het niet, het is een 'overzichtelijke' tijd. Komen ze met hun dikke helikopter aanvliegen en halen ze hun mortietinstallatie eruit, dan houden de strijdende partijen snel op.

Na hun diensttijd verliezen ze elkaar uit het oog. Hij wordt computerprogrammeur. Wat Atilla gaat doen, weet hij niet. Tot z'n kameraad in 2008 ineens op de stoep staat. Hij is helemaal klaar met Nederland en wil zich in Hongarije vestigen. Atilla heeft alleen één probleem; geen werk en geen geld. Of Marc hem alsjeblieft kan helpen.

Brazilië

Willems heeft na zijn carrière in het leger een paar jaar wat aangerommeld. Het leger heeft zijn opleiding tot programmeur betaald. Hij doet wel wat klusjes in de ict, maar krijgt in 2003 een werkstraf vanwege een kleine wietplantage, een jarenlange hobby van hem. Een jaar later heeft hij zijn leven mooi op de rit. Hij heeft een goedlopende handel via internet opgezet. In een beetje maand zet hij zo 10.000 euro om. De helft van het jaar woont hij in Rio de Janeiro, nabij het strand van Ipanema. Prachtig land, Brazilië, hij is er direct verknocht aan en ontmoet er zijn vrouw.

Dus als Atilla ineens voor de deur staat, kan hij hem wel helpen. Willems houdt in die tijd mensen en bekenden liever buiten, maar zijn oude legermaatje kan hij niet weigeren. Wel waarschuwt hij zijn kameraad dat het allemaal 'crimineel' is.

Want ex-militair Willems handelt op dat moment in drugs via internet, voornamelijk cannabis. Over de hele wereld heeft hij klanten die hij per post wiet, hasj of soms lsd stuurt. Een gat in de markt, ontdekt Willems in 2004. Hij heeft dan net de taakstraf voor z'n mislukte wietplantage achter de rug en moet iets nieuws bedenken om geld te verdienen. Met zijn laatste 300 euro koopt hij een plak hasj, die hij vervolgens online doorverkoopt. Het gaat zo eenvoudig dat hij zijn handel vlot uitbouwt.

3

miljoen dollar zou Willems in tweeënhalf jaar hebben omgezet met zijn drugshandel.

25 eenheden lsd stuurt Willems in een witte envelop naar Amerikaanse undercoveragenten.

17 jaar cel is het schikkingsvoorstel waarmee Willems instemt (later verlaagd).

Op de hoek van de straat

Hij zet een gecodeerde verbinding op tussen de bezoekers en zijn server om opsporingsdiensten buiten de deur te houden. Aan de keukentafel van zijn appartement in Lelystad stopt hij wiet in envelopjes, likt ze dicht en gooit ze op de bus. 'Gewoon op de hoek van de straat.' Klanten betalen hem met digitale munten, in goud en later via tussenpersonen.

In eerste instantie trekt hij onder meer klanten aan via onlineadvertenties. Hij werkt met een beveiligde website, Adamflowers. Geïnteresseerden kunnen een bestelling doen door te mailen naar een Hushmail-account. Via mailaccounts van het Canadese bedrijf Hushmail kunnen gebruikers elkaar anoniem en versleuteld berichten sturen.

Klanten betalen door geld over te maken naar handlangers van Willems in onder meer Boedapest, die het geld dan weer overmaken naar een bankrekening van een bedrijfje in Panama.

null Beeld Monique Bröring
Beeld Monique Bröring

Foute boel

Soms gaat er iets mis. Zoals rond Kerst 2006. Willems zit lekker in de zon in Brazilië en maakt zich op om de feestdagen te vieren met zijn schoonouders. Ondertussen moeten driehonderd pakketjes naar klanten in Duitsland. Simpel klusje. Postzegels op de pakketjes doen en de boel in de bus gooien. Maar zijn handlangers vergeten op de helft van de pakketjes zegels te plakken en doen ze ongefrankeerd op de bus. 'Hoe dom kun je zijn?' Halsoverkop vliegt hij terug naar Nederland. Als Willems zijn straat inrijdt, ziet hij allerlei auto's met Duitse kentekens. 'Foute boel.' Hij vertrekt en legt z'n handel een paar maanden plat.

Het geld bij hem krijgen, dat is het kwetsbare deel van de handel, weet Willems. Hij moet ervoor zorgen dat hij niet rechtstreeks aan het geld te linken is. Daarom heeft hij handlangers, als tussenstation. Atilla kan dat ook mooi voor hem doen.

Lang gaat het goed. Z'n legermaatje ontvangt het geld van de klanten via Western Union in Boedapest. Voor elke transactie krijgt Atilla een commissie. Eén keer in de zoveel tijd rijdt hij met de zak met contant geld vanuit Hongarije naar Lelystad. Dik twaalf uur heen en terug. Tot Willems in april 2009 ineens geld op zijn bankrekening krijgt van Atilla, vanuit Boedapest.

Darknet

Verraden, weet hij direct. Want waarom maakt Atilla ineens geld over? Dat had hij nog nooit gedaan. Het liefst scheldt hij hem door de telefoon uit voor smerige, vuile verrader, maar Willems doet het niet. Wie ze zijn, weet hij niet, maar ze zitten hem op de hielen. Vijf jaar handelt hij nu in drugs. Dat moest een keer fout gaan. Z'n computer, z'n telefoons; alles wordt nu vast afgeluisterd en afgetapt. Dus houdt hij zijn mond tegen Atilla. Hij moet het niet erger maken. Net doen alsof het niet gebeurd is.

In die periode is de website The Farmers Market, de nieuwe naam van Willems' site, uitgegroeid tot een van de grotere onlinehandelsplaatsen voor drugs, naast het bekende Silk Road. Het zijn onlinemarktplaatsen waar allerlei illegale handel plaatsvindt. In 2010 gaat zijn site het darknet op. De plek is dan alleen nog te bereiken via een speciale internet browser die toegang geeft tot het Tor-netwerk. Tor is een netwerk voor anonieme communicatie. Het IP-adres van de gebruikers is niet te achterhalen. Willems werkt samen met een Amerikaanse whizzkid, Michael Evron, die zijn carrière als programmeur ooit begon bij de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs.

Drugs, wapens, valse paspoorten; bijna alles is via websites op dit netwerk verkrijgbaar. Het verkeer naar en op de sites is lastig te kraken, de gebruikers zijn anoniem en betalingen gaan via het digitale betaalmiddel bitcoin.

Drugsagenten

Tussen de Amerikaanse justitie en de handelaren op dit darknet is de afgelopen jaren een kat-en-muisspel ontstaan. Amerikaanse drugsagenten maken over de hele wereld jacht op onlinehandelaren. Ze wachten op dat ene foutje. Die keer dat per ongeluk toch een mailadres te herleiden is. Of die ene gebruiker die vergeet z'n mail goed te versleutelen. De Amerikanen trekken in deze jacht alles uit de kast. Ze laten over de hele wereld computers aftappen, luisteren telefoons af, nemen administratie bij internetbedrijven in beslag en doen pseudo-aankopen om handelaren in de val te lokken.

Zo werd de Amerikaanse oprichter Ross Ulbricht van Silk Road uiteindelijk gepakt doordat hij ergens zijn eigen mailadres had achtergelaten, wat verwees naar Silk Road. Toen agenten hem arresteerden was hij ingelogd als beheerder van de grootste onlinehandelsplaats voor drugs en wapens. Hij kreeg levenslang. De Nederlander Maikel S. uit Woerden, die via SilkRoad drugs verhandelde, kreeg vorig jaar 10 jaar cel.

Ook Marc Willems maakt foutjes. Hushmail, dat hij gebruikt om versleutelde berichten te versturen, blijkt niet zo veilig als de dienst pretendeert te zijn. Hushmail bewaart het IP-adres van zijn gebruikers en slaat het wachtwoord op bij de eigen servers. Ook gebruikt Willems PayPal en Western Union, twee betalingssystemen die binnen de reikwijdte van de Amerikaanse drugsagenten vallen.

Mensen steunen Ross Ulbricht bij een rechtbank in New York, 13 januari 2015. Beeld afp
Mensen steunen Ross Ulbricht bij een rechtbank in New York, 13 januari 2015.Beeld afp

Pseudo-aankopen

Zo loopt Willems alsnog in de val. Een agent van de Drugs Enforcement Agency (DEA) ziet op de website pharmacyrater.com een advertentie waarin lsd wordt aangeboden. Bij de advertentie hoort een mailaccount van ene adamsflower. De DEA-agenten vragen vervolgens bij Hushmail de gegevens op van dit account. Het Canadese bedrijf verstrekt het IP-adres en de inhoud van duizenden mailtjes aan de Amerikanen. Zo weten de Amerikanen dat ze in Nederland moeten zijn.

Ook plaatsen undercoveragenten in die periode zelf bestellingen. Uitlokking. Deze pseudo-aankopen zijn een beproefd Amerikaans middel, maar verboden in Nederland. Alleen onder strenge voorwaarden krijgen Amerikaanse agenten toestemming van Nederland om hier undercoveroperaties te doen. Die toestemming hebben ze in dit geval niet.

Een adres in Lelystad

Amerikaanse undercoveragenten krijgen via het mailadres dat ze aanschrijven instructie om geld over te maken naar Atilla F. in Boedapest. Op 27 maart 2009 ontvangt de Amerikaanse undercoveragent zijn eerste bestelling in Los Angeles: een witte envelop met 25 eenheden lsd. De DEA ziet dat het geld dat ze naar Boedapest stuurt, verdergaat naar een adres in Lelystad.

Dat weten ze dankzij Atilla. Zijn overboeking naar het privéadres van Willems zet een grote operatie in beweging. De Amerikanen gaan helemaal los en vragen Nederland alle mogelijke communicatie van Willems te tappen. Ze doen nóg meer bestellingen om het bewijs te versterken. Verschillende keren krijgen drugsagenten in de Verenigde Staten drugs opgestuurd vanuit Nederland. Er zitten Nederlandse postzegels op de pakketjes waarop een retouradres in Lelystad staat.

Uitlevering online drugshandelaar toegestaan

29 januari 2014: De 44-jarige Nederlander Marc Willems mag van de rechtbank in Den Haag worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten. De Amerikanen verdenken Willems ervan dat hij op grote schaal onder meer LSD en wiet via internet heeft verkocht.

Uitlevering

Uiteindelijk wordt Willems op 13 april 2012 gearresteerd. Hij is thuis als hij zijn vrouw vanuit de gang hoort roepen of hij iemand verwacht. 'Toen hoorde ik ineens een hoop gestommel in de gang. Ik liep de trap af en zag een rijtje blauwe mannen. Helmen, kogelvrije vesten, geweren.' Hij verzet zich lang tegen zijn uitlevering, maar op 14 maart 2014 gaat hij toch naar de Verenigde Staten. Hij kan 35 jaar gevangenisstraf tot levenslang krijgen, maar hij komt er goed vanaf. Willems gaat akkoord met een schikkingsvoorstel van 17 jaar, pleit schuldig aan het leveren van cannabis en lsd en het witwassen van geld. Hij zou in tweeënhalf jaar een omzet van rond de 3 miljoen dollar hebben gehad.

Willems komt goed weg. Vanwege opgelopen 'tuberculose' en het dienen in een 'coalitiestrijdmacht' verlaagt de rechter zijn straf naar 10 jaar. De zaak krijgt in Amerika veel aandacht. DEA-agenten pochen in de media dat ze met ingenieuze methoden het onlinenetwerk hebben opgerold. 'Dit is een duidelijk signaal aan criminelen die technologie gebruiken om hun activiteiten af te schermen dat we ze zullen opsporen en bestraffen.'

Na bijna twee jaar, op 4 februari 2016, keert Willems terug naar Nederland. Hij mag hier zijn straf uitzitten. Sindsdien zit hij in Almere. Vanuit die gevangenis vertelt Willems per telefoon laconiek over zijn internethandel. 'Toen we op Tor zaten, liep het echt storm. Er melden zich elke dag vijfhonderd nieuwe leden, 10 procent plaatste ook daadwerkelijk een bestelling. De kompaan die er toen mee bezig was, werd helemaal gek.' Dat het fout was, weet hij. 'Absoluut.' Maar dat hij aan de Verenigde Staten werd uitgeleverd, waar hij 'als stront is behandeld', slaat volgens hem nergens op.

Disproportioneel

Willems heeft in vier Amerikaanse gevangenissen gezeten. Hij zegt dat hij 'disproportioneel' gestraft is. 'Justitie had me gewoon hier moeten bestraffen. Ik ben nooit in Amerika geweest. Dit heeft niets met het recht te maken.'

Zijn vrouw is bij hem weg en woont met hun dochtertje weer in Brazilië. Hij heeft nog wel goed contact met haar en zijn dochtertje.

Atilla heeft hij nooit meer gesproken. Zo plotseling als zijn legermaat in 2008 weer in zijn leven opdook, zo verdween hij ook weer. Willems is ervan overtuigd dat hij een infiltrant was. De bevestiging zal nooit komen. In het allereerste rechtshulpverzoek van de Amerikanen uit 2009 geldt ook Atilla als verdachte. Daarna verdwijnt hij opeens uit de stukken. Atilla is nooit opgepakt, heeft nooit vastgezeten en verblijft vermoedelijk nog in Boedapest.

Meer over