De coach

AC MILAN verliest de finale van de Champions League, en wat zeggen de Italianen? Dat ze het helaas, maar onvermijdelijk hebben moeten afleggen tegen een technisch, tactisch en strategisch superieur team onder leiding van een briljante coach....

Wat generaal Winkelman al ongeveer zei toen hij in 1940 moest capituleren voor de Duitsers, en wat de overste Karremans dus verzekerde met betrekking tot generaal Mladic, de Louis van Gaal van de Bosnische Serviërs.

Als bevelhebber van een bataljon militairen zou je in eer en geweten toch nooit kunnen toegeven dat je manschappen onder de voet waren gelopen door een haveloze bende onder aanvoering van een krijgskundige schlemiel?

In sommige hoofdredactionele commentaren las ik de uitspraken van Kar in verband gebracht met 'gijzelaarssyndromen' en zelfs 'double binds', wat maar weer eens aantoont dat de hele samenleving langzamerhand reddeloos is vertherapeutiseerd. Wat een onzin! De overste reageerde zoals in beschaafde sportkringen al sinds jaar en dag wordt gereageerd: je krijgt game, set en match aan je broek, je springt over het net en je feliciteert de vijand die je meerdere is gebleken.

Wat aan Karremans verrast is de afwijking. Zeker in Nederland zijn we al sinds mensenheugenis gewend aan het beeld van een leger waarvan de ruggegraat werd gevormd door de VVDM (pluizige uitstraling, matje, ringetje in beide oren) en dat zo'n beetje bij elkaar werd gehouden door officieren die misschien nog net Breda hadden gedaan, maar die post-doctoraal allemaal naar de sociale academie waren doorgestuurd om van de ruwe taal af te kicken. Zo niet Karremans. Karremans ziet er uit alsof hij al in 1947 z'n sporen heeft verdiend in de guerrilla tegen de Ciliwangdivisie, daarna twee jaar Korea heeft opgeknapt, en vervolgens aan Nieuw Guinea (waar hij nog met procureur-generaal Gonsalves heeft gediend) de Militaire Willemsorde heeft overhouden. Dat kan natuurlijk niet, want hij zal niet veel ouder dan vijftig zijn, maar hij zou dat allemaal graag hebben gewild, en als kind moet hij met z'n tinnen soldaatjes al op het tapijt van z'n ouderlijk huis alle grote veldslagen van Alexander tot Moltke hebben nagespeeld, en maar één grote begeerte hebben gekoesterd: ooit zelf!

Bijna tragisch is de dubbele paradox die in zo'n leven is gekomen. Tegen de tijd dat hij de top van z'n carrière naderde, een naam had kunnen maken met de verdediging van de IJssellinie tegen de Russen, trad Gorbatsjov aan. Hij zal nog even hebben opgeleefd toen de geesten in Nederland rijp werden voor een beroepsleger (eindelijk een bataljon van kerels in plaats van dienstplichtige chocolate soldiers!), maar op het moment dat hij eindelijk professioneel aan de slag had kunnen gaan, bleek een wereldorde uitgebroken waarin niks meer te vechten viel, en die hem dwong tot een omscholing voor vredestaken. Hoe zal hij dat woord gehaat hebben. Hoe zal hij het, diep in z'n hart, nog steeds haten. Hoe verliefd bijna moet hij al die maanden in Srebrenica door z'n verrekijker naar de mannen van Mladic hebben gekeken aan wie de nieuwe wereldorde voorbij was gegaan.

Wat moet zo'n overste nu verder?

Ik weet niet of Relus ter Beek daar als executeur-testamentair van de voormalige krijgsmacht ooit bij stil heeft gestaan, maar het is natuurlijk de achilleshiel van de prachtige beroepsillusie waarvan we altijd gedacht hebben: in Nederland houdt dat geen risico in, want de instelling van 'de gemiddelde Nederlander' is onkrijgshaftig.

Ja precies: van de gemiddelde Nederlander, die met afgewend gelaat z'n dienstplicht vervulde en daarna weer snel burger werd. Maar hoe ongemiddeld zijn Karremans en zijn profs? Dat maakte hem zo vertrouwenwekkend voor het geval het vaderland in gevaar zou zijn - en dat is het zure voor zijn loopbaan: dat het vaderland nooit meer in gevaar zal zijn.

Volgens mij is het aan de minister van Defensie (die dus niks meer te verdedigen heeft) om dit menselijke probleem op te lossen.

Meer over