Weblog

De Chinese jaloezie heeft geleid tot de iKowtow van Apple-topman Tim Cook

Zijn de Chinese autoriteiten er met hun campagne in geslaagd het imago van Apple te bezoedelen, vraagt buitenlandredacteur Fokke Obbema zich af in zijn blog over China.

Een advertentie van iPhones in Peking. Beeld reuters
Een advertentie van iPhones in Peking.Beeld reuters

Apple heeft in China zijn knopen geteld en zijn verlies genomen in een gevecht met de autoriteiten dat het nooit kon winnen. Topman Tim Cook kroop op Tweede Paasdag diep door het stof, omdat hij omzetverlies vreesde in het land dat in de komende jaren wel eens zijn grootste markt zou kunnen worden. 'We begrijpen dat door gebrekkige communicatie de indruk is ontstaan dat Apple arrogant is en geen waarde hecht aan de feedback van consumenten', zo liet hij weten. Cook gaat zijn omstreden garantiebeleid waarover Apple in de afgelopen weken was aangevallen, nu geheel en al in overeenstemming met de Chinese wetgeving brengen.

iKowtow
Achter de schermen zullen nog heel wat Apple-topmanagers bij hooggeplaatste Chinezen 'een kopje thee' drinken om nog omstandiger schuld te bekennen. Cupertino smeekt Peking om genade. Bill Bishop, een uitstekend ingevoerde commentator op het Chinese zakenleven, spreekt op zijn blog vrij geestig van een nieuwe Apple-dienst, de iKowtow. Dat is een verwijzing naar het ritueel uit keizerlijke tijden, waarbij de buitenlandse 'barbaar' zich negen maal achtereen voor de Chinese keizer moest uitstrekken, met het voorhoofd op de grond.

Het arrogante Apple is tot die vernederende bezigheid gedwongen, nadat het de mogelijkheden van de Chinese economie al te goed heeft uitgebaat. Het profiteert van de lage lonen in het zuiden en westen van China door tienduizenden jongeren jaarlijks miljoenen iPads en iPhones in elkaar te laten zetten, waardoor het enorme winsten weet te maken op de verkoop van diezelfde producten aan weer andere Chinese jongeren. De hoge rendementen voor Apple en de relatief schamele inkomsten voor China zijn de autoriteiten een doorn in het oog, zoals ik in mijn vorige blog al schreef. Die jaloezie heeft geleid tot de iKowtow van Cook, waar zijn pr-adviseurs terecht op aandrongen.

Want vorige week waren na de Chinese media ook de autoriteiten zelf in actie gekomen om Apple tot deze openbare boetedoening te brengen. Een recentere historische parallel dan het 'kowtowen' is er ook: tijdens de Culturele Revolutie vonden in China talrijke 'strijdbijeenkomsten' plaats, waarop Rode Gardes verdachte landgenoten dwongen te bekennen dat zij een 'kapitalistische verrader' of een 'rennende hond van de imperialistische kleinburgerij' waren. In dat licht bezien is de knieval van Cook over 'miscommunicatie' niet meer dan licht te noemen.

Populariteit
Zijn de autoriteiten er met hun bijna drie wekende campagne erin geslaagd het imago van Apple te bezoedelen - gaan de lokale smartphone-verkopers zoals Lenovo ervan profiteren? Ik betwijfel het, gezien de populariteit van Apple bij consumenten die met het nodige cynisme hun autoriteiten gadeslaan. Op al te veel begrip hebben de staatsmedia met hun campagne niet hoeven rekenen. De Chinese publieke opinie viel over de affaire in twee delen uiteen. Een klein nationalistisch deel stuurde aan op de knieval van de Amerikanen. Daartoe behoorde bijvoorbeeld de professor aan de universiteit van Peking, die meende dat het ontbrekende partje in de appel van Apple staat voor het tekort schietende verantwoordelijkheidsgevoel ten opzichte van Chinese consumenten. Op het Chinese Twitter werd hij uitvoerig geridiculiseerd. Daar viel over een breed front boosheid over de campagne te noteren.

De opwinding van de staatsmedia over zoiets futiels als het garantiebeleid van Apple deed velen vreemd aan. Dat is begrijpelijk, niet alleen in het licht van het uitzinnige enthousiasme van Chinese jongeren voor de Apple-producten, maar vooral ook vanwege alle verhalen over al andere consumentenproducten met serieuze gebreken, zoals vergiftigd voedsel of vervuild drinkwater. Maar ja, het aanvallen van een buitenlandse barbaar gaat de Chinese media nu eenmaal het gemakkelijkst af. Daarin verschillen zij overigens ook weer niet zo gek veel van media in andere landen.

Fokke Obbema is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Zijn boek 'China en Europa' is net verschenen.

Fokke Obbema - China en Europa. Waar twee werelden elkaar raken Uitgeverij AtlasContact ISBN 9789047006091 Prijs: € 24,50 Beeld Atlas
Fokke Obbema - China en Europa. Waar twee werelden elkaar raken Uitgeverij AtlasContact ISBN 9789047006091 Prijs: € 24,50Beeld Atlas
Meer over