De cabaretière en de staatssecretaris

Als katholieken gaan werven en colporteren, gebeurt dit steeds vaker met een koddige knieval voor wat zij aanzien voor trend en tijdgeest....

Een brutale KRO - het is even wennen. Terwijl de NCRV zich profileert met een klemmend beroep op respect en fatsoen, richt de KRO zich met de campagne blijkbaar op de BNN- en Veronica-aanhang, tuk op alles wat brutaal is of wil zijn. Maar de KRO doet er nog een schepje bovenop: de Mikro Gids is 'bewust brutaal'. 'Onbewust brutaal' neigde kennelijk te veel naar ongearticuleerde onbeschoftheid, maar in feite is 'bewust brutaal' een holle kreet die hooguit brutaal in het kwadraat kan betekenen. Toch was brutaal zonder meer de KRO te armoedig. Er werd een tweede steekwoord gezocht om de jongerenziel te winnen. Dat werd niet gaaf, wreed, heftig, vet of cool, maar vlot. 'Ook vlot? Dan past de Mikro Gids prima bij jou.'

Vlot. Het riekt meteen weer naar beatmis en 'Jezus was een fijne vent', tijdvak van tip-top en mieters. Het brengt in ieder geval direct die bewuste brutaliteit om zeep. Het woord lijkt te zijn geleend van de EO, het laatste bastion in Nederland waar je nog vlotte jongelui kunt vinden. Bij de KRO zélf vind je er intussen niet veel die vlot en brutaal zijn. De enige die je kunt bedenken is Sylvia Millecam, veertig jaar alweer en nog steeds een meisje. Lang geleden noemde haar ex, de scenarist Haye van der Heijden, haar in Het Parool een lief, geil, katholiek meisje. Het was een prachtige, puur Reviaanse typering die het kijken naar Ook dat nog sindsdien de moeite waard maakt, want telkens wanneer Sylvia Millecam met een bijna intimiderende manier van overacting allerlei typetjes bij elkaar zit te schetteren, kun je de troostende gedachte koesteren dat ergens diep in deze brutale, vlotte diva misschien nog steeds dat lieve, geile, katholieke meisje schuilgaat.

Behalve boegbeeld van nieuwroomse brutaliteit blijkt Sylvia Millecam ook ambassadrice van kunst op televisie. Dat impliceerde Rick van der Ploeg tenminste in Stroom, twee weken geleden. De publieke omroepen moeten in de toekomst minimaal 25 procent zendtijd besteden aan cultuur, en de KRO blijkt aan deze eis te voldoen met onder meer Ook dat nog, waarvan Van der Ploeg zich goed kan voorstellen dat het in de categorie Kunst valt. Van der Ploeg: 'Ook dat nog is satire en satire is kunst. Ik begrijp dat wel: Sylvia Millecam is echt een cabaretière.'

Die gedachtengang is tamelijk spectaculair. De programma's hoeven niet over kunst te gaan, nee, ze mogen ook zélf kunst zijn. En dat zijn ze volgens Van der Ploeg griezelig snel. Ook Gert-Jan Dröge's Glamourland blijkt in zijn beleving kunst. Glamourland, aldus van der Ploeg, is 'nét iets meer dan de roddelrubriek van Henk van der Meyden. Het heeft iets satirisch, en dus is het in dit classificatiesysteem kunst.'

Probleem opgelost voor de publieke omroepen die tegen de verplichting tot cultuur aanhikken. Als cabaret inderdaad kunst is, dan zit de VARA met het verplichte quotum aan cultuur meteen gebeiteld. Dit was het nieuws van de TROS is eveneens satire - en dus kunst. En Thomas Acda is een echte troubadour, ja, Rick van der Ploeg begrijpt dat wel. Met Stapel op auto's mikt de TROS eveneens op cultuurminnend Nederland. Het is nét iets meer dan Autoweek. Bovendien zegt Huub Stapel in een onbewaakt moment wel eens iets over het design van een BMW stationwagon, en design is kunst, zij het toegepast. Zelfs BNN hoeft zich geen zorgen te maken. Bart de Graaff verkleedde zich bij de start van BNN als Teletubbie en bewoog zich hoppend en droogneukend door het gifkleurige Tubbielandschap. Zelden zal puberale ongein zo tergend zijn uitgemolken, maar ja, het wás satire, en satire is kunst.

Een paar weken geleden maakte Bart de Graaff een interview met Irene Moors, de doodgoeie akela van Telekids (zal óók wel kunst zijn). Behalve brutaal en vlot was De Graaff toen ook hitsig en geslepen. Hij begon met wat obligate grappen over Irene's liefdesbaby maar stelde daarna plompverloren voor om te gaan zoenen. Echt zoenen. Met de tong. Irene Moors reageerde beduusd, om niet te zeggen onthutst, maar de camera draaide en ze voelde wel dat ze door die kleine pain in the ass zou worden weggezet als onsportieve trut als ze zou weigeren. Na veel vijven en zessen zoenden Bart en Irene zeker tien seconden tong. Na afloop begon hij haar pas écht het hof te maken: 'Als wij elkaar de volgende keer tegenkomen, Ireen, dan denken jij en ik tóch even aan dit moment. Toch?'

Irene Moors, de ogen geloken, moest er helemaal van blozen. Hij had het voor elkaar, de gewiekste Casanova. Inmiddels is het een serie geworden, Bart de Graaff die bij beroemde meisjes uit tongen gaat. In één moeite door beantwoordt BNN met dit programma-onderdeel aan de verplichting tot cultuur. Want zomaar je tong in de mond steken van meisjes die, want op tv, niet durven weigeren, nou, dat is nog een hele kunst, hoor. Rick van der Ploeg begrijpt dat wel.

Meer over