De brandende dorpen in Kosovo stromen leeg

De weg door Glogovac loopt dood. Vijf kilometer verderop heeft het UCK, het Kosovo Bevrijdings Leger, een brug opgeblazen zodat Srbica vanaf deze kant niet meer te bereiken is....

Het stadje, een blok flatgebouwen en enkele straten aan weerszijden van de asfaltweg, gonst als een bijenkorf. Overal zijn mensen. Op straat, onder de flats, tussen de huizen, in de tuinen staan of zitten ze.

Duizenden zijn er gekomen uit het gebied rond Srbica, waar ook maandag weer zware gevechten woeden en dorpen in brand staan. Het stadje Srbica zelf - met ooit twintigduizend inwoners - is leeggestroomd nadat de politie er zaterdag bij een grootscheepse actie honderden mannen oppakte, en enkele huizen in brand stak. Volgens officiële opgave werden in Srbica zeven mannen, 'terroristen' volgens de autoriteiten, gedood. Ook uit andere delen van Drenica stroomden vluchtelingen toe.

Ruim twee dagen na het begin van het Servische offensief beginnen de vluchtelingen weer langzaam te 'bezinken'. Een groep van ongeveer twintig mensen staat geduldig te wachten tot een jonge vrouw ze meeneemt naar haar huis. Bijna alle flats en huizen zijn gevuld met vluchtelingen, en zullen dat de komende tijd ook blijven. De mensen zijn nog bang. Bij een huis in aanbouw haalt een vrouw haastig haar kinderen binnen wanneer een legerkolonne passeert.

Hulporganisatie 'Moeder Theresa' voert twee tractorladingen met dekens, bedden, kachels en voedselpakketten aan, veel te weinig voor de menigte die zich in Glogovac heeft opgehoopt. Volgens schattingen van de Unhcr zijn sinds zaterdag zeventigduizend mensen op de vlucht. Niet alleen in Drenica, maar ook oostelijk, rond de stad Podujevo, en sinds maandag ook in de regio rond Malisevo, waar eerste schermutselingen het begin kunnen vormen van een nieuw, zuidelijker Servisch offensief.

De hulporganisaties kunnen de nieuwe stroom niet aan. Middelen schieten tekort en bovendien heeft het afgelopen weekeinde met de OVSE-waarnemers ook driekwart van de ruim vijftig internationale organisaties om veiligheidsredenenen het land verlaten.

Het omstreden gebied in Drenica is verlaten. Net zo verlaten als het westelijk deel van de streek, die bij vorige offensieven is leeggeveegd. Langs de weg van Pristina naar Klina zijn de meeste dorpen al maanden leeg. De huizen zijn er uitgebrand. Alleen de Servische dorpen staan er ongeschonden bij, omzoomd door politieposten en -patrouilles. De vrees bestaat dat het Servische offensief, als dat voldoende tijd wordt gegund, uiteindelijk veel grotere delen van Kosovo op deze manier zal leegvegen.

Terwijl het UCK zich in Drenica en het gebied rond Podujevo probeert staande te houden tegen een immense materiële overmacht, heeft het bevrijdingsleger de strijd nu definitief de stad Pristina binnengebracht.

Zondagavond werden vier Servische politiemannen gedood toen de twee auto's waarin zij zaten met kogels werden doorzeefd. De aanslag maakte de sfeer in de hoofdstad nog grimmiger.

Meteen na de aanslag kamden gemaskerde paramilitairen de buurt uit en gewapende Servische burgers patrouilleerden dreigend door de straten. Een nieuwe aanslag, maandagavond, kostte volgens eerste berichten aan twee agenten het leven. Een grote politiemacht zette meteen de omgeving af. Vervolgens wordt de hele wijk ontruimd. Bewoners vluchtten in paniek de stad in, bang voor represailles van de politie. Er zouden mensen zijn geslagen en opgepakt.

Journalisten zien een kolonne gepantserde politiejeeps door de hoofdstraat rijden, schutters richten vanaf het dak van de auto's hun geweren op de passanten. Uit een open politieauto klinkt gekrijs. Nog net te zien is hoe een agent iemand slaat.

Maandagavond is geen bevestiging te krijgen van wat er precies is gebeurd. De wijk is 's avonds om acht uur uitgestorven. Nergens brandt meer licht. Ook de politie is verdwenen. De politie is nog wel actief in de wijk Dragodan. In deze wijk klinkt sporadisch geweervuur.

Ook het centrum van Pristina ontkomt maandag niet aan geweld. Twee Albanese restaurants zijn het doelwit van aanslagen, zoals ze de afgelopen maanden al vaak zijn voorgekomen. Een gemaskerde man gooit een handgranaat in restaurant 'Koha'. Bij de explosie raken twee bezoekers gewond. Een uur later stapt een man met een machinegeweer restaurant 'Hani' binnen en begint te schieten. Een vrouw wordt gedood, de eigenaar van het restaurant raakt gewond. Ook de allerlaatste restaurants van Pristina die 's avonds nog open durfden te blijven, gaan vervolgens op slot.

De rest van de avond waagt niemand zich meer op straat. De angst heeft nu ook Pristina zijn avondklok gegeven.

Meer over