Interview

'De Bijlmer was best focked up, met junkies in de lift'

Welke rol speelt afkomst in een leven in Nederland? Robert Vuijsje onderzoekt het in een reeks interviews. Rapper Hef (27): 'We hadden allemaal een minderwaardigheidscomplex.'

Robert Vuijsje
null Beeld Robin de Puy
Beeld Robin de Puy

We praten over school. Ik vertel dat ik op een school zat waar kinderen werden voorbereid op het vwo en daarna de universiteit.

Hij zegt: 'In de hood hadden we allemaal een minderwaardigheidscomplex. Echt iedereen had dat. Je doet niet mee op school, omdat je weet dat het toch niet lukt - je wordt geen dokter of advocaat, dat gaat niet gebeuren. Ik kan me niet herinneren dat ik ooit huiswerk heb gemaakt of heb opgelet tijdens de les. Naar school ging je om te chillen, niet om te leren.

'Ik ben ook nooit mee geweest op schoolreisjes. Daar was geen geld voor. Ik weet nog dat mijn moeder één keer had betaald, 25 euro. De nacht ervoor kon ik niet slapen, eindelijk zou ik meegaan. De meester stond bij de deur van de bus, gaf me die 25 euro terug en zei dat ik niet mee mocht. Nu weet ik dat hij gelijk had. Ik was te extreem, leidde de andere kinderen te veel af, ik verdiende het om niet mee te gaan.

Tot groep 8 woonde Hef in Schiedam en Amsterdam. 'De Bijlmer was toen best focked up, met junkies in de lift. Geen goede omgeving voor een kind. Veel donkere mensen ook, het was net Klein Afrika. De goede dingen daarvan waren: ze keken je niet raar aan als je geen schoolmelk had. Alleen de kinderen met rijke ouders hadden schoolmelk.

'We verhuisden terug naar Schiedam, daar kwam ik terecht in een Turkse community, het was moeilijk voor me. Ik was al de enige neger op die school. En dan had ik ook nog geen schoolmelk. Toen begonnen we die schoolmelk te stelen. Ik verkocht ook donuts op school. Mijn vader werkte in een bakkerij, hij kwam 's nachts thuis. Als ik wakker werd, lagen de donuts er, die nam ik mee naar school.

'Tot drie jaar geleden woonde mijn vader altijd bij ons, mijn ouders zijn dertig jaar samen geweest. Tot mijn moeder hem zat werd. Toen heb ik hem netjes uit huis moeten zetten, ik ben de oudste zoon. Ik heb met hem gesproken, dat was wel emotioneel. Nu zijn we weer cool, hij woont op Curaçao.'

Hef Bundy

Hef, ook wel Hef Bundy genaamd, werd geboren als Julliard Frans (Nederland, 1987). In 2013 won hij de State Awards voor Beste Artiest en Beste Album met de cd Papierwerk. Hij verrijkte de Nederlandse taal met woorden als feunen. 'Dat is Antilliaans. Het betekent zoiets als chillen. Maar dat woord is oud, dat gebruikt mijn moeder ook. Dan vind ik het niet meer tof of zo.' Zijn grootste hits zijn Gone (3,1 miljoen keer bekeken op YouTube) en Kluis (1,3 miljoen hits).

null Beeld Robin de Puy
Beeld Robin de Puy

Voel je je een Amsterdammer of een Rotterdammer?

'Een Rotterdammer, man. Hier ben ik opgegroeid. Een chickie gezoend, voor het eerst seks gehad. Dat noem ik opgroeien. Na Schiedam verhuisden we naar Hoogvliet. Daar woon ik. In Hoogvliet weet ik op straat wat alles is. Als een auto voorbijrijdt, kan ik aan die wagen zien, of aan een van de mensen die erin zitten, wat er aan de hand is. Of het dealers zijn of junkies of dieven.

'In Amsterdam weet ik al die dingen niet, daar voel ik me naakt. Rotterdammers hebben schijt, het is rauwer en stoerder. In Amsterdam heb je mooiboys die met hun kleren bezig zijn. De boys die het goed doen op tv. Een paar jaar geleden kreeg een broer van me een huis op IJburg, ik ging daar ook wonen. Eerst leek het tof, een fokking groot huis van drie verdiepingen. We hadden een grote tv, het was gewoon hard. Maar ik kreeg te veel heimwee naar Hoogvliet. Dit is Klein Curaçao, iedereen praat hier Antilliaans, zelfs de Marokkanen.'

Hoe begon het rappen?

'Ik wilde voetballer worden, ik werd ook wel gescout. Tot we een keer de stad in gingen, dat mocht niet van mijn ouders. Ze werden gebeld uit de stad, door de eigenaar van een café, dat ik op zijn terras een reclamebord stond om te buigen. De politie bracht me thuis, ze noemden het vandalisme. Ik denk dat mijn ouders in die tijd zaten te wachten op een reden om me voor straf van voetbal af te halen. Zodat ze iedere maand het geld van de contributie konden uitsparen.

'We zaten een keer muziek te luisteren met Adje, een halfbroer van me. Naar THC, een rapgroep uit Amsterdam. Adje zei: dat ben ik. Eerst geloofde ik het niet, daarna hoorde ik dat hij het was. Adje zei: dat gaan wij ook doen, rappen. Ik had er nooit over nagedacht, ik wist niet eens waar ik moest beginnen. Hoe moet je opnemen, teksten schrijven, hoe werkt dat allemaal? Adje legde me alles uit, hij gaf me huiswerk mee. Muziek waarnaar ik moest luisteren. Wat valt je op? Hoe hebben ze dat gedaan?

'Adje kwam vast te zitten. Ik had het vaker gezien, maar deze keer kwam het echt dichtbij. Het was zo'n moment dat je denkt: ga ik verder met dit of met dat? Ga ik weer scooters stelen en andere shit doen? Vanuit Hoogvliet gingen we altijd naar Spijkenisse om chickies te regelen en scooters te jatten. Dat was waar de rijke mensen toen woonden, nu is het daar ook een zooitje. Of ga ik door met muziek, met iets positiefs? Dat was de keuze. Je wordt pas gemotiveerd als je voelt dat iets lukt. Ik geef nu lezingen in gevangenissen, dat vertel ik die boys: zoek iets dat je goed kunt. Voor mij was het muziek, ik ben God dankbaar dat ik dat gevoel niet kreeg bij mensen van hun scooter af trappen. Je begint muziek te maken en dan zie je hoe het verandert. De eerste keer dat je geld krijgt voor een optreden. Je gaat van 200 naar 300 naar 1.000 euro per keer. Je staat op Lowlands, komt op tv bij Raymann en Jandino, de eerste keer dat je op nummer 1 staat bij iTunes. En dan krijg je opeens 2.000 euro voor een show.'

Ten slotte. Waarom draag je altijd slippers?

'Het moeten van die gestreepte zijn, van Adidas. Ik doe het wel bewust, om te zien wat mijn bereik is, en mijn invloed. Niet iedereen kan Gucci betalen. Als ik iemand op straat zie lopen, of op een andere plek waar je normaal geen slippers aan hebt, dan weet ik: die heeft Hef gecheckt. Mijn nieuwe manager kan het goed verwoorden. Hij noemt het culturele relevantie. Aan dat woord zou ik nooit hebben gedacht.'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) gaat voor V in gesprek met bekende en minder bekende Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt nog met tv-presentatrice Zarayda Groenhart en voetbaltrainer Henk ten Cate.

Nederlands
'Dat voel ik me altijd. Het is ook de taal waarmee ik me goed kan verwoorden.'

Antilliaans
'Bij het Zomercarnaval. Antilliaanse muziek, eten, alles is in onze taal.'

Eten
'Ossenhaas van Hung Kee, dat is een Chinees in Rotterdam die superlaat open is. Ik ben verslaafd aan die ossenhaas.'

Muziek
'In de auto luister ik alle zenders, soms zelfs naar 100% NL.'

Zwarte Piet
'Een grote groep mensen wordt erdoor gekwetst, ik vind het niet meer dan normaal dat daarmee rekening wordt gehouden.'

Meer over