De betwiste bedoelingen van een eenzaam robotje

De film Wall E heeft geen ecologische boodschap, critici zien er juist een groen thema in...

Van onze medewerkster Floortje Smit

amsterdam Hij rolt met je mee, op zijn te grote rupsbanden. Zijn ogen lichten op en knipperen. Hij draait zijn hoofd naar het geluid. Wat kan hij eigenlijk niet? Geen twijfel: de Ultimate Wall E Remote-Control Robot is het pièce de résistance in een enorme stroom merchandise die ook in Nederland met de release van de nieuwe Disney/Pixar-film Wall E gepaard gaat.

Ster van de speelgoedhausse is het robotje ‘Waste Allocation Load Lifter Earth-Class’, ofwel Wall E, dat in zijn eentje de aarde schoonmaakt nadat de mens slechts een postapocalyptische berg plastic en andere rommel heeft achtergelaten. Een mooi, maar ook een deprimerend beeld.

An Inconvenient Cartoon dus, stelde een journalist van de New York Times in een interview met Andrew Stanton, maar de scenarist en regisseur wil daar niets van weten: dat het milieuthema mooi inspeelt op de tijdgeest is toeval, zegt hij. Het idee ontstond al in 1994. Stanton wilde gewoon een liefdesverhaal maken met een eenzaam robotje in de hoofdrol. Eentje die vuil ruimt, want daarmee krijgt hij een lage status én het is lekker visueel, vuilnis. Ja, en als je dan gaat bedenken waarom er geen mens meer leeft op aarde, leek dit hem de meest logische reden. ‘Ik heb geen politieke drijfveren en het laatste wat ik wil, is een ecologische boodschap prediken’, is zijn mantra in diverse interviews.

Dat zien de laaiend enthousiaste recensenten van onder andere The New York Times en Washington Post anders. En dat levert een rare paradox op.

Dat sommige conservatieve websites (National Review Online) er ‘linkse propaganda’ over de verdorvenheid van de mens in zien, waar een ‘Malthusiaanse dreiging’ vanuit gaat, soit. Maar het is vooral de merchandise die daardoor bij rechts georiënteerde critici én bij milieuvrienden in het verkeerde keelgat schiet. Zo schrijft Devin Faraci van CHUD.com dat de ecologische of politieke boodschap zeer welkom is in kinderfilms maar ‘het probleem is dat deze boodschappen – of het nu opzet is of niet – onderuit worden gehaald door een cynische marketingcampagne die waarschijnlijk een grotere impact heeft op kinderen dan de film zelf. En ons een stukje dichterbij de vernietiging brengt die in de film wordt getoond.’

Uit de kritiek spreekt een vermoeden van een botsing tussen de idealen van Pixar en de marketing van Disney, aldus The Observer, hoewel geen van de partijen dat zal erkennen. Drammerig is de boodschap in ieder geval niet, vindt journalist David Smith. ‘Kijkers kunnen zelf beslissen of ze de groene boodschap in Wall-E willen zien of niet. Of ze zoveel keuze hebben in het geval van de piepende speeltjes, dat is nog maar de vraag.’

Merchandising werkt alleen als kinderen een gevoel bij een poppetje hebben, aldus Disney’s publicity supervisor Marike Sterk. Kortom: de film blijft het belangrijkste. Bovendien, zo zegt ze, is de milieuboodschap iets wat vooral journalisten benadrukken. Overigens stelt Disney strenge eisen aan producenten die ‘iets’ willen met Wall E of andere karakters – geen Wall E’s bij HappyMeals; geen robots in elkaar gezet door kinderhandjes.

En, ter verdediging van het ultieme hebbeding dat er ook allemaal niets aan kan doen: er moeten misschien zeven batterijen in de Ultimate Wall E Remote-Control Robot, maar vier oplaadbare batterijen en een oplader zijn bij de prijs van 249 dollar inbegrepen.

Meer over