De beste foto's zijn snel klaar

Andy Warhol schoot duizenden polaroids van de mensen die hij tegenkwam, en vulde er een paar boeken mee. Het procédé van de direct-klaar-foto pastte perfect bij de uitvinder van de fifteen minutes of fame; hij kon natuurlijk niet wachten tot een filmpje ontwikkeld en afgedrukt was....

De Nederlandse portret- en reclamefotograaf Jasper Zwartjes heeft andere bedoelingen bij zijn boek vol direct-klaar-foto's. Zwartjes is getroffen door de schoonheid van zijn restmateriaal: polaroids die meestal met geen andere reden genomen zijn dan dat hij even moest testen of het licht goed stond opgesteld en of de compositie hem beviel. Na de polaroid ging er bij Zwartjes gewoon een 'echte' film in de camera.

Zwartjes maakt foto's die sterk, stoer, hip en glossy zijn, en die het heel goed doen in bladen als Quote, Elle en Wallpaper. De meerwaarde van zijn verzamelde testfoto's is dat die polaroids net een fractie afwijken van de perfect geregisseerde foto's die uiteindelijk door de opdrachtgevers worden uitgekozen. De polaroids zijn levendiger, ook omdat de geportretteerde nog niet in de plooi staat. Misschien is Zwartjes' boek in wezen wel een stil protest tegen de gemiddelde opdrachtgever: lieten ze hem maar gewoon een paar polaroids schieten, dan komt het ook prima in orde met die foto.

Maar het oversized boek vol polaroids is voor Zwartjes natuurlijk ook een truc om geen 'concept' of 'thema' voor een boek te hoeven verzinnen. Hij had z'n boek ook 'Tien jaar werken in opdracht' kunnen noemen, maar dat klinkt zo braaf, en braaf komt niet echt voor in het woordenboek van Zwartjes.

Meer over