'De agressie mag ophouden'

Tareq Aziz, minister van Buitenlandse Zaken tijdens de Golfoorlog en nu vice-premier van Irak, wordt verrassend slecht bewaakt. Naast het aftandse hek voor zijn kantoor bij de Iraakse ministerraad, staat slechts een handvol lichtbewapende soldaten in een slecht verlicht hokje....

Na toelating tot het kafkaëske gebouw van de Iraakse ministerraad, volgt een korte wandeling langs muren met afgebladderde verf en de onvermijdelijke posters van de Leider. Mannen in legertenue kijken naar een voetbalwedstrijd op tv. Ondanks terugkerende berichten van de buitenlandse Iraakse oppositie en het Pentagon dat 'de druk op Saddam toeneemt', lijkt het ministerie niet bang voor aanslagen of onlusten.

En dan is daar Tareq Aziz, vriendelijk lachend, strak in het pak en met karakteristieke sigaar. Het acceptabele gezicht van het Iraakse regime.

- Sinds het vertrek in december van de wapeninspecteurs van Unscom en de daarop volgende bombardementen, is het tamelijk stil rond Irak. De VS eisen terugkeer van Unscom, Irak weigert dit, de sancties duren voort.

'Ons standpunt is al heel lang: genoeg is genoeg, de tijd is gekomen om de sancties op te heffen. En de agressie mag ophouden, want die gaat nog steeds door in de no-fly-zones in het noorden en zuiden (opgezet door de Verenigde Staten en Groot-Brittannië ter bescherming van de Koerden en de Shi'iten, na hun mislukte opstand kort na de Golfoorlog/ JL). Die zones zijn eenzijdig uitgeroepen door de VS, ze zijn illegaal en moeten worden ingetrokken. De Veiligheidsraad heeft echter tot nu toe niets ondernomen om aan onze eisen te voldoen. Er is geen contact tussen ons en de VN, enkel een paar bezoeken van de speciale gezant Parakash Shah. Maar dat was in de marge.'

- Onder welke voorwaarden zou Irak bereid zijn de wapeninspecteurs weer toe te laten?

'Als je kijkt naar de VN-resolutie 687 op grond waarvan de sancties zijn ingesteld, dan zie je dat die zeer hard waren, harder dan ooit in de geschiedenis. Paragraaf acht tot en met dertien gingen over de eisen aan Irak voor ontwapening. Daaraan hebben wij voldaan, maar hoe zit het met paragraaf veertien? Die spreekt over de noodzaak om het Midden-Oosten vrij te maken van massavernietigingswapens. Aan deze paragraaf is nog nooit een minuut besteed. Terwijl hij bindend is.

Wij geloven dat nu de tijd is gekomen om opnieuw naar deze paragraaf te kijken. Binnen paragraaf veertien is Irak bereid om in overeenstemming met het internationaal recht regelingen te treffen, bijvoorbeeld op nucleair gebied. Alle nucleaire faciliteiten in Irak zijn vernietigd of onschadelijk gemaakt, maar hoe zit het met Israël en andere landen in deze regio, die werken aan dergelijke wapens? Waarom staat Irak onder zulke keiharde controle terwijl paragraaf veertien nooit is uitgevoerd? Dit is meten met twee maten. Als men controle wil op Irak, dan moet die plaatsvinden in het kader van paragraaf veertien.'

- U wilt met Israël onderhandelen over ontwapening?

'Dit is een kwestie die moet worden geïnitieerd door de Veiligheidsraad. Irak zal reageren op hun voorstellen.'

- Is er kans op verzoening met de buurlanden?

'Ik heb al eerder het voorstel gedaan om voor een Arabisch satelliet tv-station een verzoening tot stand te brengen tussen de hoofdrolspelers in de kwestie Koeweit: mijzelf, de Koeweitse sheik Sabbah, Faisal van Saudi-Arabië en de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken... live op televisie, door alle Arabieren te volgen. Maar op dat voorstel is niet gereageerd.'

- Er is in het Westen veel te doen over de mogelijke komst van de paus naar de geboorteplaats van Abraham in Ur in Zuid-Irak. U bent zelf Chaldeens-katholiek. Wat hoopt u dat het effect zal zijn van een pauselijk bezoek?

'Er zitten twee aspecten aan de komst van de paus. De paus is een staatshoofd, en moet dus volgens het protocol worden ontvangen. In religieus opzicht achten wij het van belang dat Irak de kans krijgt de islamitische visie op Abraham naar voren te brengen. Vanuit joodse hoek wordt vaak geprobeerd hun interpretatie op te dringen. Dat is kwalijk.

Uiteraard hopen we dat een pauselijk bezoek de aandacht van de wereld vestigt op de ellende in Irak als gevolg van de sancties. Maar het is geen politiek bezoek.'

Meer over