DDR-superspion Wolf veroordeeld tot 2 jaar

Markus Wolf, chef van de buitenlandse spionagedienst van de DDR, is dinsdag in Düsseldorf veroordeeld tot twee jaar voorwaardelijk. De rechtbank acht hem schuldig aan ontvoering in vier gevallen....

Van onze correspondent

Willem Beusekamp

BONN

Ofschoon hij niet de gevangenis in moet en nu definitief een vrij man is, toonde de gepensioneerde superspion (74) zich teleurgesteld over het vonnis. Het proces was volgens hem fair, maar 'politiek gemotiveerd'. Wolfs verdediging had vrijspraak verlangd. Wolf moet tevens 50 duizend mark aan een vakantieverblijf voor kinderen betalen.

Donderdag wil Wolf uitgebreid ingaan op het vonnis als hij in Berlijn zijn lang verwachte memoires presenteert. Gisteren zei hij: 'De geschiedenis van de Koude Ooorlog kan niet eenzijdig worden beoordeeld door de West-Duitse justitie. Dat dit wel gebeurt, is een historische fout.'

Direct na de Duitse vereniging in oktober 1990 vluchtten Wolf en echtgenote naar Oostenrijk en Moskou. Omdat zijn collega's van de KGB als gevolg van de politieke onrust in de Sovjet-Unie niets meer voor hem konden doen, meldde hij zichzelf bij de Duitse justitie. Tien dagen zat hij vast in een cel in Karlsruhe.

Het proces wegens landverraad liep uit op een grote blamage voor de Duitse justitie. In 1993 kreeg Wolf zes jaar onvoorwaardelijk, maar het vonnis moest rechtsongeldig worden verklaard nadat het Constitutionele Hof had vastgesteld dat een Oost-Duitser moeilijk van landverraad kon worden beschuldigd als hij voor zijn eigen land had gespioneerd. Alle Oost-Duitse spionnen kregen gratie, in tegenstelling tot West-Duitse die voor de DDR hadden gewerkt.

Twee West-Duitse supermollen van Wolf, Klaus Kuron van de binnenlandse veiligheidsdienst en NAVO-spion 'Topaz', zitten langdurige gevangenisstraffen uit. Gaby Gast, de West-Duitse medewerkster van Wolf die geheime analyses ten behoeve van bondskanselier Kohl tevens naar Oost-Berlijn stuurde, bevindt zich eveneens in de gevangenis, waar zij regelmatig door Wolf wordt bezocht.

Wolf was langdurig de Oost-Duitse tegenvoeter van Klaus Kinkel, de huidige minister van Buitenlandse Zaken. Kinkel leidde ooit de Bundesnachrichtendienst (BND) en moest in het eerste strafproces tegen Wolf getuigen.

Begin dit jaar werd Wolf opnieuw ter verantwoording geroepen. Hem werden enkele ontvoeringsgevallen en het toebrengen van lichamelijk letsel ten laste gelegd, daterend uit de jaren vijftig en begin zestig, de hoogtijdagen van de Koude Oorlog. Voorzitter Ina Obst-Oellers van de zevende strafsenaat (speciaal opgericht in 1974 voor de berechting van Günter Guillaume, Wolfs man naast kanselier Willy Brandt) heeft zich gericht naar Oost-Duits strafrecht, dat ontvoering eveneens strafbaar stelde.

Het zwaarste wordt Wolf de ontvoering, in 1962, aangerekend van een gevlucht Stasi-echtpaar. De chef van de Hauptverwaltung Aufklärung van het DDR-ministerie van Staatsveiligheid gaf opdracht het echtpaar vanuit West-Duitsland terug te halen naar de DDR. Het paar werd naar Oostenrijk gelokt en met geweld via Praag teruggebracht naar de DDR, waar ze langdurig in de gevangenis verdwenen.

Meer over