Bellen metAnna van Es, correspondent in Beiroet

‘Dat het ammoniumnitraat daar lag, was publiekelijk bekend’

Volkskrant-correspondent Ana van Es keerde vanochtend terug naar haar huis in apocalyptisch Beiroet. ‘Je kunt deze gang van zaken gerust zien als een symbool voor alle politieke en bestuurlijke chaos in Libanon.’

Een gewonde man wacht op medische hulp.Beeld AFP

Hoe ligt de stad erbij, Ana?

‘Mijn huis staat hemelsbreed op iets meer dan een kilometer van de plaats van de explosie. Ik ben daarom vannacht bij vrienden in de bergen gaan slapen. Ik ben net terug. De stad doet apocalyptisch aan. Het leger heeft de wijk die het zwaarst is getroffen afgesloten. Alleen via sluipweggetjes kon ik terug naar mijn huis. Men is volop puin aan het ruimen. Ik begreep net dat er nog steeds slachtoffers levend uit het puin worden gehaald. Meerdere mensen die ik ken blijken gewond geraakt.’

Welk gevoel overheerst bij de bevolking?

‘Mijn eerste indruk, maar dat is slechts op basis van gesprekjes met een paar mensen, is dat er toch veel twijfel is over de officiële lezing van de overheid; dat er een loods waar ammoniumnitraat lag opgeslagen is ontploft. Mijn onderburen zeggen: het was een bom. Met zulke speculatie moeten we voorzichtig zijn. Ik heb geen bewijs gezien dat het officiële verhaal niet klopt. Maar het laat zien dat dit land op drift is. Het wantrouwen tegen de overheid is heel groot.

‘De ramp komt op een gek moment. Later deze week volgt de uitspraak van het internationale tribunaal over de dodelijke bomaanslag op president Rafik Hariri. Dat is een politiek gevoelig proces. En dan zijn er ook nog hoogopgelopen spanningen tussen Hezbollah en Israël.’

Wat veel mensen zich afvragen: hoe kan het dat er zo’n enorme voorraad van zo’n explosieve stof ligt opgeslagen in een loods nabij de stad?

‘Het past bij de chaos in Libanon dat daar zo’n lading kan liggen. Dit is een slecht georganiseerd en corrupt land. Het bestuur is incompetent. Ook de VN zegt dat politieke hervormingen in Libanon nodig zijn. Dat het ammoniumnitraat daar lag, was publiekelijk bekend. Er is een rechtszaak over gevoerd, het is in het nieuws geweest.

‘In 2013 kreeg het schip, waar deze lading hoogstwaarschijnlijk van afkomstig is, onderweg van Georgië naar Mozambique motorproblemen nabij de haven van Beiroet. De bemanning heeft toen niet, zoals gebruikelijk is, gewacht tot de problemen verholpen waren, maar is naar huis gevlogen. Het schip bleef achter. Vervolgens heeft een met de kennis van nu minder slim figuur bedacht dat het spul in de loods aan wal moest worden opgeslagen. Dit is geen land waar ze veel op hebben met officiële voorschriften. Je kunt deze gang van zaken gerust zien als symbool voor alle politieke en bestuurlijke chaos in dit land.’

Andere landen bieden Libanon hulp aan. Is dat nodig?

‘Absoluut. Libanon kan een ramp als deze zelf nooit handelen. Het land is failliet, de haven die nu in puin ligt is cruciaal voor de import, waar het land bijna volledig van afhankelijk is. Die haven is de levenslijn van de bevolking. Daarom is er internationale noodhulp nodig.

‘Nederland heeft gisteravond al aangekondigd een gespecialiseerd reddingsteam te sturen. Dat moet gaan opereren in samenwerking met Rode Kruis. Dat is hard nodig, want men is nu vooral nog druk met het zoeken naar slachtoffers. De verwachting is dat het officiële dodental nog verder gaat oplopen.

‘Vanmorgen reed ik terug naar huis. Mijn auto is zwaar beschadigd, de achterruit ligt eruit. Op de weg reden veel mensen die net als ik hun huis waren ontvlucht. Door de open raampjes van hun beschadigde auto’s wenste iedereen elkaar hamdellah al salameh: gelukkig thuis. Dat ontroerde me.’

Explosie in Beiroet

De Libanese hoofdstad Beiroet is getroffen door een enorme explosie in het havengebied. Er zijn minstens 100 doden en 4.000 gewonden. Verslaggever Ana van Es zat midden in de chaos. Een ooggetuigenverslag.

2.750 ton ammoniumnitraat die lag opgeslagen in een loods in de haven zou de oorzaak zijn van de explosie in Beiroet. Wat is er bekend over de gevaren van dit bestanddeel van kunstmest?

Meer over