AnalyseScholen

Dát de scholen gaan sluiten staat vast. De vraag is wanneer

Te sluiten of niet te sluiten, dat is de vraag. Afgaand op de nuchtere cijfers, zou het sluiten van scholen weleens meer kwaad dan goed kunnen doen. Maar veel kenners morren. ‘Je hebt niet zoveel kansen.’

Een basisschool in het Brabantse Geldrop houdt de scholen gesloten.Beeld ANP

Natuurlijk gaan de scholen dicht. Nog een paar dagen, een week misschien, en ook premier Rutte zwicht voor de oplopende ziektecijfers en de toenemende druk van de scholen zelf. Er komen noodoplossingen voor de opvang van kinderen, een regeling voor ouders die werken in de zorg misschien. Maar dát de scholen dicht gaan, staat eigenlijk buiten kijf.

Dat is in elk geval het geluid dat te beluisteren valt bij veel epidemiologen, virologen en andere experts. Best begrijpelijk natuurlijk dat Rutte de scholen wil openhouden om werkende ouders te ontzien, erkent iedereen. Maar vol te houden is die koers niet.

Beslissing

‘We hielden er rekening mee dat men deze week de beslissing al zou nemen’, zegt hoogleraar infectieziekten Eric van Gorp (Erasmus MC). ‘We zitten tegen een schoolsluiting aan. En de kans bestaat dat we die maatregel als de epidemie voortgaat ook moeten nemen.’

Geen wonder. Terwijl het kabinet en zijn belangrijkste adviseur het RIVM het hoofd koel willen houden, loopt de temperatuur in het land op. ‘Buiten Brabant ziet men de urgentie onvoldoende’, vindt arts-microbioloog Bram Diederen van het Bravis Ziekenhuis in Roosendaal. ‘Wij zien in wat voor toestand de patiënten op de intensive care liggen. We zijn in Breda van nul naar tien covid-19-patiënten op de ic gegaan in een week. Dan wil je iedereen wakker schudden: doe wat!’

Kom dan eens met een ‘ik volg de adviezen van deskundigen’, zoals Rutte donderdagavond haast verontschuldigend verklaarde tegen een briesende oppositie, die hem nog net niet uitmaakte voor moordenaar. ‘Ik ken dit soort besluitvorming bij regeringen wel’, signaleert infectieziekten-epidemioloog Amrish Baidjoe, die onder meer werkte bij crisissen in Bangladesh en Afrika. ‘Vandaag doen we het een, morgen het ander, stapje voor stapje. Maar door telkens weer losse nieuwe maatregelen te nemen, riskeer je meer verwarring te scheppen en raak je het vertrouwen kwijt.’

Rekenmeesters

Op papier zal het dichthouden van de scholen voor de verspreiding van het virus niet veel uitmaken, becijferen de rekenmeesters echter. ‘Er wordt in dit soort gevallen gauw teruggegrepen op de draaiboeken voor een grieppandemie’, vertelt Jacco Wallinga, uitbraakmodelleur van het RIVM. ‘Bij griep zijn kinderen de motor achter de epidemie, dus sluit je de scholen. Maar bij deze ziekte ligt dat anders.’

Bij covid-19 raken kinderen weliswaar besmet, besmettelijk voor anderen worden ze nauwelijks. ‘Uit onderzoek in China weten we dat kinderen slechts milde klachten krijgen. En dat er vaker besmetting plaatsvindt van ouder op kind, dan andersom’, zegt hoogleraar virologie Marion Koopmans (Erasmus MC). Wallinga wijst erop dat men in Hongkong de scholen ook sloot om nog een andere reden: ‘Dat je zo niet alleen de kinderen thuishoudt, maar ook de ouders.’

In een land als Nederland, met al zijn werkende ouders, zou dat weleens anders kunnen lopen, waarschuwt Koopmans. ‘Als de kinderen naar opa en oma gaan, of als opa en oma moeten komen oppassen, is dat weer risicoverhogend. Dat is best een bezwaar.’

Maar blijf eens kalm en rationeel, terwijl Magere Hein steeds dichterbij komt met zijn zeis. Onder artsen circuleert een brief waarin een Chinese toparts zich, in rode letters, opwindt dat er in Europa en Japan nog zoveel ‘discussie en gekibbel’ is over te nemen maatregelen. Hij zegt het met uitroeptekens: ‘Er is geen tijd voor discussie!! Er is geen tijd voor gepraat over voorbereidingen!!! Het is tijd voor actie!!!!’

Angst voor plagen

Ook Baidjoe, die veel samenwerkt met de WHO, hoort het achter de schermen. ‘Het lijkt wel of Europa te lang geen crisis heeft gekend’, vat hij het samen. ‘Kijk goed naar Italië of Zuid-Korea: we begeven ons in onbekend gebied. Je krijgt niet veel kansen om het tij te keren.’

Zo zijn we weer terug in onzalige oude tijden, waarin de angst voor plagen hele volksstammen op hol bracht. Of schoolsluiting nou wetenschappelijk bewezen is of niet, het gemoed wil ook wat.

‘Drie weken geleden was het draagvlak voor een schoolsluiting nog niet groot genoeg’, signaleert Van Gorp. ‘Nu is dat omgekeerd. De maatschappij houdt er eigenlijk al rekening mee: wanneer komt het nou? En als de getallen ons inhalen, wordt die druk groter. Dat kan de komende dagen al gebeuren.’

Meer over