Dat aliens de dader zijn, is hoogst onzeker

De Cubaanse leider Fidel Castro, de Russen, de maffia, de olie-industrie. Al vijftig jaar lang wordt de moord op Kennedy 'opgelost'.

Opereerde Lee Harvey Oswald op eigen houtje of maakte de moordenaar van president Kennedy deel uit van een complot? En was hij wel de moordenaar? Die vragen zingen 50 jaar na de moord op JFK nog steeds rond, ook al concludeerde een onderzoekscommissie onder leiding van de toenmalige opperrechter Earl Warren in 1964 dat Oswald de aanslag alleen had gepleegd.


In duizenden boeken is de moord al 'opgelost', tientallen daders zijn genoemd, sommige auteurs werden voor de rechter gesleept wegens laster, maar nog steeds verschijnen er boeken met nieuwe 'bewijzen' en theorieën.


Tegenwoordig wordt iedere beweging van de Amerikaanse president door tal van televisieploegen vastgelegd, maar bij de moord op Kennedy moeten we het doen met de 26 seconden durende opname door Abraham Zapruder, die op die dag zijn nieuwe 8mm-filmcamera uitprobeerde. Je kunt duidelijk zien dat Kennedy geraakt wordt, maar verder leidt iedereen iets anders af uit de schokkerige beelden. Echte samenzweringsliefhebbers zijn er bovendien van overtuigd dat er ook met de beelden van Zapruder is geknoeid.


De achterdocht werd uiteraard gevoed doordat Oswald twee dagen na de moord op Kennedy in een politiebureau werd doodgeschoten door Jack Ruby, een nachtclubeigenaar met contacten met maffiafiguren. Dat moest wel op een complot wijzen: kennelijk wilde Ruby, Oswald het zwijgen opleggen. Harde bewijzen ontbreken echter. Bovendien, kennissen omschreven Ruby als een labiele figuur die compleet van zijn stuk was door de moord op JFK.


Toch blijft nog steeds 61 procent van de Amerikanen ervan overtuigd dat er sprake was van een complot. De belangrijkste argumenten op een rij:


1 Oswald kan nooit in 4,8 tot 5,6 seconden vanuit de Texas School Book Depository drie schoten hebben afgevuurd, waarvan de laatste twee Kennedy troffen. De Warren Commissie wees erop dat Oswald bij de Marines had gezeten, maar volgens anderen was hij geen scherpschutter.


2 Er moeten wel twee schutters geweest zijn. Hoe kan het anders dat gouverneur John Connally, die op de voorbank zat, ook werd getroffen? Volgens de Warren Commissie trof de kogel Connally nadat hij zich door de hals van Kennedy had geboord.


3 Op de Zapruder-beelden is te zien hoe Kennedy's hoofd, als hij voor de tweede keer geraakt wordt, eerst even naar voren knikt en dan naar achteren slaat. Een bewijs dat hij vrijwel tegelijkertijd van voren werd getroffen door een kogel van een andere schutter? Hoeft niet, zeggen sommige specialisten: het kan ook een reactie zijn van een zenuw die werd geraakt.


4 Sommige getuigen zeiden dat ze een schot hadden gehoord bij de plaats die bekend is komen te staan als grassy knoll, een heuveltje aan de noordwestelijke kant van Dealey Plaza. Daar zou een tweede schutter zich hebben verstopt achter een schutting. Op een foto zouden de contouren te zien zijn van een man, maar of het echt een man is, blijft onduidelijk.


Er zijn nog honderden andere 'verdachte' zaken die volgens de aanhangers van complottheorieën op een samenzwering wijzen. Zo zou er geknoeid zijn met het lichaam van Kennedy, voordat het in Bethesda aankwam voor de lijkschouwing. Sommigen geloven ook dat de agent J.D. Tippit die door Oswald werd dood- geschoten, toen hij hem drie kwartier na de moord op Kennedy probeerde aan te houden, ook in het complot zat. Volgens hen zou Tippit de 'tweede schutter' zijn geweest en had hij de opdracht Oswald te liquideren, maar deze was hem voor.


Dat Oswald niet alleen handelde, daarover zijn de critici van het rapport van de Warren Commissie het wel eens. Maar daarna beginnen de ruzies alweer: wie zat er achter de samenzwering?


1 Oswald werkte voor Moskou. Had hij niet een tijd in de Sovjet-Unie gewoond, voordat hij terugkeerde naar de Verenigde Staten? Alles wijst er echter op dat de Sovjetautoriteiten hem zelf niet vertrouwden. Zij stuurden hem weg uit Moskou, naar Minsk, waar ze hem permanent afluisterden.


2 De Cubaanse leider Fidel Castro zat achter de moord. Zijn motief: de mislukte Varkensbaai-invasie op Cuba. Oswald had inderdaad contacten met Cubanen tijdens een bezoek aan Mexico-Stad, maar of zij de moord bestelden, kan niet worden bewezen.


3 Kennedy werd het slachtoffer van Cubaanse ballingen die vonden dat hij hen in de steek had gelaten bij de rampzalig verlopen Varkensbaai-operatie.


4 De Texaanse olie-industrie wilde hem uit de weg ruimen, omdat hij hun belastingvoordelen wilde afschaffen.


5 De CIA en de legertop wilde van Kennedy af omdat hij aanstuurde op een dooi in de relaties met Moskou en de Amerikaanse adviseurs uit Vietnam wilde weghalen.


6 De maffia liet Kennedy ombrengen uit wraak voor de jacht die diens broer Robert als minister van Justitie op de maffia maakte.


7 Kennedy's opvolger Lyndon B. Johnson, omdat JFK van plan zou zijn geweest hem aan de kant te zetten als vicepresident.


8 Kennedy zou zijn vermoord, omdat hij op het punt stond te onthullen dat zijn regering had verzwegen dat er contacten met buitenaardse wezens waren geweest.


Geen wonder dat we er na vijftig jaar nog niet uit zijn.

Meer over