Dance is ook een stukje mentaliteit'

Op zijn 25ste werd Duncan Stutterheim miljonair. Zijn ID & T groeide uit tot een imperium dat de helft van de Nederlandse dance-markt in handen heeft....

door Maud Effting

Het gebeurde op 1 september 2000.

' s Nachts om half vijf ging de telefoon. De vriendin van zijn broer.

Schreeuwend dat hij dood was.

'Huh, doei, dacht ik. Tien seconden later belde ik mijn vader in Engeland. Ik heb er elf minuten over gedaan om van het centrum van Amsterdam naar het AMC te rijden. Kreeg later nog een bon thuis omdat ik niet betaald had bij het tanken. En daar lag hij. Ik dacht dat hij nog leefde, maar hij werd aan de beademing gehouden. Zijn nek was gebroken.

'Hij had te hard gereden. Met 150 kilometer per uur is hij uit de bocht gevlogen bij de RAI. De klap tegen de boom heeft zijn nek verdraaid. De rest van zijn lichaam had niets. We hebben afscheid genomen en vervolgens is de stekker eruit getrokken. Veel te snel, achteraf. Mijn vader heeft hem niet eens meer levend kunnen zien.'

Het is nu drie jaar geleden dat Miles, het jongere broertje van dancetycoon Duncan Stutterheim, op 24-jarige leeftijd overleed door het ongeluk met de Porsche. Stutterheim denkt elke dag even aan hem. Draagt zijn armband, heeft zijn foto in een medaillon. In zijn kamer staat een beeld van het hoofd van zijn broer.

Stutterheim (31) is al weer een tijd terug als directeur van het dance-bedrijf dat hij meer dan tien jaar geleden samen met twee vrienden opzette: ID & T. Broer Miles heeft altijd voor hem gewerkt. Na zijn dood stopte Duncan een jaar met werken. 'Hij was mijn vriend, mijn broer, mijn zakenpartner, alles. Ik had nergens meer zin in. Dacht niks, wilde niks. Een dag erna heb ik opgebeld: ik kom niet meer. Ik heb iemand gevraagd het over te nemen en ben gaan reizen.'

Hij ligt op de lounge-bank van het terras in zijn royale grachtenpand in Amsterdam. Blote voeten, jeans, energiedrankje op tafel. De begrafenis die hij destijds organiseerde voor zijn broer – bestempeld tot de James Dean van de housewereld – verliep in stijl. Het werd een soort feestje, met witte uitgaanskleding, muziek, en hier en daar een joint. 'Een jaar later hebben we nog een plaat voor hem gedraaid op een feest. Maar dat moet ook een keer ophouden. Het moet geen verering worden.'

Stutterheim praat snel – met Amsterdamse tongval. Hij is serieus. Behoedzaam. Maar de toon is licht en joviaal. In de kamer kunst van Erwin Olaf, een meterslange bank van koeienhuid en design; hij houdt van mooie dingen.

Op zijn 25ste werd hij miljonair. ID & T, ooit begonnen met een nieuwjaarsfeest voor 250 vrienden, groeide uit tot een imperium dat met zijn festivals inmiddels de helft van de Nederlandse dance-markt in handen heeft. Het bedrijf organiseert met zijn veertig werknemers massale dance-events als Sensation, Mysteryland, InnerCity, Thunderdome en het concert van dj Tiësto in het Gelredome.

Twee weken geleden keken automobilisten op weg naar Amsterdam nog verbaasd uit hun autoraampjes naar de sinistere zwarte meute die oprukte naar Amsterdam, terwijl aan de overkant de karavaan met Kipcaravans naar het zuiden trok. Overal busjes met jongens in zwarte pakken en meisjes in zwarte jurkjes, zwarte hemdjes en zwarte bh'tjes. Het doel: Sensation Black, een nachtelijk dansfeest met bijna religieuze uitstraling voor dertigduizend man in de Arena. Met zijn allen bewegen op techno, hardhouse en hardtrance.

Ook zélf gaat Stutterheim nog bijna elke week uit. Op zijn eigen feesten altijd 'tot het licht aangaat'. 'Alle mensen die bij mij werken, zijn uitgaansdebielen. Allemaal. Dat is een eis. Ook de jurist die we in dienst hadden, hield van dance. Ik ga al uit sinds mijn 13de. Ik zat vanaf het begin in de iT. Er is geen coolhunter die mij hoeft te vertellen wat er leeft.'

Maar de dancetycoon wedt op meer paarden: zijn bedrijf omvat ook een platenlabel, strandtent Bloomingdale, eettentje Mme Jeanette, de oude VPRO-radiostudio in Amsterdam, en een maandblad waarin vrolijk reclame wordt gemaakt voor de eigen activiteiten. Zijn bescheiden droom: een eiland kopen à la Ibiza en dance-reizen organiseren.

Twee maanden geleden verwierf hij tegen alle verwachtingen in als enige nieuwkomer een FM-frequentie voor zijn station ID & T Radio; 2,5 miljoen euro betaalde hij voor 24 uur dance in de ether. Voorlopig ligt het marktaandeel nog dicht bij de nul. Het gevolg: verlies. Maar over een jaar wil hij 1 procent marktaandeel; met 1,5 procent draait hij break even. Het betekent een professionelere aanpak.

'Radio op de kabel wordt toch minder serieus genomen. Iedereen vindt je leuk. Nu verwachten mensen een topproduct. Waarschijnlijk ga ik er twaalf man opzetten. Ik kan niet alleen meer afgaan op kritiek van mensen uit mijn eigen omgeving. Ik ga de platen van tevoren testen op luisteraars.' Ook zoekt hij strategische samenwerking met andere mediapartijen.

Bestaat de dance over tien jaar nog wel? 'Ik denk dat de stroming evolueert. Wat is dance? Als ik nu constateer dat de Turkse muziek opkomt, dan staat er volgend jaar een Turkse danstent op Mysteryland. Wij kijken heel goed wat er in het uitgaansleven gebeurt. Zo groeien we mee. De Escape staat toch ook al twintig jaar vol? Dat blijft de komende tien jaar ook wel zo.'

De onwetende moet ook vooral niet denken dat dance alleen maar 'feest, feest, feest' is. 'Ik zie dance ook als een stukje mentaliteit. Ik denk niet dat er erg veel CDA-stemmers tussen zitten. Eerder D66. Of PvdA. Het zijn mensen die openstaan voor nieuwe dingen, en met hun leefstijl bezig zijn.'

Stutterheim gelooft in de belevings-economie. Op Sensation White komt 30 procent van de mensen voor de muziek, schat hij. 'De rest komt voor het totaal. Daar besteden we steeds meer aandacht aan. Op Mysteryland hebben we bijvoorbeeld een strandje nagebouwd. Kun je op het zand liggen. En er is theater. Maar niet te zwaar. Het moet vrolijk en makkelijk zijn.'

Zijn jeugd bracht hij door in Landsmeer, Amsterdam-Noord. Zijn vader is Cor Stutterheim, topman van softwarebedrijf CMG. Duncan zat aanvankelijk op het gymnasium, maar werd een drop-out en begon op zijn 18de een koeriersbedrijf. 'Mijn vader vond laatst nog wat rapporten van me. In de tweede klas had ik twee tienen en nul verzuim. In de vijfde had ik een drie, twee vieren en een verzuim van vierendertig dagen. Ik was alleen maar bezig met uitgaan. Voor huiswerk had ik geen interesse.'

Hij was een schoffie, zoals hij het zelf noemt. Hij zat een paar jaar lang bij de F-side, verkocht nep-merkkleding, was betrokken bij vechtpartijtjes, werd bijna naar een internaat gestuurd. Die tijd heeft hij achter zich, maar het wilde zit er nog in. Hij houdt van snelle sporten: kitesurfen, wakeboarden, autoracen. 'Maar ik zal niet meer zo snel met mijn snowboard in een ravijn springen. Ik ben rustiger geworden. Dat deden we wel, Miles en ik. Zochten we twee, drie meter ravijn op en hup, daar gingen we. Miles had helemaal geen angstgevoel. Ik was iets voorzichtiger. Maar hij niet. Nooit.'

Over drugs is hij uitgesproken: die kunnen het best gelegaliseerd worden. Nederland doet daar veel te overspannen over. Zelf neemt hij nu nog maar drie keer per jaar een pilletje. Met Spa Blauw. Dat ruimt zijn hoofd op.

'Ik ben pas later met drugs begonnen. Mijn vrienden blowden allemaal op hun 14de. Ik rookte mijn eerste jointje op mijn 17de. En mijn eerste pilletje nam ik op mijn 21ste. Misschien is dat mijn voorzichtige kant.'

Zijn vader leende hem ooit het geld om ID & T op te zetten. Nog spreken ze elkaar bijna dagelijks over ID & T. Krijgt hij waarschuwingen vanwege zijn wispelturigheid, zijn grilligheid. De ideeën wisselen snel bij ID & T; het verloop is er groot.

'Ik ben opgevoed met het idee dat ik een bedrijf ging beginnen. Vanaf mijn 14de wist ik dat. Het ging bij ons thuis vaak over carrières. Mijn vader is altijd in loondienst geweest. Al vrij snel zag hij dat je voor jezelf moet beginnen, als je het goed wilt doen. Maar hij durfde toen niet. Hij had een kind, een gezin, een huis.' Ook voerde hij met zijn vader en broer een soort beleggingswedstrijd. 'Waarschijnlijk deed mijn vader dat heel bewust. Je bent dan toch de hele dag met bedrijven bezig.'

ID & T overleefde meerdere crashes. In 1994 was het bedrijf op papier failliet na een mislukt feest. Maar Stutterheim vroeg uitstel van betaling aan, richtte zich op de muziekverkoop, en betaalde al zijn schuldeisers terug. Ook de teloorgang van de gabbermuziek, waarop hij zich lang concentreerde, bracht hem in de problemen. Zeker toen Arcade van de ene op de andere dag stopte met de verkoop van hun cd's. 'De hele infrastructuur van ons bedrijf donderde als een pudding in elkaar.' Stutterheim raakte in een crisis, woog 96 kilo, slikte wekelijks xtc en at alleen nog maar pizza's.

Maar hij krabbelde steeds weer overeind. Een jaar geleden ontsloeg hij nog twintig man – inclusief een aantal vrienden – omdat het bedrijf een paar keer achter elkaar verlies had gemaakt. 'Daardoor hadden we vorig jaar een kleine winst en nu ziet het er ook goed uit. Tijdens mijn afwezigheid was er een structuur ontstaan die me niet beviel. Een managementteam, dertien vergaderingen per week en stapels notulen. Ik heb het middenkader eruit gegooid maar het bedrijf draait precies zo verder. Geen euro minder omzet. Zonder notulen of vergaderingen. Ik praat met mensen aan hun bureaus.'

In het jaar dat hij weg was, las hij boeken over Tibetaanse sterfwijzen en mediteerde hij bij de Bhagwan in India. In november gaat hij weer. Een weekje. 'Ik vond zijn boeken wel grappig. Maar die verheerlijking gaat me iets te ver. Daar ben ik te nuchter voor.' Hij leeft bewust, op zijn gevoel. Waar zijn vader tachtig uur per week op de zaak was, werkt hij vier dagen per week. Ook omdat hij nu een dochtertje heeft, June.

De komende tijd gaat hij zich concentreren op ID & T Radio. Stutterheim ziet geen heil in het organiseren van nog meer evenementen. De markt zit aardig vol. 'Als ik nu op mijn feesten rondloop, voel ik me helemaal thuis. Pin me er niet op vast, maar ik verwacht niet dat ik me op mijn 42ste nog lekker voel als ik op donderdagavond in de Escape sta. Tegen de tijd dat mijn dochter over muziek begint, denk ik dat ik iets anders moet gaan doen.'

Meer over