'Dan zegt Arie: dat doen we dus niet'

De ChristenUnie weet haar recente macht nog niet te verzilveren. Vandaag congresseert de partij en kan voorman Arie Slob pronken met zijn jongste zege: het herfstakkoord.

VAN ONZE VERSLAGGEVERS ROBERT GIEBELS en JAN HOEDEMAN
ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

In de peilingen betaalt het zich nog niet uit, maar ChristenUnie-leider Arie Slob is een constante factor geworden in de Haagse machtsvorming. 'Het is een diep doorvoeld verantwoordelijkheidsbesef.'

Aan alle akkoorden tekende de ChristenUnie mee sinds de val van het vierde kabinet-Balkenende, op Rutte I na. Het ene na het andere begrotingsakkoord, de Kunduz-coalitie, het woonakkoord, enzovoort - zes in totaal. In het huidige politieke klimaat van houtje-touwtje-coalities zijn ze niet meer weg te denken. Vandaag congresseert de ChristenUnie in Ede en zal Arie Slob met zijn partijgenoten zijn laatste succes vieren: het herfstakkoord. Mede op Slobs initiatief sloot het kabinet met drie oppositiepartijen dit akkoord over de bezuinigingen van volgend jaar.

U scoort niet in de peilingen na dat herfstakkoord. Bent u niet te bescheiden?
'Dat zou zo maar kunnen. Het heeft misschien met mijn karakter te maken. Ik ben opgevoed met: je hoeft je niet kleiner te maken dan je bent, maar ook niet groter. Je zult jezelf ondergeschikt moeten maken aan het geheel. Dat heeft Nederland nu ook nodig. Daar ben ik van overtuigd. Op ons congres zal ik heus wel zeggen: 'Mensen, dit hebben wij gedaan.' Ik ben ook naar Veldzicht gegaan (de tbs-kliniek die door Slobs toedoen openbleef, red.) en dan vind ik het echt wel mooi dat daar een straat naar me is vernoemd, de Arie Sloblaan. Maar veel belangrijker vind ik dat gedetineerden en personeelsleden naar me toe stappen en zeggen: ik ben zo dankbaar.'

Zeggen partijgenoten niet: vent dat nou eens uit, claim dat succes?
'Natuurlijk en ik doe het ook wel meer dan ik ooit gedaan heb. Ik snap dat dat moet.'

Wat is uw missie in de Haagse politiek?
'Het klinkt misschien wat wollig, maar ik wil het goede leven bevorderen vanuit een christelijke motivatie. In deze tijd vind ik het absurd dat er bijna 700 duizend werkzoekenden zijn. Ik spreek ze en dat maakt me heel strijdbaar om me maximaal voor ze in te spannen. Dat drijft me.'

SP-leider Emile Roemer kan precies hetzelfde antwoord geven. Wat is het verschil tussen jullie dan?
'Op de vierkante kilometer van het Binnenhof weten wij wél resultaat te boeken. Dat is dan het verschil met Emile. Het is zijn goed recht om niet te onderhandelen, maar wij hebben dat wel gedaan.'

We hebben nu een Slob-bataljon, Slob-kliniek en Slob-kazerne. Als u het land ingaat denken mensen: daar heb je de man die iets kan openhouden.
'Ik merk wel dat mensen steeds meer hebben doorgekregen dat wij resultaat boeken. Ze schrijven ons niet meer af vanwege onze beperkte omvang. Ze weten: als de ChristenUnie ergens voor gaat, laten wij niet los voordat we ons doel hebben bereikt.'

Aan de onderhandelingstafel werd besmuikt gelachen als u over kazernes en bataljons begon.
'Je hebt de Haagse tekentafelwerkelijkheid en een werkelijkheid daarbuiten. Ik moet op het netvlies houden wat mijn doel is. Ga eens praten met de middenstanders rond de kazernes. Die zijn nu dolblij. Weet je hoeveel mensen er in dat bataljon zitten? Zevenhonderd! Dat is niet kinderachtig, dat zijn mensen met gezinnen, dus maal vier. Dat is geen klein bier. Politici kunnen er wat laatdunkend over doen, maar voor deze mensen doe ik het. Vanuit een diep doorleefd verantwoordelijkheidsbesef.'

Hoe voorkomt u dat u de wethouder Hekking van het Binnenhof wordt? Dat politiek Den Haag denkt: Arie doet wel weer mee...
'Maar Arie doet pas mee - en dat weten ze heel erg goed - als Arie een resultaat ziet waarvan hij zegt: dit kan ik voor mijn verantwoordelijkheid nemen. Het is waar dat Arie niet wegloopt voor besluiten die niet zo plezierig zijn, maar hij neemt ze alleen als het kan. Ze willen het nabestaandenpensioen beperken om een financieel gat te dichten. Dan zegt Arie: dat gaan we niet doen. En dan zeggen ze tegen Arie: ook niet een klein beetje? Nee, ook niet een klein beetje.'

U voelt zich na het begrotingsakkoord niet verplicht mee te gaan met een pensioenakkoord?
'Ik voel me nergens toe verplicht. Neem de Bijstandswet, daar duikt weer op: sollicitatieplicht alleenstaande moeders in de bijstand. Tja. Die hebben wij eruit geschoven in het regeerakkoord Balkenende IV. Als dat er niet uitgaat, dan hebben ze een hele kwaaie aan ons, zo kennen ze me ook wel. Dat is weer die Haagse werkelijkheid: zeggen tegen zo'n jonge moeder die bijstand aanvraagt dat ze de eerste vier weken geen uitkering krijgt.'

Is de ChristenUnie de gezinscorrectie op het brute paarse beleid?
'Dat vind ik wel een mooie omschrijving. Wij zijn dé partij die consequent de waarde voor het gezin in de samenleving heeft verwoord en daarvoor heeft geknokt. We corrigeren dat de ruggengraat van de samenleving wordt aangetast. Het kabinet kwam via de koning met het begrip participatiesamenleving. Dat sprak mij aan. Maar dat is abstract en niet gedefinieerd. Voor de VVD is het voor de mensen die aan de goede kant van de streep geboren zijn - die redden zich wel. Voor de PvdA betekent het dat de verzorgingsstaat niet ondergraven wordt. Ik zie die participatiesamenleving al op veel plekken. Schuldhulpmaatje bijvoorbeeld: vanuit kerken helpen 1.150 vrijwilligers mensen met probleemschulden. Ik ga het kabinet zelf vragen wat ze eronder verstaan. In 2014 wil ik er een groot fractievoorzittersdebat over hebben. Dit begrip moet duidelijk worden.'

Wat levert per saldo meer op, deelname aan het kabinet of akkoorden sluiten?
'Bij regeringsdeelname zit je in de Trêveszaal en beslis je mee. Dan ben je nog meer dan in de huidige situatie bij voorbereidingen betrokken. Nu hebben we de handen vrij. We hebben geen bewindspersonen en waar we afspraken over willen maken, maken we ze. In een coalitie móet je eruit komen.'

Hebt u met herfstakkoord er het meest uitgesleept?
'Nou, haha, deze was niet verkeerd, denk ik.'

Hoe gaan de overleggen nu na dit laatste akkoord?
'Er zijn er nu twee geweest. De reden is heel simpel: we hebben afspraken gemaakt en wij willen nagaan of ze worden nageleefd. We praten over de voortgang van de uitwerking, vind ik logisch.'

Dus het gaat niet alvast over de begroting van 2015?
'Minister Dijsselbloem heeft gezegd dat hij daarover met ons wil praten. Nou, daar maak ik een aantekeningetje van en merk het verder wel. Wij zijn altijd bereid tot praten, maar ik waarschuw het kabinet: ze moeten oppassen dat ze ons niet in het regeringskamp trekken. Van: jullie zijn verantwoordelijk voor... Kijk wat Teeven deed met de bezuinigingen op de rechtsbijstand. Hij zei: daar zijn D66, ChristenUnie en SGP nu ook verantwoordelijk voor. Hoezo? zeg ik dan. Wij zijn gewoon tegen die bezuiniging. Ik ben niet verplicht hun invulling te accepteren. Je moet ons niet in kabinetsbeleid gaan trekken waar we niet verantwoordelijk voor zijn.'

undefined

Meer over