DAMNNEN: Gedenkwaardige krachtmetingen

De damjournalist die een aanleiding nodig heeft (dan wel nodig meent te hebben) om zekere gedenkwaardige gebeurtenissen uit de damgeschiedenis voor het voetlicht te halen, hoeft deze dagen waarlijk niet lang te zoeken....

Zo is het deze maand, om met een relatief bescheiden stap-terug-in-de-tijd te beginnen, precies tien jaar geleden dat Alexeï Tsjizjov in Suriname met groot vertoon van macht zijn eerste wereldtitel in de wacht sleepte. Wie bedenkt dat de Rus zich in de periode 1989-1996 nog liefst zeven(!!) maal tot wereldkampioen zou laten kronen, begrijpt dat 'Paramaribo 1988' niets minder dan een historisch moment in de damgeschiedenis was.

Ander voorbeeld. Oktober/november 1983, op de kop af vijftien jaar geleden dus, vond in Nederland de WK-match tussen Harm Wiersma en Jannes van der Wal plaats. Weliswaar was destijds niet helemaal duidelijk wie nu als titelhouder en wie als uitdager fungeerde (de hele nasleep van het WK-toernooi van Sao Paulo 1982 is gewoonweg tè gecompliceerd om in kort bestek uit de doeken te doen), maar na afloop deed dat er nog nauwelijks toe: Wiersma won met 21-19 en was daarmee (opnieuw) wereldkampioen.

Nu zullen de meeste lezers zich het WK-toernooi van 1988 en de WK-match van 1983 nog wel herinneren - zo schrikbarend lang is dat nu ook weer niet geleden. (Al betrap ik mij erop dat ik de sfeer van Paramaribo 1988 veel beter kan terughalen dan die van het WK 1983, alsof er een veel grotere kloof tussen die beide gebeurtenissen gaapt dan de vijf jaar die hen volgens de kalender scheiden. Mogelijk valt één en ander te verklaren uit het feit dat ik in 1988 - anders dan in 1983 - zelf tot de deelnemers behoorde en mij dus in een heel andere periode van mijn eigen dam-carrière bevond, maar zeker weet ik het niet.)

Voor ons derde voorbeeld echter zal dat al in veel mindere mate gelden. Vorige maand was het namelijk een kwart eeuw geleden dat in Den Haag de (revanche-)match Sijbrands - Andreiko om het WK 1973 werd verspeeld. Die eindigde in een 22-18 overwinning voor de titelhouder, een uitslag die in zekere zin het einde van het tijdperk-Andreiko markeerde. Al weten we achteraf dat die gebeurtenis - paradoxaal genoeg - tevens het einde van het tijdperk-Sijbrands inluidde...

Maar dit is nog niet alles, bij lange na zelfs niet. Gaan we bijvoorbeeld veertig(!) jaar terug in de tijd, dan stuiten we op de tweekamp om het WK 1958 tussen de Canadese titelhouder Marcel Deslauriers en diens uitdager Iser Koeperman (Oekraine, USSR). Dat mocht met recht een historische gebeurtenis worden genoemd: op 1 november 1958 sloot Koeperman de match met een 22-18 zege af, waarmee hij de eerste Sovjet-Russische wereldkampioen uit de damgeschiedenis werd!

Ten slotte: gisteren was het zegge en schrijve een halve eeuw(!) geleden dat in Nederland het (dubbelrondige) toernooi om het WK 1948 van start ging. De uitkomst van dat toernooi is gesneden koek voor iedere zich respecterende dammer, óók voor wie destijds nog niet tot de jaren des onderscheids was gekomen. Want met de legendarische score van 37 punten uit 19 partijen en een voorsprong van 9 en 11 punten op respectievelijk Keller en de onttroonde titelhouder Ghestem, veroverde de Rotterdammer Piet Roozenburg voor de eerste maal in zijn carrière de hoogste titel. Roozenburg zou er, in de eerste helft van de jaren vijftig, nog drie wereldtitels aan toevoegen...

Natuurlijk zou het ondoenlijk zijn uitvoerig stil te staan bij elk van de vijf genoemde evenementen. Wèl kan ik van de laatste twee WK-wedstrijden steeds één enkele, onbecommentarieerde partij laten zien.

We beginnen derhalve met de 10e matchpartij om het WK 1958 tussen Koeperman en Deslauriers. De stand in de tweekamp bedroeg op dat moment 9-9. Maar nadat Koeperman in de daarop volgende vier partijen liefst zeven punten had weten te scoren, stond zijn matchzege als een paal boven water.

Koeperman - Deslauriers

(10e matchpartij WK 1958)

1.32-28 19-24 2.37-32 14-19 3.34-29 17-22 4.28x17 11x22 5.41-37 10-14!? 6.46-41 6-11 7.40-34 5-10 8.45-40 11-17(!) 9.32-28! 7-11 10.31-26 2-7 11.38-32 20-25 12.29x20 15x24 13.43-38 1-6 14.49-43 18-23 15.50-45 12-18 16.34-29 23x34 17.40x20 19-23 18.28x19 13x15 19.37-31 18-23 20.31-27 22x31 21.26x37 14-20 22.32-28 23x32 23.37x28 10-14 24.41-37 9-13 25.37-32 4-9 26.44-40 14-19 27.42-37 17-21 28.39-34 13-18 29.43-39 9-13 30.28-23! 18x29 31.34x14 20x9 32.39-34 7-12 33.32-28 13-19 34.36-31 12-18 35.34-30! 25x34 36.40x29 19-24 37.29x20 15x24 38.45-40 8-13 39.40-34 9-14 40.37-32 13-19 41.34-29 3-9 42.29x20 14x25 43.33-29 19-24 44.29x20 25x14 45.38-33 9-13 46.31-27 11-17 47.33-29 21-26 48.35-30 6-11 49.48-42 17-21 50.42-38 11-17

Zie diagram 1

51.28-23! 13-19 52.23x12 17x8 53.30-25 8-12 54.38-33 12-18 55.33-28 18-22 56.27x18 21-27 57.32x21 16x27 58.18-12 27-31 59.12-7 31-37 60.7-2 26-31 61.2x30 37-42 62.47x38 31-36 63.28-23 36-41 64.30-24

Zwart geeft het op.

De tweede en laatste partij werd gespeeld in de slotronde van het toernooi om het WK 1948. Met een overwinning op zijn illustere voorganger Pierre Ghestem onderstreepte Roozenburg nog eens de superioriteit die hij in dit toernooi aan de dag legde.

Ghestem - Roozenburg

(WK 1948)

1.33-28 20-24 2.39-33 17-21 3.31-26 14-20 4.26x17 12x21 5.44-39 7-12 6.37-31 21-26 7.32-27 26x37 8.41x32 18-23 9.46-41 11-17 10.41-37 17-21 11.50-44 21-26 12.36-31 13-18 13.47-41 9-13 14.41-36 6-11 15.34-29 23x34 16.40x29 4-9 17.44-40 20-25 18.29x20 25x14 19.40-34 19-24 20.34-30 14-19 21.27-22 18x27 22.31x22 1-6 23.37-31 26x37 24.32x41 11-17 25.22x11 16x7 26.42-37 12-18 27.48-42 7-12 28.37-31 2-7 29.28-22 18x27 30.31x22 15-20 31.45-40 7-11 32.40-34 11-16 33.36-31 20-25 34.41-36 12-17 35.22x11 6x17 36.38-32 13-18 37.43-38 9-13 38.49-43 10-14

Zie diagram 2

39.31-26? 17-21! 40.26x17 24-29 41.34x12 25x34 42.39x30 13-18 43.12x23 19x28 44.30-24 8-12 45.17x8 3x12 46.35-30 5-10 47.30-25 10-15 48.25-20 14x25 49.24-19 12-18 50.19-14 15-20 51.38-32 28x37 52.14-10 37-42 53.10-4 42-48 54.4x22 20-24 55.22-18 24-30 56.18-40 30-35 57.40-23 48-39 58.23-12 39-22 59.12-34 16-21 60.34-43 21-26 61.43-34 22-27 62.34-7 25-30

Wit geeft het op.

Meer over