Dakloze Wallraff legt misstand in Duitsland bloot

‘Wil je een mes tussen je ribben?’, vroeg de bewaker van de daklozenopvang. Wallraff tekende het op in Die Zeit.

Sinds de Duitse schrijver en undercover-journalist Günter Wallraff (66) als gevangene van de Griekse kolonels in 1974 werd gemarteld, was hij nooit meer bang geweest. Tot vorige maand, toen hij in Hannover een nacht doorbracht in een bunker die dienst doet als onderkomen voor daklozen.

Wallraff, die deze week in Die Zeit verslag deed van zijn ervaringen, probeerde te slapen in een vensterloos vertrek dat hij met drie lotgenoten deelde. Aan de overzijde van de gang luisterde een andere gast naar ruige muziek. Wallraff vroeg hem het lawaai een beetje te temperen. De muziekliefhebber – een dertiger met een ‘krachtige statuur’ en een mes binnen handbereik – ontstak in epische woede.

‘Mijn gemoedstoestand als angst omschrijven, zou een understatement zijn’, schrijft Wallraff. Hij rende in paniek naar de uitgang, maar stelde vast dat de metalen deur vergrendeld was. Ook een tweede uitgang was afgesloten. Gebruikte lucht inademend bracht hij de rest van de nacht in een schuilplaats door.

De volgende dag beklaagde hij zich bij een bewaker. Die bleek zichzelf niet als dienstverlener te beschouwen: ‘Wil je een mes tussen je ribben, of wat?’

Wallraffs onderzoeksmethode is zo oud als de journalistiek, maar wordt door hem uiterst effectief toegepast. Als werknemer van McDonald’s, Lidl, een broodfabriek en de staalproducent Thyssen stelde hij sociale misstanden aan de kaak. Als redacteur van Bild Zeitung en employé van een callcenter kreeg hij een indruk van dubieuze beroepspraktijken.

Even grimmig is zijn verslag van het daklozenbestaan. Hij ondervond veel ambtelijke willekeur maar weinig mededogen. Het tasje met ‘mooie dingen’ dat hij in Keulen bij wijze van liefdadigheid kreeg, bevatte een afgeprijsde broek waarin hij tweemaal paste, en lekkernijen waarvan de houdbaarheidsdatum al een half jaar was verstreken. In Frankfurt worden daklozen in gestapelde containers ondergebracht.

‘Hannover was het ergst’, concludeert Wallraff. De betrokken gemeentebesturen hebben geschrokken op zijn bevindingen gereageerd.

Meer over