Dagelijks duizend NS'ers extra door minder verzuim

Bij de Nederlandse Spoorwegen is de afgelopen jaren een wondertje gebeurd. Het concern wist in stilte het torenhoge ziekteverzuim fors terug te dringen....

NS wist door het beperken van het ziekteverzuim in klap het personeelstekort op te lossen. Jarenlang was het gebrek aan machinisten en conducteurs hknelpunt bij de Nederlandse Spoorwegen.

Het noodlijdende spoorbedrijf moest miljoenen uitgeven om met kostbare reclamecampagnes personeel te werven. Nu is dat voor grote delen van het land niet meer nodig. In het noorden van het land zijn zelfs te veel machinisten en conducteurs. 'Overs' in jargon. 'Dit jaar hebben we door terugdringen van het ziekteverzuim elke dag duizend man extra aan het werk', zegt directeur Pamela Boumeester van het reizigersbedrijf NSR. 'De overs hebben direct te maken met het terugdringen van het ziekteverzuim', zegt Boumeester.

In het rampjaar 2001, toen het NS-personeel lijnrecht tegenover de directie stond en weigerde in te stemmen met het roemruchte 'rondje om de kerk', waren de ziektecijfers extreem hoog. Bijna 18 procent van de conducteurs en 12,5 procent van de machinisten zat toen ziek thuis. Het terugdringen van het ziekteverzuim niet zomaar gegaan, vertelt Bouwmeester, die in 2002 aantrad. 'Het verzuim was veel te hoog. We hebben van het terugdringen een prioriteit van ons beleid gemaakt.'

Boumeester zocht de oplossing vooral in een betere begeleiding van het personeel. Er werd een speciale ziekteconator bij de NS aangesteld, de begeleiding werd verbeterd, en voor speciale problemen, bijvoorbeeld met de rug, werden externe onderzoekers ingehuurd. 'De regels werden aangescherpt, er kwam veel intensiever contact met het personeel, waarbij de Wet Poortwachter ons goed hielp, en er kwam een project Reegratie.

Zieke werknemers werden opnieuw gescreend, er werd gekeken of ze op hun oude functie terug konden keren of dat er elders bij het bedrijf werk voor hen kon worden gezocht. 'NS is anders dan veel andere bedrijven, omdat wij vanwege veiligheidseisen over topfit-personeel moeten beschikken.'

Ook het vangnet voor gestresste werknemers werd uitgebreid. Zo konden machinisten en conducteurs die moeite met bewegen hadden naar 'speciale loketten voor het bewegingsapparaat'. Personeel met psychische problemen kon terecht bij een psychotherapeut.

Naast het nieuwe ziektebeleid van Boumeester, zorgde de in 2001 aangetrokken - en inmiddels weer vertrokken - personeelsdirecteur en arbeidspsycholoog Han Noten, voor de broodnodige arbeidsrust binnen het bedrijf. Noten gaf de werknemers bij het spoorbedrijf een werkzekerheidsgarantie tot 2010. 'Han gaf personeel weer een soort basiszekerheid. Hij doorgronde goed wat mensen in een periode van verandering belangrijk vinden.'

Het gevolg van het dubbele beleid was dat de ziekenboeg langzaamaan leegstroomde. Er kwam meer lucht in de organisatie. In het rampjaar 2001 was het door een gebrek aan machinisten en conducteurs vrijwel onmogelijk een verlofdag op te nemen.

Door minder zieken konden collega's weer vaker een vrije dag nemen of overwerk compenseren. Dat had weer tot gevolg dat er minder mensen ziek werden. Van het een, kwam het ander.

Boumeester is trots op de resultaten, maar nog niet tevreden. Ze vindt het verzuimcijfer bij conducteurs te hoog. Het is weliswaar gezakt van bijna 18 procent naar 10 procent, maar Boumeester vindt dat het naar 8 procent moet. 'Veel lager is waarschijnlijk, vanwege de aard van het werk, niet mogelijk, blijkt uit onderzoek bij vergelijkbare bedrijven in het buitenland.'

Meer over