Cyprus gaat terug naar de toekomst

Cyprus heeft het agro-toerisme ontdekt. 'Wat wij bieden, is de smaak van het traditionele dorpsleven.'..

Een vrolijk restaurantje met blauw-wit geblokte tafelkleden en plaatselijke kunst aan de muur. Het uitzicht op de vallei is prachtig, de zon schijnt. Het lijkt aan niets te ontbreken, behalve aan toeristen. Restaurant-eigenaar Sofronis Potamitis kent de reden: 'Irak', SARS en het feit dat de hotels op Cyprus weinig méér te bieden hebben dan elders in Europa.

Cyprus, op twee na het grootste eiland in de Middellandse Zee, heeft dan ook het agro-toerisme ontdekt. Potamitis runt 150 vakantiehuizen en een restaurant vanuit het dorpje Tochni aan de zuidkust van Cyprus. Potamitis leeft niet alleen van het toerisme, maar probeert het ook op diverse manieren nieuw leven in te blazen. Hij was naar eigen zeggen de eerste die zich de vraag stelde: waarom komen toeristen eigenlijk naar Cyprus? Niet voor de hotels. Die zijn overal in Europa hetzelfde, constateert hij. Ook niet voor de zandstranden, want die liggen voornamelijk in het door de Turken bezette gebied aan de noordkust. Ze komen al helemáál niet voor de overweldigende natuur. Het Troodos-gebergte is aardig, maar voor echt spectaculaire wandelingen ga je eerder naar Zwitserland, de Franse Jura of de Canarische Eilanden.

Wat Cyprus wél heeft, is een tropisch klimaat, veel rust en een authentieke eilandcultuur, stelt Potamitis. Een cultuur die sterk afwijkt van die in de meeste Europese landen, en waarin onderlinge afhankelijkheid nog een sterke rol speelt. Waar, met andere woorden, een gemoedelijke sfeer hangt 'en de mensen nog gezellig zijn'.

Om die reden heeft de Cyprioot het 'agrotoerisme' op Cyprus gentroduceerd: 'Wat wij bieden, is de smaak van het traditionele dorpsleven.' Toeristen kunnen via zijn agentschap in een authentiek huisje temidden van de Cyprioten verblijven, en deelnemen aan het plaatselijke dorps- en landleven.

Daarmee vangt Potamitis twee vliegen in één klap, want Cyprus kampt met het probleem van leegloop uit oude dorpjes. Jongeren trekken massaal naar de stad om werk en afleiding te vinden. Authentieke huizen, opgetrokken uit ronde rotssteen met dikke lagen cement ertussen, staan vaak leeg en raken in verval. Nieuwe baksteen rukt op in de steden en aan de kust.

Potamitis laat oude huizen renoveren om ze aan toeristen te verhuren. Neem een van de onderkomens in het dorp Kalavasos. In deze geschakelde huizen woonden vroeger vijf gezinnen, nu is het een villa voor toeristen met een keuken en meerdere woon- en slaapkamers. Waar eerst de binnenplaats-met-waterput was, ligt nu een zwembad in de tuin. Potamitis beheert 150 huizen in de regio's Tochni in het zuiden, het Troodos-gebergte en in de driehoek Pomos-Akamas-Pafos in het noordwesten.

De plaatselijke hoteliers lachten aanvankelijk om het agrotoerisme 'met zijn kneuterige huisjes', vertelt de uitbater. Lokale overheden weigerden hem vergunningen te verlenen voor retauraties en, in tweede instantie, voor de verhuur aan toeristen. Een rechtszaak dreigde. Totdat de president himself het dorpje Tochni bezocht en Potamitis' verhaal aanhoorde. Die wist een proces af te wenden, verleende de noodzakelijke vergunningen en stelt nu zelfs subsidie beschikbaar voor elke Cyprioot die zijn - authentieke - huis laat renoveren. Hele dorpskernen worden met overheidssubsidie in de oorspronkelijke staat hersteld. Met het agrotoerisme-programma probeert Cyprus nu van overheidswege zijn traditionele cultuur in ere te houden.

'Wij blazen het verleden nieuw leven in', zegt Potamitis met enige trots. Toeristen die zijn huizen huren, kunnen er zelf op uit trekken, maar via een programma is het ook mogelijk actief deel te nemen aan de plaatselijke bedrijvigheid. Zo is het in de wintermaanden, als de bergtoppen besneeuwd zijn en in de valleien de zon schijnt, mogelijk olijven te plukken. In de zomer kunnen toeristen deelnemen aan de druivenpluk, en het hele jaar door kunnen logés met vissers mee de zee op of naar de boer voor hulp bij de productie van geitenkaas of voor de dagelijkse verzorging van het vee.

Voordeel van Cyprus is dat het hele land in betrekkelijk korte tijd te bereizen is. Het eiland is slechts 200 kilometer lang en minder dan 100 kilometer breed - ongeveer de helft van Nederland. 'Een traditioneel huis in een dorp kan dienen als uitvalsbasis om heel Cyprus te verkennen, waarbij buren en buurtgenoten de toerist met liefde suggesties aan de hand zullen doen', stelt Potamitis. Lachend: 'Voor vakantiegangers die een hekel hebben aan toeristen.'

Meer over