NieuwsSluiten cultuursector

Cultuursector gaat weer op slot, ondanks een oproep om dat niet te doen

De cultuursector voelde het al aankomen; dinsdagmiddag was er nog een oproep aan het kabinet gedaan om musea, theaters en concertzalen niet te sluiten vanwege de weer oplaaiende coronabesmettingen. Maar premier Mark Rutte en zijn ministers zijn onvermurwbaar, bleek enkele uren later: de cultuursector gaat voor de tweede keer op slot, nu voor twee weken.

Een vrouw maakt een selfie bij Victory Boogie Woogie van Mondriaan in het Kunstmuseum in Den Haag.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Het gerucht ging al dat het kabinet deze stap opnieuw zou zetten. De Taskforce culturele en creatieve sector, die is opgericht om de belangen van de cultuursector in de coronacrisis te verdedigen, had daarom dinsdagmiddag een tussenoplossing voorgesteld. Musea, podia en bibliotheken dienen open te blijven, zo was in de oproep aan het kabinet te lezen, maar het aantal bezoekers kan wel worden beperkt door alleen nog publiek binnen te laten uit de regio. Daardoor wordt de hoeveelheid reisbewegingen verminderd, wat helpt om het aantal coronabesmettingen terug te dringen.

Mentale fitheid

‘We zien cultuur als iets wat belangrijk is voor de gezondheid, voor een mentale fitheid’, zei Jeroen Bartelse, directeur van TivoliVredenburg in Utrecht en lid van de taskforce, ’s middags in een toelichting. ‘Als alles dicht moet, hebben artiesten ook geen podium meer. Bovendien kunnen instellingen dan geen verbinding meer houden met hun publiek.’

Voorstellingen en concerten waren sinds 14 oktober nog mogelijk voor maximaal 30 bezoekers. Bij musea was het aantal bezoekers afhankelijk van de tentoonstellingsoppervlakte. Grote musea konden veel meer mensen toelaten, al is het bezoek sinds de vorige sluiting enorm gedaald. Volgens de taskforce levert het openhouden van de instellingen geen besmettingsgevaar op.

Consequent

Maar het kabinet gaf geen gehoor aan de oproep. Premier Rutte maakte dinsdagavond tijdens de persconferentie bekend dat publiek toegankelijke gebouwen als musea en theaters twee weken worden gesloten, ingaande op woensdag 22.00 uur. Rutte zei wel dat deze maatregel over twee weken weer wordt ingetrokken. Eerder moesten alle culturele instellingen al 2,5 maand de deuren sluiten (van medio maart tot 1 juni), waardoor enorm verlies werd geleden. Het kabinet verleende voor ruim 1,3 miljard euro noodsteun aan de cultuursector tot 1 juli volgend jaar.

‘Het is balen dat we weer dicht moeten’, zegt Bartelse na de persconferentie. ‘Er staat overal een coronaproof programma. Maar het is niet anders. Er is nu een sluiting over de hele linie. Dat klinkt mij als consequent in de oren.’ Hij noemt het wel goed nieuws dat de sluiting voor maar twee weken is.

De financiële gevolgen zullen relatief meevallen, stelt hij. De taskforce heeft berekend wat de extra schade voor de cultuursector is sinds theaters en concertzalen maximaal 30 bezoekers mogen toelaten. ‘Dat is ongeveer 8 miljoen euro per week. Door de sluiting zal dat naar schatting 9 miljoen euro per week worden.’ Zijn instelling, TivoliVredenburg, gaat kijken wat er nu moet worden geschrapt. ‘Maar gelukkig kunnen we ook veel onlinestreamen. Dat trekt steeds meer publiek.’

Op naar volgend jaar

De sluiting is zuur voor November Music. Het Bossche festival is met ruim zeventig concerten het grootste voor hedendaagse kunstmuziek in Nederland. Het zou donderdag beginnen en duren tot zondag de 15de. Alleen de programmaboekjes moesten nog worden gekopieerd. Niettemin heeft artistiek directeur Bert Palinckx begrip voor het besluit. ‘In de zalen kan het wel veilig zijn, maar het gaat ook om de verplaatsingen van mensen’, zegt hij.

Sinds maart maakten ze op het kantoor al grapjes: zal je net zien dat die tweede golf in november valt. ‘Natuurlijk zat dit scenario in mijn achterhoofd’, zegt Palinckx. ‘Afgelopen week leverden veel mensen hun kaartjes in, die zeiden: het voelt toch niet meer goed om te gaan. Ik baal dat er in september niet is ingegrepen. Maar dit zou mijn 21ste festival worden, ik weet dat het zo weer november 2021 is. Dus morgen ga ik naar kantoor en beginnen we gewoon met plannen voor volgend jaar.’

Geen goed signaal

Het openingsconcert, het Bosch Requiem, zal wel worden uitgevoerd – in besloten kring, voor de dertig medewerkers, zodat er toch iets wordt gerealiseerd. ‘We hebben de afspraak dat we onze artiesten ten minste 50 procent van hun honorarium kunnen betalen. We zullen er zeker voor zorgen dat de composities die we hebben aangevraagd, worden uitgevoerd.’

De Cello Biënnale in Amsterdam besloot onlangs het festival geheel digitaal te doen, net als De Nationale Opera voorlopig van plan is. Voor November Music was het geen optie. Palinckx: ‘De muziek die wij programmeren leent zich niet voor een opname. Je mist de conceptuele en visuele elementen. Het is misschien ook niet het moment om musici op een podium te zetten met camera’s om hen heen, dat vind ik geen goed signaal.’

Nederland gaat verder op slot om coronavirus de kop in te drukken
Dinsdagavond maakte het kabinet bekend dat publieke gebouwen voor twee weken hun deuren sluiten en de maximale groepsgrootte opnieuw wordt verlaagd.

Meer over