Nieuws

CU en CDA krijgen het meteen voor hun kiezen: Kamermeerderheid koerst aan op soepeler regels voor abortus

Een eerste overwinning van D66 in de discussie over medisch-ethische zaken ligt voor het oprapen. De Tweede Kamer begint donderdag met de behandeling van het D66-initiatiefwetsvoorstel om de vijf dagen verplichte bedenktijd voorafgaande aan een abortus af te schaffen. De week daarna volgt de behandeling van verstrekking van de ‘abortuspil’ door huisartsen. Voor beide kwesties tekent zich een ruime meerderheid af.

Gijs Herderscheê
 Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en Jan Paternotte (D66) tijdens het debat over de regeringsverklaring. Beeld Freek van den Bergh
Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en Jan Paternotte (D66) tijdens het debat over de regeringsverklaring.Beeld Freek van den Bergh

De behandeling van de voorstellen ligt al jaren stil omdat de regeringspartijen CDA en CU abortusvraagstukken uit de weg gaan. Anders dan in vorige jaren is nu afgesproken in het regeerakkoord dat abortus een ‘vrije kwestie’ is. Dit biedt D66 gelegenheid om gebruik te maken van de progressieve meerderheid in de Tweede Kamer wat betreft abortus die er al jaren is.

Een jaar geleden, net voor de verkiezingen, diende toenmalig D66-Kamerlid Pia Dijkstra haar voorstel in om de bedenktijd af te schaffen. Meteen daarop dienden Lilianne Ploumen (PvdA) en Corinne Ellemeet (GroenLinks) een motie in waarin de regering werd opgeroepen de bedenktijd af te schaffen. Die motie werd aangenomen met alleen CDA, CU, SGP en Denk tegen.

Inmiddels is de verdediging van het initiatiefwetsvoorstel bij D66 overgenomen door fractievoorzitter Jan Paternotte, omdat Dijkstra niet herkiesbaar was. De PvdA, GroenLinks en recent ook de VVD hebben zich als indieners bij het voorstel aangesloten.

Het voorstel om abortus ook in het beginstadium van de zwangerschap te kunnen afbreken met een pil voorgeschreven door de huisarts, werd in 2019 al ingediend door Ploumen en Ellemeet. Het staat op de rol om volgende week door de Tweede Kamer te worden behandeld. Ook hiervoor lijkt een meerderheid in de Tweede Kamer.

Persoonlijke afweging

In het regeerakkoord van VVD, D66, CDA en CU is afgesproken dat een aantal ‘aanhangige initiatiefvoorstellen’ over medisch-ethische kwesties ‘een persoonlijke afweging voor Kamerleden’ zijn. Bij deze zogenoemde vrije kwesties mogen Kamerleden naar eigen inzicht stemmen en hoeven ze zich niet aan fractie- of coalitiediscipline te houden. Het geldt bijvoorbeeld voor het voorstel van D66 over ‘voltooid leven’.

Ook drie voorstellen met betrekking tot abortus zijn vrije kwesties: de vijf dagen bedenktijd, daarnaast een voorstel van SGP-leider Kees van der Staaij over het verbeteren van de informatieverstrekking en de ondersteuning aan ongewenst zwangere vrouwen, en het voorstel van Ploumen en Ellemeet om een zwangerschap af te kunnen breken via medicamenten die worden voorgeschreven door de huisarts, de ‘abortuspil’.

Dat ook het voorstel van Van der Staaij een ‘vrije kwestie’ is, lijkt een gebaar naar de christelijke partijen en Denk. Van der Staaij wil met dit plan uit 2019 regelen dat iedere vrouw bij het eerste contact met een arts over een voorgenomen abortus, informatie krijgt over alternatieven voor het afbreken van de zwangerschap. Het voorstel is weliswaar ingediend, maar nog niet door de Tweede Kamer in behandeling genomen.

Meer over