Column

Cruijff is niet verantwoordelijk voor het gortdroge spel van Ajax

 

null Beeld ANP
Beeld ANP

Simpel redeneren is makkelijk: toen Ajax vier titels op rij won, had dat in de ogen van menig criticus niets met de revolutie van Johan Cruijff te maken. Het was vooral de verdienste van trainer Frank de Boer, die de rust had weten te behouden in de arena van het bloedvergieten. Nu het fout gaat, althans, nu Ajax een keer tweede wordt in plaats van eerste, geldt opeens de Cruijff-revolutie als mislukt. Zo simpel is het leven niet, zelfs niet in het voetbal.

Zeker is dat het huidige voetbal van Ajax al een paar seizoenen meer dan een scheutje revolutie kan gebruiken, en dat zal nog wel even zo blijven. Ajax is hemeltergend saai, door de bank genomen. Kijk naar de samenvattingen van de eredivisie en je ziet ongelooflijk veel spektakel bij NAC - Dordrecht of bij Heerenveen - AZ of waar dan ook. Maar zelfs van tien minuten knip- en plakwerk is van Ajax weinig meer te brouwen dan iets dat lijkt op de laatste dans van een stelletje in de bejaardensoos. Voor dat spel zijn de excuses nu wel opgebruikt.

Misschien ligt dat ook wel voor een deel aan de trainer, die saaiheid, of aan de leiding van de club die telkens weer middelmaat koopt, van Sigthorsson tot Viergever, van Duarte tot Van der Hoorn. Een directie die miljoenen spendeert aan doorsnee voetballers, in plaats van gewoon één of twee topspelers te kopen en hun aanwezigheid aan te vullen met eigen talent.

Cruijff heeft dergelijk spel nooit voor ogen gehad, zo heeft hij al meermaals aangegeven. In bepaald opzicht zou het misschien zelfs goed zijn als De Boer, hoe puik hij ook heeft gepresteerd als het om de cijfers gaat, zijn heil elders zoekt, ondanks het doorlopende contract.

Want Cruijff is niet verantwoordelijk voor het gortdroge spel, en ook niet voor de foute aankopen. Cruijff is ook niet aansprakelijk te stellen voor de kansloze uitschakelingen in de Europa Cup tegen middenmoters.

Is dan alles goed wat Cruijff doet? Nee hoor. Hij zou zich om te beginnen veel meer actief moeten bemoeien met Ajax, als hij zijn revolutie dan werkelijk zo belangrijk vindt. Duidelijkheid is dringend gewenst. Er zijn hier en daar verkeerde mensen weggestuurd of aangetrokken, er is achterdocht gekweekt, er zijn spelletjes gespeeld.

De niet eens meer ontkende splitsing der geesten groeit, tussen degenen die de opleiding meer kansen willen bieden (onder wie Jonk), en degenen die meer willen kopen (onder wie De Boer). Menigeen oppert bovendien dat het een organisatorische chaos is op jeugdcomplex de Toekomst. Dat is goed mogelijk. Hoofd opleiding Jonk is bepaald geen grote communicator, eerder een ingetogen techniekman.

Wat blijft staan, is dat Cruijff in 2010 zijn liefde omhelsde omdat hij het spel van het eerste elftal niet meer kon aanzien en om de opleiding een impuls te geven. Het voetbal is dan weliswaar succesvol geweest, maar is veel te vaak nog steeds niet des Ajax'. En wie al die jeugd op al die velden in Nederland aanschouwt, met al zijn mentale en technische tekortkomingen, beseft dat de revolutie pas net is begonnen. En die is niet alleen nodig in Amsterdam.

Meer over